ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพตามแนวทางของ สบช.โมเดล และกรมอนามัย ผ่านสื่อดิจิทัลต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจาง

บทคัดย่อ

           การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการดูแลตนเองหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจางก่อนและหลังได้รับโปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพ 2) เปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจางระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม 3) เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยฮีมาโตคริตของหญิงตั้งครรภ์ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ตัวอย่าง คือ หญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการที่แผนกฝากครรภ์ โรงพยาบาลพุทธชินราช พิษณุโลกและมีภาวะโลหิตจาง จำนวน 60 ราย ได้มาโดยการคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 30 คน และกลุ่มควบคุม 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง คือ โปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพตามแนวทางของ สบช.โมเดล และกรมอนามัย ในรูปแบบสื่อวีดิทัศน์ และเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบบันทึกค่าฮีมาโตคริต 3) แบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลตนเอง ซึ่งเครื่องมือทั้งหมดได้ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านสูติศาสตร์ 3 ท่าน ได้ค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาของสื่อวีดิทัศน์ และเครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล มีค่า IOC เท่ากับ .87 และ 1.00 ตามลำดับ และมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามโดยมีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาคเท่ากับ .82 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและใช้สถิติอนุมาน ได้แก่ สถิติทดสอบทีแบบไม่อิสระจากกันและสถิติทดสอบแมนน์-วิทนีย์ ยู กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
           ผลการวิจัย พบว่า ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรมเป็นระยะเวลา 6 สัปดาห์ ของกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการดูแลตนเองสูงกว่าก่อนเข้าโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=11.799, p < .05) และมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการดูแลตนเองสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (z = -6.600, p < .05) นอกจากนี้ กลุ่มทดลองยังมีค่าเฉลี่ยฮีมาโตคริตสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (z = -3.971, p < .05)
           ผลการวิจัยครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า โปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพตามแนวทาง สบช. โมเดลและกรมอนามัย ที่ทำออกมาในรูปแบบสื่อวีดิทัศน์สามารถช่วยให้หญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจางมีพฤติกรรมการดูแลตนเองดีขึ้น