ประสิทธิผลของการดำเนินงานวัดเป็นศูนย์สงเคราะห์และฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด
คำสำคัญ:
การฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด, การตั้งสัจจะ, การปรับพฤติกรรม, มรรคมีองค์ 8บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยประเมินผล รูปแบบ CIPP Model ดำเนินการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ วัตถุประสงค์ในการวิจัยเพื่อศึกษา 1) สภาพการดำเนินงานของวัดเป็นศูนย์สงเคราะห์และฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด
2) คำสอนเกี่ยวกับหลักมรรคมีองค์ 8 ในการดำเนินงานของวัดเป็นศูนย์สงเคราะห์ฯ 3) ผลสัมฤทธิ์ในการดำเนินงานวัดเป็นศูนย์สงเคราะห์ฯ และ 4) เพื่อนำเสนอแนวทางและองค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับการดำเนินงานให้วัดเป็นศูนย์สงเคราะห์และฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด ประชากรกลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย บุคลากรของวัดศูนย์สงเคราะห์และผู้ติดยาเสพติด ที่ผ่านการรับรองเป็นสถานฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดตาม พรบ.ของกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 4 แห่ง ประกอบด้วย คณะกรรมการดำเนินงานของแต่ละวัดจำนวน 30 รูป/คน ผู้ติดยาเสพติดที่รับการสงเคราะห์และฟื้นฟูจากวัด (พระสงฆ์) จำนวน 104 คน
ผลการวิจัยพบว่า
- สภาพการดำเนินงานของวัดเป็นศูนย์สงเคราะห์และฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดอยู่ในระดับดี
2. พระสงฆ์ได้บูรณาการหลักมรรคมีองค์ 8 มาปรับพฤติกรรม โดยให้ผู้ติดยาเสพติด ตั้งสัจจะปฏิบัติกาย วาจา ใจให้สุจริต ตามหลักมรรคมีองค์ 8 - ผลสัมฤทธิ์ในการดำเนินงานของวัดเป็นศูนย์สงเคราะห์และฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด พบว่าหลังการอบรมผู้ติดยาเสพติดมีคะแนนการรับรู้เกี่ยวกับยาเสพติด การรับรู้เกี่ยวกับหลักมรรคมีองค์ 8 และพฤติกรรมตามหลักมรรคมีองค์ 8 เพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนอบรมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่
ระดับ .05 - ผู้วิจัยได้ค้นพบองค์ความรู้ใหม่ คือ กระบวนการปรับพฤติกรรมผู้ติดยาเสพติดตามหลักมรรคมีองค์ 8 คือ1) การตั้งสัจจะ (Promise) โดยให้ผู้ป่วยตั้งสัจจะ รับศีล ทำความดี ละเว้นการทำชั่ว 2) พระสงฆ์ให้การศึกษาผสมผสาน (Eclectic Education) บูรณาการทั้งทางโลกและทางธรรม 3) ให้ผู้ป่วยฝึกปฎิบัติตนโดยดำเนินชีวิตตามหลักมรรคมีองค์ 8 (Noble Eightfold Path) คือให้ปฏิบัติกาย วาจา ใจให้สุจริต ตามหลัก ศีล สมาธิ ปัญญา 4) ให้แรงสนับสนุนทางสังคม (Social Support) โดยการสร้างเครือข่ายในสังคม เช่น บ้าน วัด รัฐบาล (บวร) ร่วมมือกันเฝ้าระวังช่วยเหลือผู้ติดยาเสพติดให้มีจิตใจเข้มแข็งในการเลิกยาเสพติด พ้นทุกข์ มีความสุข เป็นคนดีของสังคม โดยใช้รูปแบบ “PENS Model”
เอกสารอ้างอิง
2. กัญญา ภู่ระหงษ์, ผู้เรียบเรียง. คู่มือการดำเนินงานวัดเป็นศูนย์สงเคราะห์และฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด. กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2546.
