ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรสในเลือดของเกษตรกร ในพื้นที่จังหวัดสงขลา

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับเอนไซน์โคลีนเอสเตอเรสในเลือดของเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดสงขลา เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสุ่มตัวอย่างแบบจำเพาะเจาะจง (purposive sampling) จากเกษตรกรที่ใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช หรืออยู่ในบริเวณที่มีการฉีดพ่น สัมผัสผักและผลไม้ที่มีการฉีดพ่น เช่น การเก็บเกี่ยว มัด ห่อ และบรรจุผลผลิตทางการเกษตร ซึ่งสมัครใจเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 14,603 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ใช้แบบประเมินความเสี่ยงในการทำงานของเกษตรกรจากการสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ของสำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค และเจาะเลือดคัดกรองหาระดับเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรสจากปลายนิ้วมือของเกษตรกร สถิติที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย ร้อยละและสถิติไคสแควร์ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงร้อยละ 55.4 มีอายุระหว่าง 41-50 ปี มีอาชีพหลักเพาะปลูก/เป็นเจ้าของ ร้อยละ 90.6 มีพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชไม่ดี คิดเป็นร้อยละ 84.7 มีระดับความเสี่ยงจากการทำงานอยู่ในระดับต่ำ ร้อยละ 76.6 ไม่มีอาการผิดปกติหลังจากใช้หรือสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ร้อยละ 84.4 กลุ่มตัวอย่างที่มีอาการผิดปกติ ส่วนใหญ่มีอาการแสบจมูก ร้อยละ 7.5 รองลงมามีอาการไอและเวียนศีรษะ ร้อยละ 5.9, 4.6 ตามลำดับ และผลการตรวจเลือดหาระดับเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรส ส่วนใหญ่อยู่ในระดับปกติ ร้อยละ 56.1 และพบว่า เพศ อายุ อาชีพหลักของเกษตรกร พฤติกรรมการป้องกันตนเองจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ระดับความเสี่ยงจากการทำงาน และอาการผิดปกติหลังจากใช้หรือสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช มีความสัมพันธ์กับระดับเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรส อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับนัยสำคัญ (p<0.05) จึงมีความสำคัญยิ่งที่ต้องกำหนดเป็นนโยบายระดับจังหวัดในการดูแลสุขภาพเกษตรกรที่ใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ให้มีพฤติกรรมการทำงานที่ปลอดภัย และควรมีการเฝ้าระวังสุขภาพเกษตรกรอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งจัดการให้มีข้อมูลสุขภาพเกษตรกรในระดับจังหวัด