แรงจูงใจของผู้ป่วยติดยาเสพติดกลุ่มอนุพันธ์ฝิ่นต่อการคงอยู่ในระบบการบำบัดรักษาในโรงพยาบาลธัญญารักษ์เชียงใหม่
คำสำคัญ:
แรงจูงใจ, ผู้ป่วยติดยาเสพติดกลุ่มอนุพันธ์ฝิ่น, การคงอยู่ในระบบการบำบัดรักษาบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับของแรงจูงใจ แรงจูงใจภายในและภายนอกที่มีผลต่อการคงอยู่ในระบบการบำบัดรักษา และความสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจกับการคงอยู่ในระบบการบำบัดรักษาของผู้ป่วยติดยาเสพติดกลุ่มอนุพันธุ์ฝิ่น ในโรงพยาบาลธัญญารักษ์เชียงใหม่ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยติดยาเสพติดกลุ่มอนุพันธุ์ฝิ่นที่เข้ารับการบำบัดรักษาด้วยเมทาโดนระยะยาวที่คลินิกฟ้าใหม่ โรงพยาบาลธัญญารักษ์เชียงใหม่ จำนวน 167 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 ชุด ชุดที่ 1 เป็นแบบสอบถามแรงจูงใจ ประกอบด้วย 3 ส่วน ส่วนที่ 1 ข้อมูลส่วนบุคคล ส่วนที่ 2 ข้อมูลการใช้ยาเสพติดและการบำบัดรักษา และส่วนที่ 3 แบบสอบถามแรงจูงใจ นำไปหาความเชื่อมั่นโดยทดลองใช้ (try out) กับผู้ป่วยติดยาเสพติดกลุ่มอนุพันธ์ฝิ่น ได้ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .701 ชุดที่ 2 แบบสัมภาษณ์อย่างมีโครงสร้าง (Structural interview) เกี่ยวกับแรงจูงใจภายนอกและแรงจูงใจภายในต่อการคงอยู่ในระบบการบำบัดรักษาของผู้ป่วยติดยาเสพติดกลุ่มอนุพันธ์ฝิ่น วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ จำนวน (frequency) ร้อยละ (percentage) ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน หาความสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจกับการคงอยู่ในระบบการรักษาด้วยค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน (Pearson’s product moment correlation coefficient) ข้อมูลจากการสัมภาษณ์ วิเคราะห์เนื้อหา (content analysis)
ผลการวิจัย
- ผู้ป่วยติดยาเสพติดกลุ่มอนุพันธุ์ฝิ่นมีแรงจูงใจโดยรวมอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย = 3.51)
- แรงจูงใจภายในที่มีผลต่อการคงอยู่ในระบบการบำบัดรักษาของผู้ป่วยติดยาเสพติดกลุ่มอนุพันธ์ฝิ่น ได้แก่ 1) เพื่อให้มีชีวิตที่ดีขึ้น 2) สร้างการยอมรับจากผู้อื่น 3) เป็นตัวอย่าง (role model) ให้กับผู้อื่น และ 4) ต้องการดำรงชีวิตอยู่ในสังคมร่วมกับบุคคลอื่นได้ ส่วนแรงจูงใจภายนอก ประกอบด้วย แรงจูงใจจากบุคคล ได้แก่ ครอบครัว และผู้บำบัด จากยาเมทาโดน จากชุมชน และการประกอบอาชีพ มีรายได้เลี้ยงครอบครัว
- แรงจูงใจขั้นการกระทำต่อเนื่องมีความสัมพันธ์ทางบวกกับการคงอยู่ในระบบการบำบัดรักษาของผู้ป่วยติดยาเสพติดกลุ่มอนุพันธ์ฝิ่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ.05 ส่วนแรงจูงใจโดยรวม แรงจูงใจขั้นการไม่สนใจปัญหา ขั้นการลังเลใจ และขั้นการลงมือกระทำมีความสัมพันธ์กับการคงอยู่ในระบบการบำบัดรักษาอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ
เอกสารอ้างอิง
สมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด; 2560.
2.โรงพยาบาลธัญญารักษ์เชียงใหม่. สถิติจำนวนผู้ป่วยปีงบประมาณ 2559. สืบค้นจาก
http://www.tch.go.th/new/site/stat/uploads/DataStat2559.pdf.