3. สถาบันธัญญารักษ์. รายชื่อวัดที่ขอขึ้นทะเบียนเป็นสถานพยาบาลตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ.2552 เอกสารการประชุมวิชาการยาเสพติดแห่งชาติ ครั้งที่ 10. วันที่ 20-22 กรกฎาคม 2552; ณ อิมแพ็ค เมืองทองธานี นนทบุรี. ปทุมธานี : สถาบันธัญญารักษ์; 2552.
4. กรมการศาสนา. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง 2525 พระไตรปิฎก เล่มที่25 พระสุตตันตปิฎก
เล่มที่17 ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ ข้อที่ 6 หน้าที่ 3 (มงคลสูตร).
5. บังอร สำลี. แนวคิดพื้นฐานและหลักการพยาบาล ทฤษฎีการพยาบาล. กรุงเทพมหานคร : องค์การ
สงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2535.
6. ไพศาล ปันแดน. บทบาทของพระสงฆ์ในการพัฒนาชุมชนตามโครงการอบรมประชาชนประจำตำบล
จังหวัดแพร่. [สืบค้น 12 มีนาคม 2550]. เข้าถึงได้จาก http://watkhuhasawan.com/webboard/
index.php.
7. กรมการศาสนา. พระไตรปิฎกพระสุตฺตันฺตปิฏก มัชฺฌิมฺนิกายมูลปัณฺณาสกเล่มที่1 ข้อที่1 หน้า 209, 247-252.
8. วีระชัย ศรีหาผล. การมีส่วนร่วมของพระสงฆ์ในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในจังหวัดกาฬสินธุ์.
วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตร์มหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาขอนแก่น; 2548.
[สืบค้น 16 พฤษภาคม 2551]. เข้าถึงได้จาก http://web.udru.ac.th/~sutad18/new2/10.html.
9. การประเมินผลกิจกรรมลานวัด ลานใจ ลานกีฬา : กรณีศึกษาวัดที่เข้าร่วมโครงการในจังหวัด
สมุทรปราการพุทธทาสภิกขุ.พุทธประวัติจากพระโอษฐ์ ธรรมทานมูลนิธิ. กรุงเทพมหานคร : พระนคร
การพิมพ์; 2535.
10. พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์.กรุงเทพมหานคร : ธรรมสภาและสถาบัน
บันลือธรรม; 2551.
11. พระสัทธัมมโชติกะ ธัมมาจริยะ, ปรมัตถโชติกะ ปริจเฉทที่ 1-2-6 จิต เจตสิก รูป นิพพาน. กรุงเทพมหานคร :
ทิพยวิสุทธิ์; 2553.
12. พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต).การศึกษาพัฒนาการหรือบูรณาการ.กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม;
2543.
13. กรมการศาสนา. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง 2525 พระอภิธัมมปิฏกธัมมสังคณี. เล่มที่34 ข้อที่6
หน้าที่ 28.
14. พระครูศรี. จิตวิทยาแห่งอริยมรรค2550. [สืบค้น 12 มีนาคม 2552].
เข้าถึงได้จาก http://www.watkhuhasawan.com/webboard/index.php.
15. วิสุทธิมัคคปกรณฉบับแปล 2513 ข้อ 3 หน้า198.
16. Stoltz, Pual G.Adversity Quotient Turning Obstacles into Opportunities.
New York : John Wiley & sons. Inc.,Op.cit.; 1997.
17. พระพุทธทาส อินฺทปญฺโญ.บรมธรรมกับการทำงาน.นิตยสารธรรมจักษุ [ระบบออนไลน์].
2535; 76(6) (สืบค้น 11พฤศจิกายน 2556). เข้าถึงได้จาก http://www.dharma-
gateway.com/monk/preach/buddhadas/bdd-33.htm
18. พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต).พุทธธรรม (ฉบับเดิม). พิมพ์ครั้งที่ 16.กรุงเทพมหานคร : บริษัท สหธรรมิก
จำกัด; 2544.