ผลของโปรแกรมการป้องกันการสูบบุหรี่ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น ของโรงเรียนแห่งหนึ่ง อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองสองกลุ่มแบบวัดก่อนและหลังนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมการป้องกันการสูบบุหรี่ที่พัฒนาตามแนวคิดการเรียนรู้ของ Bloom ต่อความรู้ เจตคติ ความคาดหวังต่อผลลัพธ์ การรับรู้ความสามารถตนเอง และความตั้งใจไม่สูบบุหรี่ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น อายุ 13–15 ปี กลุ่มตัวอย่างแบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน โดยกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมจำนวน 6 ครั้ง ครั้งละ 1 ชั่วโมง สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ขณะที่กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปกติของโรงเรียน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหามีค่า IOC 0.67-1 และมีค่าความเชื่อมั่นของแบบวัดเจตคติต่อการสูบบุหรี่ ความคาดหวังต่อผลลัพธ์ของการไม่สูบบุหรี่ การรับรู้ความสามารถตนเองในการป้องกันการสูบบุหรี่ และความตั้งใจไม่สูบบุหรี่ 0.88, 0.86, 0.89 และ 0.87 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test และ Independent 2-sample t-test ผลการศึกษาพบว่า เมื่อเปรียบเทียบคะแนนที่เพิ่มขึ้นจากก่อนการทดลองระหว่างกลุ่ม กลุ่มทดลองมีคะแนนเจตคติต่อการสูบบุหรี่และความตั้งใจไม่สูบบุหรี่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.041 และ 0.048 ตามลำดับ) อย่างไรก็ตาม ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญในด้านความรู้ ความคาดหวังต่อผลลัพธ์ และการรับรู้ความสามารถตนเองระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม (p=0.318, 0.310 และ 0.748 ตามลำดับ) สรุปได้ว่า โปรแกรมดังกล่าวมีประสิทธิผลในการส่งเสริมเจตคติและความตั้งใจไม่สูบบุหรี่ในนักเรียนกลุ่มเป้าหมาย แต่ควรมีการพัฒนาเพิ่มเติมเพื่อเสริมสร้างการรับรู้ความสามารถตนเองและความคาดหวังต่อผลลัพธ์ เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ยั่งยืนในระยะยาว