การพัฒนาแนวทางการให้ความรู้ในการป้องกันมะเร็งแก่เด็กและเยาวชน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ พัฒนาแนวทางการให้ความรู้ในการป้องกันมะเร็งแก่เด็กและเยาวชนโดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) ตามแนวคิดการสร้างเสริมสุขภาพ จากกฎบัตรออตตาวา (Ottawa Charter for Health Promotion) ซึ่งมุ่งเน้นการพัฒนาทักษะส่วนบุคคล การปรับระบบบริการสุขภาพ และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy) ตั้งแต่วัยเด็ก กลุ่มเป้าหมายในการศึกษา ได้แก่ นักเรียนระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาในพื้นที่ 5 โรงเรียน รวม 6,360 คน ครูผู้สอน 60 คน และเจ้าหน้าที่ 10คน กระบวนการวิจัยประกอบด้วย 4 ระยะ ได้แก่ (1) ระยะศึกษาสถานการณ์ความรู้เรื่องโรคมะเร็งและแนวทางการให้ความรู้ในโรงเรียน (2) ระยะพัฒนาแนวทางการให้ความรู้ โดยออกแบบกิจกรรมที่เหมาะสมกับช่วงวัย เช่น สื่อมัลติมีเดีย นิทาน เพลง เกม และสื่อ 5 ทำ 5 ไม่ ห่างไกลมะเร็ง (3) ระยะนำใช้แนวทางการให้ความรู้ฯ ที่พัฒนาขึ้น และ (4) ระยะสรุปและประเมินผล  เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบประเมินความรู้ก่อน–หลัง และแบบประเมินความพึงพอใจ

ผลการศึกษา พบว่า นักเรียนมีความรู้เพิ่มขึ้นจาก ร้อยละ 73 เป็น ร้อยละ 97 และมีความพึงพอใจ ร้อยละ 100 แนวทางการให้ความรู้ฯ ที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพ เหมาะสมกับช่วงวัยสามารถนำไปประยุกต์ใช้และขยายผลในสถานศึกษาอื่นได้อย่างยั่งยืน