ผลของโปรแกรมหย่าเครื่องช่วยหายใจโดยพยาบาลวิชาชีพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมต่ออัตราความสำเร็จและระยะเวลาการหย่าเครื่องช่วยหายใจในผู้ป่วยวิกฤตอายุรกรรม

ผู้แต่ง

  • จิตติมา เอกฉัตร หลักสูตรพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต (การพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ) คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
  • จิรวรรณ อินคุ้ม สาขาวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
  • ฉัตรชัย เอกปัญญาสกุล ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

คำสำคัญ:

โปรแกรมการหย่าเครื่องช่วยหายใจ, แรงสนับสนุนทางสังคม, ผู้ป่วยวิกฤตอายุรกรรม, อัตราความสำเร็จในการหย่าเครื่องช่วยหายใจ, ระยะเวลาในการหย่าเครื่องช่วยหายใจ

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นงานวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลหลังการทดลอง เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการหย่าเครื่องช่วยหายใจโดยพยาบาลวิชาชีพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมต่ออัตราความสำเร็จในการหย่าเครื่องช่วยหายใจและระยะเวลาการหย่าเครื่องช่วยหายใจในผู้ป่วยวิกฤตอายุรกรรม กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยที่ได้รับการใส่ท่อหลอดลมคอและใช้เครื่องช่วยหายใจที่เข้ารับการรักษาที่หอผู้ป่วยวิกฤตอายุรกรรม จำนวน 60 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 ราย กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามแนวทางการหย่าเครื่องช่วยหายใจโดยวิธีปกติ ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการทบทวนข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วยระหว่าง เดือน ธันวาคม 2567-มกราคม พ.ศ. 2568 และกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการหย่าเครื่องช่วยหายใจที่พัฒนาขึ้นโดยใช้กรอบแนวคิดของสมาคมพยาบาลวิกฤตสหรัฐอเมริการ่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมตามทฤษฎีแรงสนับสนุนทางสังคมของทอยส์ คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์การคัดเข้าและจับคู่กลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองด้วยอายุ เพศ และระดับความรุนแรงทางสรีรวิทยา (APACHE II Score) เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินความพร้อมก่อนการหย่าเครื่องช่วยหายใจ แบบประเมินความสำเร็จการหย่าเครื่องช่วยหายใจ และแบบประเมินกิจกรรมแรงสนับสนุนทางสังคมของญาติขณะหย่าเครื่องช่วยหายใจ ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาด้วยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและนำเสนอด้วย จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เปรียบเทียบความแตกต่างของอัตราความสำเร็จในการหย่าเครื่องช่วยหายใจด้วยสถิติทดสอบไคสแควร์ และเปรียบเทียบความแตกต่างของระยะเวลาในการหย่าเครื่องช่วยหายใจหลังใช้โปรแกรมฯ กับการใช้การดูแลตามปกติด้วยสถิติ Independent t-test ผลการศึกษา พบว่าหลังใช้โปรแกรมฯ กลุ่มทดลองมีอัตราความสำเร็จในการหย่าเครื่องช่วยหายใจ (ร้อยละ 96.67) สูงกว่ากลุ่มควบคุม (ร้อยละ 70.00) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=0.006) และมีค่าเฉลี่ยของระยะเวลาในการหย่าเครื่องช่วยหายใจ (17.71 ชั่วโมง) สั้นกว่ากลุ่มควบคุม (125.62 ชั่วโมง) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ดังนั้น หอผู้ป่วยวิกฤตอายุรกรรมจึงควรนำโปรแกรมการหย่าเครื่องช่วยหายใจโดยพยาบาลวิชาชีพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมไปใช้ อบรมและติดตามประเมินพยาบาลวิชาชีพในการใช้แนวปฏิบัตินี้อย่างต่อเนื่องเพื่อส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีความสำเร็จและระยะเวลาการหย่าเครื่องช่วยหายใจเร็วขึ้น

เอกสารอ้างอิง

Gattinoni L, Chiumello D, Caironi P, et al. Covid-19 pneumonia: Different respiratory treatments for different phenotypes? Intensive Care Med 2020;46(6):1099–102. doi:10.1007/s00134-020-06033-2

Pham T, Brochard LJ, Slutsky AS. Mechanical ventilation: State of the art. Mayo Clin Proc 2017;92(9):1382–400. doi:10.1016/j.mayocp.2017.05.004.

Peñuelas O, Muriel A, Frutos-Vivar F, et al. Prediction and outcomes of ARDS in the critically ill: A prospective multicenter study. Chest 2019;156(4):744–54.

