ยาประจำครอบครัวที่มีไว้จำหน่ายในร้านขายยาในนครหลวงเวียงจันทน์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว: การสำรวจนำร่อง

บทคัดย่อ

การส่งเสริมใช้ยารักษาตนเองอย่างสมเหตุสมผล เป็นนโยบายสำคัญอย่างหนึ่งของกระทรวงสาธารณสุข สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) ยาที่ส่งเสริมให้ใช้เพื่อการดูแลตนเองเรียกว่า ยาประจำครอบครัว ซึ่งมีอยู่ 54 รายการ ยาประจำครอบครัว ของ สปป.ลาว สามารถเทียบเคียงได้กับ ยาสามัญประจำบ้าน ของประเทศไทย  งานวิจัยเชิงสำรวจ นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจรายการยาประจำครอบครัวที่มีวางจำหน่ายในร้านขายยาเอกชนในจังหวัดนครหลวงเวียงจันทน์ สปป.ลาว วิธีดำเนินการวิจัย: เลือกร้านยาจำนวน 13 ร้าน จากสามพื้นที่ให้ครอบคลุมพื้นที่ที่มีความแตกต่างทางเศรษฐานะ โดยการเลือกตัวอย่างตามความสะดวก เครื่องมือคือแบบบัญชีรายการยาประจำครอบครัว เก็บข้อมูลโดยผู้วิจัยอ่านรายการยาในแบบบัญชีแล้วให้ผู้ขายยาในร้านยาเป็นผู้ให้ข้อมูล  ผู้วิจัยเป็นผู้บันทึกข้อมูลเอง  ผลการวิจัย: จำนวนร้านยาที่สำรวจทั้งหมด 13 ร้าน โดย 5 ร้านตั้งอยู่ติดเขตชายแดนหนองคาย 5 ร้านตั้งอยู่ในศูนย์กลางธุรกิจของนครหลวงเวียงจันทน์ และที่เหลืออีก 3 ร้านตั้งอยู่ชานเมืองของนครหลวงเวียงจันทน์ติดเขตจังหวัดบริคำชัย สปป.ลาว พบว่า โดยเฉลี่ยแล้วร้านยามียาประจำครอบครัววางจำหน่าย 33.6+5.6 รายการ ร้านที่มียาประจำครอบครัววางจำหน่ายมากที่สุด มียาจำนวน 42 รายการ และร้านที่มียาประจำครอบครัวจำหน่ายน้อยที่สุด มียาจำนวน 22 รายการ ยาที่มีจำหน่ายทุกร้านมี 4 รายการคือ ยาน้ำลดกรดอะลูมินา–แมกนีเซีย ผงเกลือแร่  ยาเม็ดบรรเทาปวดลดไข้พาราเซตามอล (500 มิลลิกรัม) พลาสเตอร์บรรเทาปวด ยาที่ร้านส่วนใหญ่ไม่ได้นำมาวางจำหน่ายคือยากวาดคอ ยาแก้ปวดฟัน และยาบำรุงโลหิต  สรุปผลการวิจัย: ร้านยาที่สำรวจไม่มีร้านใดเลยที่มียาประจำครอบครัววางจำหน่ายครบทั้ง 54 รายการ จึงควรศึกษาเพิ่มเติมถึงเหตุผลที่ร้านยาไม่ได้นำยาประจำครอบครัวบางรายการมาจำหน่าย เพื่อเป็นแนวทางในการกำหนดกลยุทธ์ส่งเสริมให้ร้านยามียาประจำครอบครัวสำรองไว้เพื่อจำหน่ายอย่างครบถ้วนหรือให้มากที่สุด ซึ่งจะเป็นการเพิ่มโอกาสของประชาชนในการเข้าถึงยาที่ปลอดภัยสำหรับการรักษาตนเอง