ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อผู้ใช้ยาเสพติดรายใหม่และรายเก่า ระบบสมัครใจจังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา (Descriptive Research) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพรรณนาข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยาเสพติดในผู้เข้ารับการบำบัดรักษา และศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการใช้ยาเสพติดในผู้เข้ารับการบำบัดรักษารายใหม่และรายเก่า ระบบสมัครใจ ระหว่างปีงบประมาณ 2557-2559 เก็บข้อมูลจากผู้เข้ารับการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพในระบบสมัครใจ ทั้งหมดจำนวน 1,491 คน ซึ่งเป็นผู้ใช้ยาเสพติดรายใหม่ จำนวน 1,073  คน  และผู้ใช้ยาเสพติดรายเก่า จำนวน 418 คน  จาก ระบบรายงาน ระบบติดตามและเฝ้าระวังปัญหา  ยาเสพติด (บสต.3) กระทรวงสาธารณสุข ผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ต วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ความถี่ ร้อยละ สำหรับการศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการใช้ยาเสพติดในผู้เข้ารับการบำบัดรักษารายใหม่และ
รายเก่า ใช้สถิติ Chi-square Test โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่  p<0.05                                                                                                                                                                         

                ผลการศึกษา พบว่า ในปีงบประมาณ 2557-2559  มีผู้เข้ารับการบำบัดรักษาในระบบสมัครใจมากที่สุด จำนวน 1,491 คน รองลงมา ได้แก่ ระบบบังคับบำบัด และระบบต้องโทษ จำนวน 1,096 คน และ 386 คน โดยระบบสมัครใจ  มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น และเป็นผู้ป่วยรายใหม่ มากกว่า รายเก่า 2.6  เท่า
ในระดับพื้นที่ พบว่า  อำเภอเมืองลำพูน มีผู้เข้ารับการบำบัดมากที่สุดของจังหวัดทุกปี

                ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการใช้ยาเสพติดในผู้เข้ารับการบำบัดรักษารายใหม่และรายเก่า อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05 ได้แก่ เพศ อายุ การศึกษา ศาสนา อาชีพ ช่วงอายุที่ใช้ยาเสพติด
ครั้งแรก  เหตุผลสำคัญที่เข้ารับการบำบัด และสภาพการเสพของผู้เข้ารับการบำบัด   

                สรุปและวิจารณ์  จากผลการศึกษาพบโอกาสสำคัญในการนำไปใช้ประโยชน์ โดยอธิบายปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผู้ใช้รายใหม่และรายเก่า ได้แก่ เพศชาย  กลุ่มอายุ ต่ำกว่า 20 ปี  การศึกษาระดับมัธยมศึกษา  ศาสนาพุทธ อาชีพรับจ้าง ช่วงอายุที่ใช้ยาเสพติดครั้งแรก กลุ่มอายุต่ำกว่า 20 ปี เหตุผลสำคัญที่เข้ารับการบำบัด การกลัวถูกจับ และสภาพการเสพของผู้เข้ารับการบำบัด  สำหรับปัจจัยอื่นที่เกี่ยวข้อง พบว่า ผู้เข้ารับการบำบัดส่วนใหญ่ มีสถานภาพโสด รายได้เฉลี่ยต่อเดือน 5,001-10,000 บาท ความสัมพันธ์ระหว่างบิดามารดา อยู่ด้วยกัน  ชนิดของยาเสพติดที่ใช้ครั้งแรก ยาบ้า สาเหตุสำคัญที่ใช้ยาเสพติดครั้งแรก อยากลอง 

ข้อเสนอแนะ

 การใช้ยาเสพติด จำเป็นต้องได้รับการรักษาและติดตามดูแลช่วยเหลือ ไม่ใช่การลงโทษ ควรมีการเชื่อมโยงกับยุทธศาสตร์สุขภาพของชาติ เพื่อให้เด็กเยาวชน ซึ่งเป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด มีภูมิคุ้มกัน ได้รับการป้องกันจากพฤติกรรมเสี่ยงต่างๆ รวมทั้งเข้าสู่กระบวนการบำบัดรักษาที่เหมาะสม การป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดเพื่อลดผู้ป่วยรายใหม่ และป้องกันการเสพซ้ำ โดยใช้แนวทางการจัดระเบียบสังคมและแก้ไขปัญหาเยาวชนกลุ่มเสี่ยง โดยเพิ่มความสำคัญไปที่บทบาทของครอบครัว ชุมชน รวมทั้งในสถานศึกษาและสถานที่ทำงาน