การพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยทวารเทียมรายใหม่ จังหวัดลำพูน

ผู้แต่ง

  • ศศิธร พิชัยพงศ์ กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยศัลยกรรม โรงพยาบาลลำพูน
  • โสภา บัวงาม กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยศัลยกรรม โรงพยาบาลลำพูน

คำสำคัญ:

การดูแลทวารเทียม, รูปแบบการพยาบาล

บทคัดย่อ

การวิจัยเพื่อพัฒนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยทวารเทียมรายใหม่ จังหวัดลำพูน และศึกษาผลของการปฏิบัติการพยาบาลตามรูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยทวารเทียมรายใหม่ ต่ออัตราการเกิดแผลเปื่อยรอบทวารเทียม อัตรากลับมานอนโรงพยาบาลซ้ำจากภาวะแทรกซ้อนในการดูแลทวารเทียม อัตราการกลับมารับการสอนการดูแลทวารเทียมซ้ำ ความรู้เรื่องการดูแลทวารเทียมและการปฏิบัติตัวที่ถูกต้อง วิธีการดำเนินงานแบ่งเป็น 3 ระยะคือ ระยะพัฒนา กำหนดประเด็นปัญหา ทบทวนเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง นำสาระสำคัญจากการทบทวนที่มีบริบทคล้ายคลึงกันร่างรูปแบบการพยาบาลใหม่ นำมาตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิประเมินด้วยโดยใช้เครื่องมือประเมินคุณภาพแนวปฏิบัติทางคลินิก (Agree II) ได้คะแนนร้อยละ 70.67  ระยะทดลองใช้ในกลุ่มผู้ป่วยทวารเทียมที่ผ่าตัดใหม่ที่โรงพยาบาลจังหวัดลพูน และผู้ป่วยรายใหม่ที่ได้รับการผ่าตัดทวารเทียมจากโรงพยาบาลอื่นแต่มารับบริการที่โรงพยาบาลลำพูน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยการประมาณสัดส่วน ตามสูตรของ Cochran จำนวนกลุ่มตัวอย่างเท่ากับ 56 ราย เก็บข้อมูลในช่วงวันที่ 4 กรกฎาคม 2565 ถึงวันที่ 26 มิถุนายน 2566  ระยะสรุปผล วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าร้อยละและความถี่ เปรียบเทียบโดยใช้สถิติวิจัย Paired T test และ Independent T-Test 

ผลการศึกษาพบว่า รูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยทวารเทียมรายใหม่ประกอบด้วย 1) เปิดให้บริการคลินิกออสโตมี  2) จัดระบบการให้บริการได้แก่การพยาบาลก่อนผ่าตัดและหลังผ่าตัด  วางแผนจำหน่ายและการดูแลต่อเนื่อง 3) จัดทำแนวทางการดูแลทวารเทียมและการสำรองอุปกรณ์พิเศษในการดูแลทวารเทียม  4) จัดระบบข้อมูลสารสนเทศเพื่อเก็บฐานข้อมูล  5) ให้สุขศึกษาและวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยโดยพยาบาลเฉพาะทางในการดูแลทวารเทียม 6) เชื่อมโยงเครือข่ายเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับการส่งตัวผู้ป่วยกลับสู่ชุมชน  ผลการใช้รูปแบบพบว่า การเกิดแผลเปื่อยรอบทวารเทียมลดลงจากค่าเฉลี่ย 0.14 เหลือ 0.04 ( p < .05) การกลับมานอนโรงพยาบาลซ้ำจากภาวะแทรกซ้อนในการดูแลทวารเทียมลดลงจาก ค่าเฉลี่ย 0.44 เหลือ 0.00  การกลับมารับการสอนการดูแลทวารเทียมซ้ำ ลดลงจากค่าเฉลี่ย 0.89 เหลือ 0.00 ทุกหัวข้อแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ค่า p < .05 ความรู้ความเข้าใจในการดูแลทวารเทียมเรื่องอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับทวารเทียม การรับประทานอาหาร การแต่งกาย การออกกำลังกาย และอาการผิดปกติที่ต้องมาพบแพทย์ ทุกหัวข้อค่าคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้น (p < .01)

ข้อเสนอแนะ การศึกษานี้มีความเฉพาะเจาะจง ผู้ใช้รูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยทวารเทียม ได้แก่ พยาบาลเฉพาะทางในการดูแลทวารเทียม จึงควรเพิ่มแนวทางนำไปใช้สำหรับพยาบาลวิชาชีพทั่วไป และเพิ่มช่องทางการให้คำปรึกษาในการใช้รูปแบบการพยาบาลทวารเทียม จากพยาบาลเฉพาะทางในการดูแลทวารเทียม การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาช่วยในการสื่อสาร จะช่วยให้การทำงานสะดวก และมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

เอกสารอ้างอิง

จุฬาพร ประสังสิต. ปัจจัยทำนายคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยวัยผู้ใหญ่ โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักที่มีทวารเทียม [ออนไลน์]. 2556 [เข้าถึงเมื่อ 2565/7/8] เข้าถึงได้จาก: http://file:///C:/Users/Administrator/Downloads/rtnmedjo,+Journal+editor,+07predicting 103116.pdf

เอมปภา ปรีชาธีรศาสตร์. บทบาทพยาบาลเฉพาะทางดูแลบาดแผล ออสโตมี และควบคุมการขับถ่ายไม่ได้: กรณีศึกษา การพยาบาลผู้ป่วยมะเร็งลําไส้ตรง Enterostomal Therapy Nurse’s Role: Case Study in Nursing Care for Rectal Cancer Patients [ออนไลน์]. 2560 [เข้าถึงเมื่อ 2565/7/25] เข้าถึงได้จาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ trcnj/article/view/96889/75667

กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยศัลยกรรม โรงพยาบาลลำพูน. สถิติ Ostomy clinic. ลำพูน: โรงพยาบาลลำพูน; 2565.

