ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อภาวะอุณหภูมิกายต่าในทารกเกิดก่อนกาหนด น้าหนักแรกเกิดน้อยกว่า 1,500 กรัม ขณะแรกรับ ในหอผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิด โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลังนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดภาวะอุณหภูมิ กายต่ำขณะแรกรับ ในทารกเกิดก่อนกำหนดที่มีน้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 1,500 กรัม ในหอผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิด โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเจาะจง คือ ทารกเกิดก่อนกำหนดที่มีน้ำหนักแรกเกิด น้อยกว่า 1,500 กรัมทั้งหมด ที่เกิดในโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ และเข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยหนักทารก แรกเกิด เก็บข้อมูลจากงานเวชระเบียนผู้ป่วยย้อนหลัง 5 ปี ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2562 ถึง 31 ธันวาคม 2566 จำนวน 237 ราย โครงการวิจัยนี้ผ่านการรับรองจากคณะกรรมการจริยธรรมวิจัย เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ 1) แบบบันทึก ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะอุณหภูมิกายต่ำในทารกเกิดก่อนกำหนด 4 ด้าน ได้แก่ ปัจจัยด้านทารก ปัจจัยด้าน สิ่งแวดล้อม ปัจจัยด้านอุปกรณ์ และปัจจัยด้านบุคลากร 2) แบบบันทึกอุณหภูมิกายเมื่อแรกรับ วิเคราะห์ข้อมูลโดย ใช้สถิติพรรณนา และสถิติทดสอบไคสแคว์

ผลการศึกษา พบว่า ทารกเกิดก่อนกำหนดน้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 1,500 กรัม มีภาวะอุณหภูมิกายต่ำ ขณะแรกรับในหอผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิดจำนวน 147 ราย (ร้อยละ 62.03) โดยแบ่งระดับความรุนแรงเป็นภาวะ อุณหภูมิกายต่ำเล็กน้อย (36.0-36.4 oC) จำนวน 80 ราย (ร้อยละ 54.42) และ อุณหภูมิกายต่ำปานกลางถึงรุนแรง (< 36.0 oC) จำนวน 67 ราย (ร้อยละ 45.58) และพบว่าชนิดการคลอด น้ำหนักแรกเกิด คะแนนแอปการ์ และ สถานที่เกิด มีความสัมพันธ์กับภาวะอุณหภูมิกายต่ำขณะแรกรับอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001, p<.01, และ p<.05) แต่ชนิดหมวกที่สวม การใช้พลาสติกแร็พหรือถุงพลาสติก อุปกรณ์ที่ใช้ในการเคลื่อนย้าย และบุคลากร ไม่มี ความสัมพันธ์กับภาวะอุณหภูมิกายต่ำขณะแรกรับ

ผลการศึกษาครั้งนี้ทำให้ได้ข้อมูลเบื้องต้นที่ช่วยให้บุคลากรทางการแพทย์เข้าใจปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับ ภาวะอุณหภูมิกายต่ำขณะแรกรับ และจะนำไปสู่การพัฒนาแนวทางปฏิบัติทางคลินิกสำหรับทารกเกิดก่อนกำหนด น้ำหนักน้อย เพื่อลดอุบัติการณ์ภาวะอุณหภูมิกายต่ำ และเพิ่มอัตราการรอดชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น