บทบาทของพยาบาลในการป้องกันโรคไข่พยาธิตืดหมูในสมอง
คำสำคัญ:
บทบาทพยาบาล, โรคพยาธิตืดหมู, โรคทางสมอง, การป้องกันโรคบทคัดย่อ
โรคพยาธิตัวตืดสามารถพบได้ในทุกเพศทุกวัยที่มีพฤติกรรมการรับประทานผักสดหรือหมูดิบ จากการรับประทานไข่ของพยาธิตืดหมูที่มีการปนเปื้อนในผักสดหรือหมูดิบเข้าไป ตัวอ่อนจะกลายเป็นซีสต์กระจายอยู่ตามเนื้อเยื่อทั่วร่างกาย ถ้าซีสต์หรือไข่พยาธิอยู่ในอวัยวะที่สำคัญ เช่น สมองและไขสันหลังจะทำให้เกิดโรคที่เรียกว่านิวโรซีสติเซอร์โคซิส ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการทางจิตประสาท ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน อาการชักแบบลมบ้าหมู แขนขาเป็นอัมพาต อาจถึงขั้นเสียชีวิตได้ ซึ่งส่งผลเสียโดยตรงต่อสุขภาพอนามัยของประชาชนอีกทั้งยังมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคม การป้องกันโรคพยาธิตัวตืดสามารถกระทำด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคให้ถูกสุขอนามัย อย่างไรก็ตามการส่งเสริมให้ประชาชนเกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคให้ถูกต้องนั้นเป็นสิ่งที่ทำได้ยาก เนื่องจากมีปัจจัยที่เกี่ยวข้องมากมาย จากการทบทวนวรรณกรรมพบว่าการส่งเสริมให้ประชาชนมีความรอบรู้ด้านสุขภาพถือเป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อพฤติกรรมและผลลัพธ์ทางสุขภาพ และเป็นทักษะที่มีความจำเป็นในการดูแลสุขภาพ ทั้งนี้ผู้ที่มีความรอบรู้ด้านสุขภาพจะสามารถเข้าถึง ทำความเข้าใจ ใช้ทักษะการสื่อสาร การจัดการตนเอง และการรู้เท่าทันสื่อ จะส่งผลต่อพฤติกรรมสุขภาพ ทำนองเดียวกันการส่งเสริมให้ประชาชนมีความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับการบริโภคเพื่อป้องกันโรคพยาธิตัวตืดก็จะทำให้ประชาชนมีพฤติกรรมที่ดีและลดปัญหาการเกิดพยาธิตัวตืดในที่สุด
ดังนั้นบทความวิชาการนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอบทบาทของพยาบาลในการดูแลเฝ้าระวัง การให้ความรู้ความเข้าใจด้านสาธารณสุข และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ปรุงสุกและดื่มน้ำสะอาดเพื่อเป็นแนวทางป้องกันการเกิดโรคไข่พยาธิตืดหมูในสมองของประชากรที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
Lozano R, Naghavi M, Foreman K, Stephen L, Shibuya K, Aboyans V, et al. Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010. Lancet. 2012;380(9859): 2095-2128.
วิไล ศักดิ์ศิริสัมพันธ์. โรคพยาธิตัวตืดในลำไส้และโรคเม็ดสาคู (taeniasis and cysticercosis). Revolutions in Global Health. 2021:1429-46. doi: 10.14457/CU.doc.2021.61
คำพล แสงแก้ว, อรนาถ วัฒนวงษ์. ความชุกโรคหนอนพยาธิในประชาชน และโฮสต์กึ่งกลางในสิ่งแวดล้อมบริเวณพื้นที่โครงการอ่างเก็บน้ำแม่สอดตอนบน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 16 เม.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก file:///C:/Users/DELL/Downloads/%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B9%88%E0%B8%A1.pdf
Garcia HH, Evans CAW, Nash TE, Takayanagui OM, White JrA, Botero D, et al. Current consensus guidelines for treatment of neurocysticercosis. Clin Microbiol Rev. 2002;15(4):747–56.
Roberts LS, Jr JJ, Schmidt GD. Foundations of Parasitology. 8th ed. Boston: McGraw-Hill Higher Education. 2009.:346-351.
Garcia HH, Gonzalez AE, Evans CAW, Gilman RH. Taenia solium cysticercosis. Lancet. 2003;362(9383):547-56. doi: 10.1016/S0140-6736(03)14117-7.
ยุภาพร ศรีจันทร์, เมตตาคา อินทร์, วราภรณ์ โพธิบัลลังค์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคหนอนพยาธิของประชาชนในพื้นที่ทุรกันดาร อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่. วารสารสาธารณสุขล้านนา. 2563;16(1):119-128.
สกาวรัตน์ คุณาวิศรุต. พยาธิตืดหมูในสมอง. โรงพยาบาลตา หู คอ จมูก [อินเทอร์เน็ต]. 2560 [เข้าถึงเมื่อ 18 เม.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก https://eent.co.th/articles/073/.
สุเมธ จงรุจิโรจน์. พยาธิในเนื้อหมู [อินเทอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 16 มี.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก https://pharmacy.mahidol.ac.th/th/service-knowledge-article-info.php?id=307
พนัส เฉลิมแสนยากร. พยาธิตืดหมู (Pork tapeworm) โรคติดเชื้อพยาธิตืดหมู (Cysticercosis) [อินเทอร์เน็ต]. 2557 [เข้าถึงเมื่อ 16 มี.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก https://shorturl.at/aimQV.
สรรเพชญ เบญจวงศ์กุลชัย. Cysticercosis (โรคถุงพยาธิตืดหมู) [อินเทอร์เน็ต]. ม.ป.ป. [เข้าถึงเมื่อ 16 มี.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก http://cai.md.chula.ac.th/chulapatho/chulapatho/lecturenote/infection/parasite/cysticercosis.html.
Nash TE, Garcia HH. Diagnosis and treatment of Neurocysticercosis. Europe PMC Funders Group. 2011;7(10):584–594.
สุเนตรา นุ่นลอย, จุฑามาศ เมืองมูล, วัชรพงษ์ เรือนคำ. ความรู้ ทัศนคติเกี่ยวกับโรคพยาธิตัวตืดและพฤติกรรมการบริโภคเนื้อสัตว์ดิบของประชาชนในตำบลนางแล อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย. Rajabhat Journal of Sciences, Humanities and Social Sciences. 2560;18(2):343-50.
จิรณัฐ ชัยชนะ, กัญญดา ประจุศิลปะ. การศึกษาบทบาทพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล. วารสารพยาบาลทหารบก. 2560;19(9):5-6.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 สมาคมพยาบาลแห่งประเทศไทยฯ สาขาภาคเหนือ

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของสมาคมพยาบาลแห่งประเทศไทยฯ สาขาภาคเหนือ
เนื้อหาและข้อคิดเห็นใดๆ ที่ตีพิมพ์ในวารสารสมาคมพยาบาลฯ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนเท่านั้น ผู้เขียนบทความต้องศึกษารายละเอียดหลักเกณฑ์การจัดทำต้นฉบับตามที่วารสารกำหนด และเนื้อหาส่วนภาษาอังกฤษต้องได้รับการตรวจสอบจากเจ้าของภาษามาแล้ว