ผลกระทบของนโยบายควบคุมการใช้ยา esomeprazole ชนิดฉีด ต่อปริมาณและค่าใช้จ่ายของการใช้ยาในโรงพยาบาลมหาสารคาม

บทคัดย่อ

บทนำ: esomeprazole เป็นยานอกบัญชียาหลักแห่งชาติที่มีราคาแพง โรงพยาบาลมหาสารคามมีปริมาณและมูลค่าการใช้ยา esomeprazole เพิ่มสูงขึ้น ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2555 โรงพยาบาลมหาสารคามจึงมีนโยบายควบคุมการสั่งใช้ยา esomeprazole ชนิดฉีด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลกระทบของนโยบายควบคุมการใช้ยา esomeprazole ชนิดฉีด ต่อปริมาณและค่าใช้จ่ายจากการใช้ยาในโรงพยาบาล วิธีดำเนินการวิจัย : ศึกษาข้อมูลการใช้ยา esomeprazole ชนิดฉีด ในแผนกผู้ป่วยใน ระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2554 ถึง กันยายน พ.ศ. 2556 ใช้มาตรวัดเป็นปริมาณและมูลค่าการใช้ยาต่อผู้ป่วยโรคทางเดินอาหาร วิเคราะห์ผลกระทบของนโยบายควบคุมการใช้ยาต่อปริมาณและมูลค่าการใช้ยาด้วยการวิเคราะห์อนุกรมเวลาด้วยสมการถดถอยแบบเป็นช่วง   ผลการวิจัย : หลังการใช้นโยบายควบคุมการใช้ยา ปริมาณและมูลค่าการใช้ยา esomeprazole เฉลี่ยต่อผู้ป่วยลดลงจาก 6.2 เป็น 4.1 vial/GI patient/month (ลดลงร้อยละ 33.9) และ 2,198 เป็น 1,462 baht/GI patient/month (ลดลงร้อยละ 33.5) ตามลำดับ แต่ปริมาณและมูลค่าการใช้ยา omeprazole และ pantoprazole เพิ่มขึ้น จากการวิเคราะห์แบบอนุกรมเวลา  พบว่า นโยบายควบคุมการใช้ยา esomeprazole มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงทั้งระดับ (change in level) และแนวโน้ม (change in trend) ของการใช้ยาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สำหรับปริมาณการใช้ยา change in level เท่ากับ -1.79 vial/GI patient/month (95%CI: -3.06 to -0.51) และ change in trend เท่ากับ -0.21 vial/GI patient/month (95%CI: -0.40 to -0.03) และมูลค่าการใช้ยา change in level เท่ากับ -630.65 baht/GI patient/patient (95%CI: -1,080.52 to -180.78) และ change in trend เท่ากับ -75.64 baht/GI patient/month (95%CI: -140.69 to -10.60) สรุปผลการวิจัย: นโยบายควบคุมการใช้ยามีผลต่อปริมาณและค่าใช้จ่ายในการใช้ยาที่ศึกษา เพื่อให้สามารถควบคุมค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ควรมีการทบทวนและควบคุมการใช้ยาราคาแพงที่ใช้ทดแทนกันร่วมด้วย