ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความรู้และทักษะชีวิตเพื่อการป้องกันตัวเองต่อการคุกคามทางเพศของนักเรียนหญิงระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น

บทคัดย่อ

บทนำ: การคุกคามทางเพศเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อเด็กวัยรุ่น โดยเฉพาะนักเรียนหญิงในระดับชั้นมัธยมศึกษา ซึ่งการคุกคามทางเพศทำให้เกิดผลกระทบทางอารมณ์ เช่น เครียด ซึมเศร้า วิตกกังวล หวาดกลัว และขาดความมั่นใจ อีกทั้งอาจจะส่งผลกระทบต่อการเรียน คุณภาพชีวิต ความสัมพันธ์ในครอบครัว และการปรับตัวทางสังคม

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความรู้ และทักษะชีวิตเพื่อการป้องกันตัวเองต่อการคุกคามทางเพศของนักเรียนหญิงระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น

วิธีการศึกษา: การวิจัยกึ่งทดลองแบบวัดซ้ำกลุ่มเดียว ระยะเวลาดำเนินวิจัยเดือนตุลาคม 2567 ศึกษาในนักเรียนหญิงระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นในโรงเรียนแห่งหนึ่งจังหวัดปทุมธานี จำนวน 33 คน สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ โดยกลุ่มตัวอย่างทั้งหมดเข้าร่วมโปรแกรมเสริมสร้างความรู้ และทักษะชีวิตที่ประยุกต์มาจากทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ จำนวน 4 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม ได้แก่ แบบสอบถามความรู้ และแบบสอบถามทักษะชีวิต วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ Paired Sample t-test

ผลการศึกษา: นักเรียนหญิงระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นจำนวน 33 คน อายุเฉลี่ย 14.03 ± 0.68 ปี ระดับชั้นเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึง 3 (30.3%, 36.4% และ 33.3% ตามลำดับ) คะแนนเกรดสะสมเฉลี่ยเท่ากับ 3.46 ± 0.38 หลังการเข้าร่วมโปรแกรมความรู้เกี่ยวกับการป้องกันตัวเองต่อการคุกคามทางเพศของกลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยคะแนนสูงขึ้น (ก่อนเข้าร่วม 13.09 ± 2.04, หลังเข้าร่วม15.79 ± 0.49, p-value < 0.001) ในส่วนของทักษะชีวิต หลังการเข้าร่วมโปรแกรมทักษะชีวิตเพื่อการป้องกันตัวเองต่อการคุกคามทางเพศของกลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยคะแนนสูงขึ้น (ก่อนเข้าร่วม 5.21 ± 1.22, หลังเข้าร่วม 6.94 ± 0.24) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001)

สรุป: จากผลการศึกษาพบว่า โปรแกรมนี้มีประสิทธิผลในการเพิ่มความรู้ และทักษะชีวิตเพื่อป้องกันการคุกคามทางเพศในนักเรียนหญิงมัธยมศึกษาตอนต้น ดังนั้นครู และผู้ปกครองสามารถนำไปเป็นแนวทางในการพัฒนากิจกรรมในสถานศึกษา และชุมชนเพื่อพัฒนาศักยภาพนักเรียนในการป้องกันตนเองจากการคุกคามทางเพศต่อไปได้