บทบาทของพยาบาลในการส่งเสริมความรอบรู้ทางสุขภาพให้แก่ผู้สูงอายุเพื่อป้องกันโรคกระดูกพรุน
คำสำคัญ:
บทบาทพยาบาล, การสร้างความรอบรู้ทางสุขภาพ, โรคกระดูกพรุนบทคัดย่อ
โรคกระดูกพรุนเกิดขึ้นในผู้ที่มีความหนาแน่นของกระดูกและแคลเซียมในร่างกายลดลง พบใด้บ่อยในผู้สูงอายุ นำมาซึ่งกระดูกเปราะบาง แตกและหักง่าย ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต จึงนับว่าเป็นปัญหาสาธารณสุขที่เพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตามโรคกระดูกพรุนสามารถป้องกันด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ความรอบรู้ด้านสุขภาพเป็นปัจจัยสำคัญของบุคคลซึ่งมีผลต่อพฤติกรรมสุขภาพและผลลัพธ์ทางสุขภาพ และเป็นทักษะที่มีความจำเป็นในการดูแลสุขภาพ ผู้ที่มีความรอบรู้ด้านสุขภาพจะสามารถเข้าถึง ทำความเข้าใจ ใช้ทักษะการสื่อสาร การจัดการตนเอง และการรู้เท่าทันสื่อ ซึ่งมีผลต่อพฤติกรรมสุขภาพ พยาบาลมีบทบาทสำคัญในการดูแลผู้สูงอายุอย่างใกล้ชิด สามารถให้ข้อมูลสุภาพแกผู้ที่มารับบริการ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ จึงควรเสริมสร้างความรอบรูทางสุขภาพให้ผู้รับบริการกลุ่มดังกล่าว บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงคเพื่อนำเสนอบทบาทของพยาบาลกับการสร้างความรอบรู้ทางสุขภาพในผู้สูงอายุ โดยให้มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคกระดูกพรุน อันจะส่งผลต่อคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้สูงอายุ
เอกสารอ้างอิง
Kanis JA. Assessment of osteoporosis at the primary health-care level. Technical Report. World Health Organization Collaborating Centre for Metabolic Bone Diseases, University of Sheffield, UK: The University of Sheffield; 2007.
Gullberg B, Johnell O, Kanis JA. World-wide projections for hip fracture. Osteoporos int. 1997;7(5):407-13
ยุวดี พิบูลลีตระกูล สุภาพ อารีเอื้อ และ กมลรัตน์ กิตติพิมพานนท์. ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้เกี่ยวกับโรคกระดูกพรุน ความเสี่ยงในการหกล้มและพฤติกรรมป้องกันการหกล้มในสตรีสูงอายุกลุ่มเสี่ยงโรคกระดูกพรุน. วารสารสาธารณสุขไทย. 2563;50(3):391-406.
ธนินนิตย์ ลีรพันธ์. โรคกระดูกพรุน. 2018 [เข้าถึงเมื่อ 2566/10/10]. เข้าถึงได้จาก http://www.taninnit.com/mor-keng-knowledge/mor-keng_genkm/91-thai-cate/km/osteoporosis-km/91-cancellous-bone.html.
ทวีชัย จันทร์เพ็ญ. ภาวะกระดูกสันหลังหักยุบหรือทรุดจากโรคกระดูกพรุน [ออนไลน์]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2566/11/10]. เข้าถึงได้จาก https://www.nakornthon.com/article/detail.
มณฑิรา ธรรมสาลี. คู่มือการพยาบาลการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายที่มีความเสี่ยงโรคกระดูกพรุน. แนวปฏิบัติหน่วยยบริการสุขภาพปฐมภูมิฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิด. 2557 [เข้าถึงเมื่อ 2566/12/12]. เข้าถึงได้จาก https://www2.si.mahidol.ac.th/division/nursing/sins/attachments/article/212/sins_nursing_manual_2557_24.pdf
วิชญเวทย์ รักษ์กุลชน. โรคกระดูกพรุน อย่ารอให้สาย เริ่มต้นป้องกันได้ตั้งแต่ในวัยเด็ก. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2566/12/12]. เข้าถึงได้จาก https://www.nakornthon.com/article/getpagepdf/46.
สุนทร บวรรัตนเวช. โรคกระดูกพรุน ภัยเงียบที่มองไม่เห็น [ออนไลน์]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2566/10/10]. เข้าถึงได้จาก https://www.bangkokinternationalhospital.com/th/doctors/dr-suthorn-bavonratanavech-2.
ณัฐกานต์ เสงี่ยมพร และณัฐพัชร์ จันทรสกา. Osteoporosis in Menopause สูติศาสตร์ล้านนา [ออนไลน์]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2566/10/10]. เข้าถึงได้จาก https://1.med.cmu.ac.th/obgyn/lecturestopics/topic-review/2315/.
Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Soc Sci Med. 2008;67(12):2072-8.
นิรันตา ไชยพาน. คู่มือกระบวนการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ ในการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ. [เข้าถึงเมื่อ 2566/11/11]. เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1188920211018040126.pdf.
วรรณศิริ นิลเนตร. วาสนา เรืองจุติโพธิ์พาน. ความรอบรู้ด้านสุขภาพกับวิชาชีพพยาบาล. วารสารคุณภาพชีวิตกับกฎหมาย. 2019;15(2):1-18.
จิรณัฐ ชัยชนะ และ กัญญดา ประจุศิลปะ. การศึกษาบทบาทพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล. วารสารพยาบาลทหารบก. 2560;19(9):15-21.
วัชราพร เชยสุวรรณ. ความรอบรู้ด้านสุขภาพ : แนวคิดและการประยุกต์สู่การปฏิบัติการพยาบาล. วารสารแพทย์นาวี. 2560;3(3):183-97.
ณัฏฐ์กานต์ ปภากิจพงศ์ภัค. (2565). บทบาทพยาบาลในการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19. ศรีนครินทร์เวชสาร. 2565;37(6):695-704.
แสงเดือน กิ่งแก้ว, นุสรา ประเสริฐศรี, และ ไวยพร พรมวงค์. บทบาทพยาบาลชุมชนในการสร้างเสริมความรอบรู้ทางสุขภาพในผู้สูงอายุที่เป็นโรคเรื้อรัง. วารสารการพยาบาล การสาธารณสุขและการศึกษา. 2562;27(1):3-12.
นริสา วงศ์พนารักษ์ และ อภิญญา วงศ์พิริยโยธา. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนสำหรับนิสิตพยาบาลต่อความรู้เกี่ยวกับบุหรี่และการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการส่งเสริมการเลิกบุหรี่. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2565;49(2):141–52.
ศุภศิลป์ สุนทราภา. ตากแดดวันละนิด พิชิต “กระดูกพรุน” [ออนไลน์]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2566/10/10]. เข้าถึงได้จาก https://www.thaihealth.or.th/?p=285041.
บุษบง หนูหล้า พัชรพงศ์ พันธ์อุไร และ ศุภขจี แสงเรืองอ่อน. การเปรียบเทียบความหนาแน่นของมวลกระดูกของนักเรียนแพทย์ทหารและนักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 2 วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้าปีการศึกษา 2554 ก่อนและหลังจากได้รับการฝึก โดยใช้เครื่องอัลตร้าซาวด์วัดความหนาแน่นของมวลกระดูก. เวชสารแพทย์ทหารบก. 2559;69(1):31-6.
นิธิตา ปิยอมรพันธุ์ เพ็ญนภา ชลปฐมพิกุลเลิศ วรางคณา ราชชํารอง และชาลี ศรีประจันทร์. กระดูก มวลกล้ามเนื้อ และระดับอาการสมองเสื่อมของผู้สูงอายุในพื้นที่หมู่บ้านคีรีวง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่. 2561;9(6):422-29.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 สมาคมพยาบาลแห่งประเทศไทยฯ สาขาภาคเหนือ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของสมาคมพยาบาลแห่งประเทศไทยฯ สาขาภาคเหนือ
เนื้อหาและข้อคิดเห็นใดๆ ที่ตีพิมพ์ในวารสารสมาคมพยาบาลฯ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนเท่านั้น ผู้เขียนบทความต้องศึกษารายละเอียดหลักเกณฑ์การจัดทำต้นฉบับตามที่วารสารกำหนด และเนื้อหาส่วนภาษาอังกฤษต้องได้รับการตรวจสอบจากเจ้าของภาษามาแล้ว