3. วิโรจน์ วีรชัย. ผู้ติดยาเสพติด : ผู้ป่วยหรืออาชญากร. วารสารดุลพาห. 2558; 64 (2): 9-14.
4. Deci, E.L., & Ryan, R.M. Intrinsic motivation and self-determination in human
behavior. New York : Plenum Press; 1985.
5. สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี. คู่มือกลุ่มทักษะป้องกันการกลับไป
ติดซ้ำ. ปทุมธานี : สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี; 2557.
6. สีอรุณ แหลมภู่. ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างแรงจูงใจภายในต่อแรงจูงใจและการรับการฟื้นฟู
สมรรถภาพของผู้ติดสารเสพติดในสถานบำบัดยาเสพติดแห่งหนึ่ง จังหวัดปทุมธานี. (วิทยานิพนธ์ปริญญา
มหาบัณฑิต) สาขาการพยาบาลสุขภาพจิตและจิตเวช มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2554.
7. กัณณิกา สิทธิพงษ์. (2560). แรงจูงใจในการเลิกยาเสพติดของผู้ป่วยในโรงพยาบาลธัญญารักษ์ขอนแก่น.
วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2560; 5(2): 217- 32.
8. อรุณ จิรวัฒน์กุล. สถิติทางวิทยาศาสตร์สุขภาพเพื่อการวิจัย. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์; 2558.
9. พิชัย แสงชาญชัย. การบำบัดโดยเสริมสร้างแรงจูงใจ (Motivational Enhancement Therapy (MET)) ใน
วิโรจน์ วีรชัย, พรรนอ กลิ่นกุหลาบ และสำเนา นิลบรรพ์.(บรรณาธิการ). เอกสารวิชาการ.ประกอบการ
อบรมหลักสูตรการบำบัดโดยเสริมสร้างแรงจูงใจผู้ใช้ยาและสารเสพติด. สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟู
ผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี; 2558.
10. ดวงใจ จงปัตนา. การบำบัดรายบุคคลผู้ติดสุราโดยการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจร่วมกับการ
ปรับเปลี่ยนความคิดและพฤติกรรมทางปัญญาในโรงพยาบาลด่านขุนทด. (การศึกษาอิสระปริญญา
พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2552.
11. มะไลวัลย์ แพงพุด. การเสริมสร้างทักษะชีวิตผู้ติดสารเสพติดโดยใช้แนวคิดการสร้างแรงจูงใจร่วมกับ
การปรับพฤติกรรมทางปัญญา ณ ศูนย์พัฒนาคุณภาพวัดป่านาคำ. (การศึกษาอิสระปริญญาพยาบาล
ศาสตรมหาบัณฑิต). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2552.
12. อัครเดช กลิ่นพิบูลย์. การนำแนวคิดการสัมภาษณ์และการเสริมสร้างแรงจูงใจร่วมกับการปรับเปลี่ยน
ความคิดและพฤติกรรมมาใช้ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการสูบบุหรี่ในหอผู้ป่วยจิตเวช. (การศึกษา
อิสระปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2550.
13. สมพร สุวรรณมาโจ, ดวงใจ ดวงฤทธิ์, ณัฎฐณิชา คมกล้า, วราพร พัฒนะโชติ และอุไรวรรณ สถาพร.
ศึกษาปัจจัยทำนายในการคงอยู่ในระบบระยะเวลา 1 ปี ของผู้บำบัดด้วยเมทาโดนระยะยาว ในคลินิก
เมทาโดน ณ สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี. วารสารกรมการแพทย์.
2562; 44 (4) : 74-79.
14. สำเนา นิลบรรพ์, เยาวเรศว์ นาคะโยธินสกุล, ลัดดา ขอบทอง, สุกุมา แสงเดือนฉาย, ธัญญา สิงโต, ศศิธร
คุณธรรม และ นันธณา อินทร์พรหม. คุณภาพชีวิตของผู้เสพติดฝิ่นหลังเข้ารับการบำบัดรักษาและฟื้นฟู
สมรรถภาพที่ศูนย์ลดอันตรายจากการใช้ยาเสพติด: กรณีศึกษาโครงการขยายผลโครงการหลวงเพื่อ
แก้ปัญหาพื้นที่ปลูกฝิ่นอย่างยั่งยืน. รายงานวิจัย สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรม
ราชชนนี; 2561.
