ค่าจุดตัดของระดับฮอร์โมนพาราไทรอยด์และแคลเซียมในเลือดสำหรับการทำนายและการจัดการภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำหลังการผ่าตัดไทรอยด์ในระยะแรก

บทคัดย่อ

ค่าจุดตัด (cut-off point) ของฮอร์โมนพาราไทรอยด์ (PTH) หลังผ่าตัด ที่มีความความไวและความจำเพาะสูงจะสามารถทำนายภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำได้โดยเร็วและแม่นยำ ซึ่งจะนำไปสู่การตัดสินใจให้หรือไม่ให้ยาเสริมได้ตั้งแต่ระยะแรกๆ การศึกษา retrospective chart review นี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อหา cut-off point ของระดับ PTH ภายใน 24 ชั่วโมงแรกหลังการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ (total และ completion thyroidectomy) (PTH-24) เพื่อทำนายภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำหลังการผ่าตัด (PTHC) โดยแบ่งเป็นกลุ่มความเสี่ยงต่ำ ปานกลางและสูง สำหรับวัตถุประสงค์รองคือ การหา cut-off point ของระดับแคลเซียมในเลือดวันที่ 1 หลังผ่าตัด (CCL-POD1) เพื่อทำนายภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำหลังการผ่าตัดในกลุ่มความเสี่ยงปานกลาง โดยทำการศึกษาผู้ป่วยซึ่งเข้ารักษาเป็นผู้ป่วยในที่โรงพยาบาลชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ ตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม 2566 - 30 เมษายน 2568 ผลการศึกษาพบว่าจำนวนผู้ป่วยเข้าเกณฑ์ทั้งหมด 86 ราย พบ PTHC 43 ราย (ร้อยละ 50.0) วิเคราะห์ค่า AUC จาก ROC ของระดับ PTH-24 เพื่อทำนาย PTHC เท่ากับ 0.943 (p<0.001) โดยมี optimal cut-off point อยู่ที่ 9.04 pg/ml (ความไว ร้อยละ 93.02, ความจำเพาะ ร้อยละ 86.05) อย่างไรก็ตาม ค่าจุดตัดที่ 7.83 pg/ml ให้ค่าความจำเพาะที่สูงขึ้นคิดเป็น 95.35% และค่าพยากรณ์ผลบวก เท่ากับ 94.70% ขณะที่ cut-off point ที่ 19.35 pg/ml ให้ค่าความไวที่สูงขึ้นคิดเป็น ร้อยละ 97.67 และค่าพยากรณ์ผลลบ เท่ากับ ร้อยละ 95.45 ในกลุ่มความเสี่ยงปานกลางซึ่งมีค่า PTH-24 ระหว่าง 7.84 - 19.35 pg/ml เมื่อวิเคราะห์ค่า AUC จาก ROC ของ CCL-POD1 เพื่อทำนาย PTHC เท่ากับ 1 (p<0.001) โดยมี optimal cut-off point เท่ากับ 8.18 mg/dl โดยสรุป ค่า PTH-24 ≥19.36 pg/ml เมื่อร่วมกับ CCL-POD1 ≥8.0 mg/dl และค่า PTH-24 ระหว่าง 7.84-19.35 pg/ml ร่วมกับ CCL-POD1 ≥8.18 mg/dl สามารถคัดภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำหลังการผ่าตัดออกและจำหน่ายผู้ป่วยได้อย่างปลอดภัย ขณะที่ค่า PTH-24 ≤7.83 pg/ml ควรเริ่มให้ยาเสริมแคลเซียมและแคลซิไตรออลได้ทันที