การเปรียบเทียบประสิทธิผลของนอร์ทริปไทลีนและหมากฝรั่งนิโคติน ร่วมกับการให้คำปรึกษาโดยเภสัชกร สำหรับการเลิกสูบบุหรี่ในผู้ติดนิโคติน

บทคัดย่อ

บทนำ: การให้ยารักษาโรคติดนิโคตินในทางปฏิบัติยังมีความจำกัด งานวิจัยเชิงทดลองนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิผลของการใช้ยานอร์ทริบไทลีน (กลุ่มศึกษา) เปรียบเทียบกับหมากฝรั่งนิโคติน (กลุ่มควบคุม) ในผู้ติดนิโคติน วิธีดำเนินการวิจัย: ใช้รูปแบบงานวิจัยเชิงทดลอง ทั้งสองกลุ่มได้รับคำปรึกษาและติดตามโดยเภสัชกร ควบคุมการแบ่งกลุ่มตามอาชีพและโรคประจำตัว ดำเนินการในระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ และธันวาคม 2556 ผู้เข้าร่วมการศึกษาเป็นเพศชายทั้งหมด ประกอบด้วยกลุ่มศึกษา 103 คน และกลุ่มควบคุม 102 คน ติดตามอัตราการเลิกสูบบุหรี่ จำนวนมวนบุหรี่ที่สูบต่อวัน ระดับคาร์บอนมอนอกไซด์ (Carbon monoxide; CO) ความร่วมมือในการใช้ยา และอาการไม่พึงประสงค์ ทุกเดือนเป็นเวลา 4 เดือน วิเคราะห์ข้อมูลผลลัพธ์ทั้งหมดเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มด้วย multiple logistic regression ยกเว้น ผลลัพธ์ของจำนวนมวนบุหรี่ multiple linear regression โดยควบคุมตัวแปร อายุ การศึกษา อาชีพและรายได้ต่อเดือน ที่ α=0.05 ผลการวิจัย: อัตราการเลิกสูบบุหรี่กลุ่มนอร์ทริปไทลีนคิดเป็นร้อยละ 16.8, 39.4, 73.7 และ 75.2 กลุ่มหมากฝรั่งนิโคติน คิดเป็นร้อยละ 18.1, 34.0, 67.4 และ 70.5 ในเดือนที่ 1, 2, 3 และ 4 ตามลำดับ (p=0.995 ในเดือนที่ 4) จำนวนมวนบุหรี่ที่สูบต่อวันในเดือนที่ 4 เปรียบเทียบกับวันที่เริ่มบำบัด พบว่าจำนวนมวนบุหรี่ของกลุ่มนอร์ทริปไทลีน จากวันที่เริ่มบำบัดลดลง 13.1+5.7 มวนต่อวัน กลุ่มหมากฝรั่งนิโคติน ลดลง 12.8+6.5 มวนต่อวัน อย่างไรก็ตามไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างกลุ่ม (p=0.730) ระดับ CO ในเดือนที่ 4 พบว่าผู้ติดนิโคตินที่มี CO<10 ppm เพิ่มขึ้นร้อยละ 17.4 ในกลุ่มนอร์ทริปไทลีน และเพิ่มขึ้นร้อยละ 24.4 ในกลุ่มหมากฝรั่งนิโคติน (p=0.758) อาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาพบร้อยละ 70.3 ในกลุ่มนอร์ทริปไทลีน และร้อยละ 30.5 ในกลุ่มหมากฝรั่งนิโคติน (p<0.001) อาการไม่พึงประสงค์สามอันดับแรกในกลุ่มนอร์ทริปไทลีน ได้แก่ ง่วงนอน (ร้อยละ 56.4) ปากแห้งคอแห้ง (ร้อยละ 34.7) และปากขม (ร้อยละ 8.9) ในกลุ่มหมากฝรั่งนิโคติน ได้แก่ ท้องอืดท้องเฟ้อ (ร้อยละ 15.8) ปวดท้อง (ร้อยละ 8.4) และปวดกราม (ร้อยละ 6.3) อัตราความร่วมมือในการใช้ยาไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (ร้อยละ 59.2 และร้อยละ 68.6 ตามลำดับ, p=0.314) สรุปผลการวิจัย: ประสิทธิผลของการเลิกบุหรี่ของนอร์ทริปไทลีน และหมากฝรั่งนิโคติน ในการติดตาม 4 เดือน ไม่พบความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ พบอาการไม่พึงประสงค์ในกลุ่มนอร์ทริปไทลีน มากกว่าหมากฝรั่งนิโคติน อย่างไรก็ตามไม่พบอาการไม่พึงประสงค์ที่รุนแรงทั้งสองกลุ่มตลอดการใช้ยาสามเดือน