Mahboobeh. Studying the effect of structured ostomy care training on quality of life and anxiety of patients with permanent ostomy [Online]. 2019 [cite 2022/7/1] Available from: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111 /iwj.13201

ชลยา อัตถาภินันท์, พีรพล ลือบุญธวัชชัย. คุณภาพชีวิตและปัจจัยที่เกี่ยวข้องของผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่ที่มีทวารเทียมในโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย. [ออนไลน์]. 2560 [เข้าถึงเมื่อ 2565/7/1] ;20:63-76. เข้าถึงได้จาก: http://clmjournal.org/_fileupload/journal/15-10.pdf

ไพรัตน์ ศุกระศร. ผลของการให้ข้อมูลผ่านไลน์ต่อความวิตกกังวลหลังผ่าตัดทําทวารเทียมในผู้สูงอายุโรคมะเร็งลําไส้ใหญ่และทวารหนัก [ออนไลน์]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 2565/7/21] เข้าถึงได้จาก: https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=4090&context =chulaet

สุจินดา ลดาสุนทร, นิโรบล กนกสุนทรรัตน์,สุชิรา ชัยวิบูลย์ธรรม. ผลของโปรแกรมการสื่อวีดิทัศน์ช่วยสอนต่อความรู้และทักษะการดูแลทวารเทียมในญาติผู้ดูแลผู้มีทวารเทียมรายใหม่. [ออนไลน์]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 2565/7/21] เข้าถึงได้จาก :https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RNJ/ article/view/138851

Wound, Ostomy and Continence Nurses Society. DISCHARGE PLANNING FOR A PATIENT WITH A NEW OSTOMY [Online]. 2014 [cite 2022/7/13] Available from: https://cdn.ymaws.com/member.wocn.org/resource/resmgr/document_library/Discharge_Planning_Pt_New_Os.pdf

ศูนย์ดูแลแผล โรงพยาบาลลำพูน. Service profile. ลำพูน: โรงพยาบาลลำพูน; 2565.

ฉวีวรรณ ธงชัย. การพัฒนาแนวปฏิบัติ. วารสารสภาพยาบาล [ออนไลน์]. 2548 [เข้าถึงเมื่อ 2565/7/21];20:63-76. เข้าถึงได้จาก: http//www .tci-thaijo.org

Liviu O, Daniela C, Antonio S, Diana B. The Chronic Care Model (CCM) and the Social Gradient in Health [Online]. 2013 [cite 2022/7/13] Available from: https://www.researchgate.net/figure/The-Chronic-Care-Model-Wagner-2004-Wagner-et-al-2001_fig1_271585144

Willium GC. Sampling technique third edition. [online]. 1997 [cite 2022/7/13] Available from : https://archive.org/details/cochran-1977-sampling-techniques/mode/2up

Colwell J. Outcome Criteria for Discharging the Patient With a New Ostomy From Home Health Care: A WOCN Society Consensus Conference [Online]. 2016 [cite 2022/7/13] Available from :https://www.semanticscholar.org/paper/Outcome-Criteria-for- Discharging-the-Patient-With-a-Colwell-upsick/d6cd8fd57258c 9826020a85b116eaf222cec1266

National Health and Medical Research Council [NHMRC]. A guide to development, implementation and evaluation of clinical practice guideline. [Online]. 1998 [cite 2022/7/13] Available from : http://www.health.qld.gov.au/cpcre/pdf/nhmrc_clinprgde.pdf

The Joanna Briggs Institute. Systematic reviews:level of evidence [Online]. 2004 [cite 2022/7/13] Available from: http;//www.joannabriggs.edu.eu

สมเกียรติ โพธิสัตย์. เครื่องมือ การประเมินคุณภาพแนวทางปฏิบัติ สำหรับการวิจัยและการประเมินผล [ออนไลน์]. 2556 [เข้าถึงเมื่อ 2565/7/21] .เข้าถึงได้จาก: https://www.agreetrust.org /wp-content/uploads/2013/09/Thai-AGREE-II.pdf

สุจินดา ลดาสุนทร สุชิรา ชัยวิบูลย์ธรรมวีรพัฒน์ สุวรรณธรรมา. ผลของการใช้แนวปฏิบัติทาง การพยาบาลการดูแลผู้ป่วยมะเร็งลําไส้ใหญ่และไส้ตรงที่ได้รับการผ่าตัดเปิดทวารเทียม ต่อคุณภาพชีวิติและผลลัพธ์ทางคลินิก [ออนไลน์]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2565/7/2] เข้าถึงได้จาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RNJ/article/view/257733/157-175

Gebre YA. Orem's self care deficit theory of nursing [Online]. 2020 [cite 2022/7/3] Available from: https://www.researchgate.net/publication/339432461_ Orem's_self_ care_deficit_theory_of_nursing

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

พิชัยพงศ์ ศ., & บัวงาม โ. . (2025). การพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยทวารเทียมรายใหม่ จังหวัดลำพูน. วารสารสมาคมพยาบาลแห่งประเทศไทยฯ สาขาภาคเหนือ, 31(1), 38–56. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnorthnurse/article/view/277350

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย