ผลของการบำบัดความคิดและพฤติกรรมเพื่อป้องกันการติดซ้ำของผู้ป่วย เมทแอมเฟตามีนที่เข้ารับการบำบัดรักษาแบบผู้ป่วยใน
คำสำคัญ:
การบำบัดความคิดและพฤติกรรม, การป้องกันการติดซ้ำ, ผู้ป่วยติดเมทแอมเฟตามีนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi–Experimental Research) แบบสองกลุ่มวัดผลก่อน-หลังการทดลอง และติดตามการรักษา (Two-groups pretest posttest, follow up design) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการบำบัดความคิดและพฤติกรรมเพื่อป้องกันการติดซ้ำของผู้ป่วยติดเมทแอมเฟตามีน กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยติดเมทแอมเฟตามีนที่รับการบำบัดรักษาแบบผู้ป่วยใน จำนวน 200 คน สุ่มเข้ากลุ่มทดลอง 90 คน กลุ่มควบคุม 110 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการบำบัดความคิดและพฤติกรรมในระยะเตรียมการก่อนรักษา 1 ครั้ง ระยะบำบัดด้วยยา 7 ครั้ง ระยะฟื้นฟูสมรรถภาพ 10 ครั้ง และระยะติดตามการรักษา (Booster session) 4 ครั้ง ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับโปรแกรมตามปกติของสถานบำบัด รวมระยะเวลาที่ร่วมกิจกรรมในโปรแกรม 3-4 เดือน ซึ่งมีการประเมินผลโดยมีการวัดผล 3 ครั้งคือ วัดผลก่อน-หลังการเข้าร่วมกลุ่มบำบัดในระยะบำบัดยา และวัดผลหลังการเข้าร่วมกลุ่มบำบัดในระยะฟื้นฟูสมรรถภาพ ด้วยแบบสอบถามความตั้งใจ และการรับรู้ความสามารถของตนเองในการป้องกันการติดซ้ำ ส่วนในระยะติดตามการรักษา วัดผลการตรวจตรวจหาสารเมทแอมเฟตามีนในปัสสาวะ 4 ครั้งคือ ในสัปดาห์ที่ 2 และเดือนที่ 1 เดือนที่ 2 และเดือนที่ 3 และการ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ t-test และ Fisher’s Exact test
ผลการศึกษา พบว่าภายหลังการบำบัดด้วยยา และภายหลังการฟื้นฟูสมรรถภาพ ผู้ป่วยกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมการบำบัดความคิดและพฤติกรรมมีความตั้งใจในการป้องกันการติดซ้ำมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนการรับรู้ความสามารถของตนเองในการป้องกันการติดซ้ำ ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 สำหรับในระยะติดตามการรักษาสัปดาห์ที่ 2 และเดือนที่ 1 จำนวนผู้ป่วยติดเมทแอมเฟตามีนกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมมีพฤติกรรมการติดซ้ำไม่แตกต่างกัน อย่างไรก็ตามในเดือนที่ 3 และเดือนที่ 4 พบว่า จำนวนผู้ป่วยกลุ่มทดลองมีพฤติกรรมติดซ้ำน้อยกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
เอกสารอ้างอิง
2. สถาบันธัญญารักษ์. สถิติการรักษายาเสพติดแบบผู้ป่วยใน. ปทุมธานี : สถาบันธัญญารักษ์; 2557.
3. Witkiewitz, Katie.; & Marlatt, Alan G. Relapse Prevention for Alcohol and Drug Problems. American Psychologist 2004. 59; 224-235.
4. ทิพาวดี เอมะวรรธนะ. จิตวิทยาการปรึกษาสำหรับผู้ติดยาเสพติด. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2548.
5. Phukao, Darunee. Development and Evaluation of a Culturally Appropriate Treatment Program for People with Alcohol Use Disorders in Thailand. Dissertation, Ph.D. Queensland : University of Queensland. Photocopied; 2006.
6. Beck, Aaron T. et al. Cognitive Therapy of Substance Abuse. USA.: The Guilford Press; 1993.
7. สุกุมา แสงเดือนฉาย. ผลของโปรแกรมการบำบัดความคิดและพฤติกรรมร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมที่มีต่อความพร้อมที่จะป้องกันการติดซ้ำและพฤติกรรมการไม่ติดซ้ำของผู้ป่วยสุรา. ปริญญานิพนธ์ (วิจัยพฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ; 2554.
8. ฉวีวรรณ ปัญจบุศย์ และสุกุมา แสงเดือนฉาย. ผลของโปรแกรมการบำบัดความคิดและพฤติกรรมเพื่อป้องกันการติดซ้ำของผู้ป่วยติดเมทแอมเฟตามีน. ปทุมธานี: กลุ่มภารกิจบริการวิชาการ
สถาบันธัญญารักษ์; 2556.
9. สีอรุณ แหลมภู่. ผลของโปรแกรมเสริมสร้างแรงจูงใจภายในต่อแรงจูงใจและการเข้ารับการฟื้นฟู สมรรถภาพของผู้ติดสารเสพติดในสถานบำบัดยาเสพติดแห่งหนึ่ง ในจังหวัดปทุมธานี. ปริญญา
นิพนธ์ (การพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช). ปทุมธานี: บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2554.
10. Reeve Johnmarshall. Understanding Motivation and Emotion. Fort Worth, TX: Harcourt College Publishers; 2001.
11. Ajzen, I., Fishbein, M. Understanding Attitudes and Predicting Social Behavior. Englewood Cliffs, N.J.: Prentice-Hall; 1980.
12. U.S. Department of Health and Human Services. Treatment for Stimulant Use Disorder. Rockvillell, MD: Department of Health and Human Services; 1999.
13. Bandura, Albert. Social Foundation of Thought and Action: A Social Cognitive
Theory. Englewood Cliffs, New Jersey: Rrentice-Hall; 1986.
14. Marlatt, Alan G. Taxonomy of High-risk Situations for Alcohol Relapse: Evolution and Development of a Cognitive-Behavioral Model. Addiction 1996. 91(Supplement):
37-49.
15. ประภาเพ็ญ สุวรรณ. ทัศนคติ: การวัดการเปลี่ยนแปลงและพฤติกรรมอนามัย. กรุงเทพ:
พีระพัฒนา; 2525.
16. O’ Donohue, William., Fisher, Jane E., Hayes, Steven C. Cognitive Behavior
Therapy : Applying Empirically Supported Techniques in Your Practice.
New Jersey : John Wiley & Sons; 2003.
