การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่กรณีแม่แยกลูก ด้วยการใช้นาฬิกาสื่อรักด้วยนมแม่แม้แยกกัน

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยและพัฒนา (Research and development) มีวัตถุประสงค์เพื่อ พัฒนารูปแบบการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่กรณีแม่แยกลูก ทำการศึกษาในโรงพยาบาลขอนแก่น ตั้งแต่พฤษภาคม 2565 – มิถุนายน 2566  กลุ่มตัวอย่างคือมารดาหลังคลอดที่แยกแม่ลูกตั้งแต่แรกเกิด เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจงตามเกณฑ์ที่กำหนด แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองกลุ่มละ 71 คน  เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ แบบสังเกต แบบสอบถาม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือนาฬิกาสื่อรักด้วยนมแม่แม้แยกกัน  วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ สถิติพรรณนา เปรียบเทียบความแตกต่าง ระหว่างกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง โดยใช้สถิติ Independent t-test  ผลการวิจัย ระยะ ที่ 1 วิเคราะห์สถานการณ์พบว่ามารดาได้รับการกระตุ้นบีบน้ำนมช้ามากกว่า 4 ชั่วโมง และบีบเก็บน้ำนมห่างมากกว่า 3 ชั่วโมง ทำให้ทารกได้รับน้ำนมมารดาช้า/หรือไม่ได้รับนม และทำให้มารดามีน้ำนมน้อยไม่เพียงพอต่อการให้นมทารกอย่างต่อเนื่อง ระยะที่ 2 ขั้นตอนการพัฒนาโดยมีรูปแบบดังนี้ 1) สอนการใช้นาฬิกาสื่อรักลูกด้วยนมแม่แม้แยกกัน 2) ติดตามประเมินการบีบเก็บน้ำนมตามเวลาทุก 3 ชั่วโมง 3) การบันทึกปริมาณน้ำนมและบันทึกการส่งนม 4) ประเมินการมาของน้ำนมมารดาก่อนจำหน่าย ระยะที 3 ประเมินผล คะแนนพฤติกรรมมารดาบีบเก็บน้ำนมภายใน 4 ชั่วโมงหลังคลอดสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ( P <0.001), ทารกได้รับนมแม่ภายใน 24 ชั่วโมงมีคะแนนเพิ่มขึ้นแต่ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ( P <0.05) รวมทั้งมารดามีความพึงพอใจในนวัตกรรมในระดับมาก