Aslani J, Rezaei S, Almasi A, et al. The cost-effectiveness of different weaning protocols from mechanical ventilation in the intensive care unit. Iran J Public Health 2017;46(6):792–800.

Liu L, Zhang D, Li Q, et al. Predictive factors of weaning success from mechanical ventilation in ICU patients. Crit Care Med 2019;47(2): e108–14.

Kaier K, Heister T, Motschall E, et al. Impact of ventilator-associated pneumonia on mortality and costs: an evaluation using meta-regression. Eur J Health Econ 2020;21(8):1235–45.

Kwong MW, Pang SMC, Ahamed BU. Factors influencing success of weaning from mechanical ventilation in intensive care units: a systematic review. Int J Nurs Stud 2019;95:103–17.

Soo JN, Hyun K, Ji EK, et al. Association between sedation depth and weaning outcome: a multicenter prospective study. J Crit Care 2022;68:160–6.

Chaemraksa P, Srimat T. Factors influencing weaning from mechanical ventilation. Princess of Naradhiwas University Journal (PNUJR) 2011;6(2) (In Thai)

Knebel A, Shekleton ME, Burns S, et al. Weaning from mechanical ventilatory support: Refinement of a model. Am J Crit Care 1998;7(2):149-52

Wannakul A. Development of clinical practice guideline for weaning protocol from mechanical ventilator in SICU Phatthalung Hospital. Kb Med J 2021;1(2):13-24. (In Thai)

Arvinpour E, Shariati A, Sayadi N, et al. Effect of family presence on the success of weaning in intensive care units. Tanaffos 2022;21:367–75.

Merchán-Tahvanainen MC, Vázquez-Calatayud M, Gnomeries E, et al. Strategies for family involvement in ICU care and weaning. Intensive Crit Care Nurs 2017;43:42–9.

Thoits PA. Conceptual, methodological, and theoretical problems in studying social support as a buffer against life stress. J Health Soc Behav 1982;23(2):145–59. doi:10.2307/2136514

Knaus W, Draper E, Wagner D, et al. Apache ii: A severity of disease classification system. Crit Care Med 1985;13(10):818-29. doi:10.1097/00003246 198510000 00009

Saisom S, Ueakij N. The effect of a continuous ventilator weaning program on weaning success and duration in patients with respiratory failure. Thai J Cardio-Thorac Nurs 2014;25(1):54-69. (In Thai)

Demingo, X. P. Professional nurses’ knowledge regarding weaning the critically ill patient from mechanical ventilation. (M.Sc. Nursing Thesis). South Africa: Nelson Mandela Metropolitan University;2011.

Winthai A, Sukontawat W. Factors related to weaning success in Thai ICU patients. NHEJ 2023;6(2):61-73. (In Thai)

Anumas N, Rattichot C, Songwattana P, et al. Outcomes of clinical nursing practice guideline implementation for improving success weaning in difficult weaning patients. J Health Sci Thai 2023;32(Supplement 1):S138-50. (In Thai)

Ranron T. Predicting factors of successful weaning from mechanical ventilator in critically ill patients. [Master of Nursing Science]. Bangkok: Chulalongkorn University; 2014. (In Thai)

Koonsri S, Kasiphol T, Wattradul D, et al. Weaning outcomes in post-operative ICU patients. Nurs J Thailand 2015;34(2):152–60. (In Thai)

Safaeepour L., Mokhtari Nouri J., Moradian S.T., et al. Effect of protocol-based weaning on duration of mechanical ventilation. Iran J Nurs Midwifery Res 2017;22(4):279–84. doi:10.4103/ijnmr.IJNMR_137_16

Happ MB, Swigart VA, Tate JA, et al. Communication ability, method, and content among nonspeaking nonsurviving patients treated with mechanical ventilation in the intensive care unit. Am J Crit Care 2007;16(6):543–52. doi:10.4037/ajcc2007.16.6.543

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-31

รูปแบบการอ้างอิง

1.
เอกฉัตร จ, อินคุ้ม จ, เอกปัญญาสกุล ฉ. ผลของโปรแกรมหย่าเครื่องช่วยหายใจโดยพยาบาลวิชาชีพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมต่ออัตราความสำเร็จและระยะเวลาการหย่าเครื่องช่วยหายใจในผู้ป่วยวิกฤตอายุรกรรม. J Med Health Sci [อินเทอร์เน็ต]. 31 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 17 มกราคม 2026];32(3):16-29. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jmhs/article/view/280908

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย