การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างวันรอผ่าตัดและความสามารถในการเดินด้วยเครื่องช่วยเดิน 4 ขาในผู้ป่วยสูงอายุที่ผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมไม่มีเบ้าชนิด 2 ชั้น
คำสำคัญ:
กระดูกคอสะโพกหัก, การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมไม่มีเบ้าชนิด 2 ชั้น, วันรอผ่าตัดบทคัดย่อ
กระดูกสะโพกหักเป็นหนึ่งในปัญหาที่พบบ่อยส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ประเทศไทยการรอผ่าตัดในโรงพยาบาลรัฐอาจทำให้เกิดความล่าช้าโดยอาจนานเกิน 48 ชั่วโมงหลังเข้ารับการรักษาตามคำแนะนำของสถาบันแพทย์ศัลยกรรมกระดูก ประเทศสหรัฐอเมริกา (AAOS) ที่โรงพยาบาลพุทธโสธรวันรอผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเฉลี่ยอยู่ที่ 4.95±3.05 วัน โดยผู้ป่วยร้อยละ 45.54 % ได้รับการผ่าตัดภายใน 3-4 วันหลังเข้ารับการรักษา การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระยะเวลารอผ่าตัดก่อนการเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมไม่มีเบ้าชนิด 2 ชั้นส่งผลต่อผู้ป่วยในการเดินด้วยอุปกรณ์ช่วยเดิน 4 ขาก่อนออกจากโรงพยาบาลและระยะเวลานอนโรงพยาบาลหรือไม่ ข้อมูลย้อนหลังผู้ป่วยจำนวน 112 ราย ที่โรงพยาบาลพุทธโสธรระหว่างปี 2017-2022 ชี้ให้เห็นว่าการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมที่ล่าช้าไม่เกิน 4 วันหลังเข้ารับการรักษา ให้ผลในการเดินและระยะเวลานอนโรงพยาบาลเฉลี่ยเทียบเท่าทางสถิติกับกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดภายใน 2 วัน แม้ Fisher’s exact test พบว่าสัดส่วนของผู้ป่วยที่เดินได้ใกล้เคียงกัน การวิเคราะห์ Log-Rank ของระยะเวลาคอยผ่าตัด ≤4 วัน เทียบกับ >4 วัน บ่งชี้ว่าผู้ป่วยมีโอกาสกลับมาเดินด้วยอุปกรณ์ช่วยเดินเพิ่มขึ้น 1.65 เท่า (p=0.005) จาก Kruskal-Wallis และ Dunn’s post-hoc test พบว่าระยะเวลานอนโรงพยาบาลของกลุ่มที่ผ่าตัด ≤2 วัน, 3-4 วัน, และ ≤4 วัน ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ โดยมีระยะเวลา 6.61±3.13, 6.67±3.24, และ 6.65±3.19 วันตามลำดับ อย่างไรก็ตามการผ่าตัดที่ล่าช้าเกินกว่า 4 วัน ทำให้ระยะเวลานอนโรงพยาบาลเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ 8.40±3.46 วันเทียบกับกลุ่มที่ผ่าตัด ≤4 วัน (p=0.015) นอกจากนี้ Log-rank hazard ratio ระหว่างการรอผ่าตัดที่ ≤4 วัน และ >4 วัน แสดงให้เห็นว่าการรอผ่าตัดที่ไม่เกิน 4 วันช่วยให้การฟื้นตัวของการเดินด้วยอุปกรณ์ช่วยเดินเร็วขึ้น 1.56 เท่า (p=0.043) และลดระยะเวลานอนโรงพยาบาลได้ 1.57 เท่า (p=0.037) จากการศึกษานี้บ่งชี้ว่าการผ่าตัดที่ล่าช้าเกินกว่า 4 วันหลังเข้ารับการรักษาผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมไม่มีเบ้าชนิด 2 ชั้น ส่งผลเสียต่อการเดินของผู้ป่วย ในทางกลับกันความล่าช้าไม่เกิน 4 วันไม่ส่งผลกระทบต่อการเดิน อีกทั้งมีระยะเวลานอนโรงพยาบาลและระยะเวลาเริ่มเดินที่น่าพอใจ ซึ่งข้อมูลนี้อาจช่วยให้แพทย์เตรียมความพร้อมผู้ป่วยเพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัยของผู้ป่วยก่อนดำเนินการผ่าตัดเปลี่ยนสะโพก
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization Sout-East Asia [Internet]. 2003. [cited 2025 Jan 10]. Available from: https://www.who.int/southeastasia/news/feature-stories/detail/thailands-leadership-and-innovation-towards-healthy-ageing.html.
Wongtriratanachai P, Luevitoonvechkij S, Songpatanasilp T, et al. Increasing incidence of hip fracture in Chiang Mai, Thailand. J Clin Densitom 2013;16(3):347-52. doi:10.1016/j.jocd.2012.07.002.
Ebeling PR. Hip Fractures and Aging: A Global Problem Requiring Coordinated Global Solutions. J Bone Miner Res 2023;38(8):1062-3. doi:10.1002/jbmr.4881.
Norring-Agerskov D, Laulund AS, Lauritzen JB, et al. Metaanalysis of risk factors for mortality in patients with hip fracture. Dan Med J 2013;60(8):A4675.
Chehade MJ, Carbone T, Awwad D, et al. Influence of Fracture Stability on Early Patient Mortality and Reoperation After Pertrochanteric and Intertrochanteric Hip Fractures. J Orthop Trauma 2015;29(12):538-43. doi: 10.1097/BOT.0000000000000359.
Dubljanin-Raspopović E, Markovic Denić L, Marinković J, et al. Use of early indicators in rehabilitation process to predict one-year mortality in elderly hip fracture patients. Hip Int 2012;22(6):661-7. doi:10.5301/HIP.2012.10142.
Leal J, Gray AM, Prieto-Alhambra D, et al. Impact of hip fracture on hospital care costs: a population-based study. Osteoporos Int 2016;27(2):549-58. doi:10.1007/s00198-015-3277-9.
Charatcharoenwitthaya N, Nimitphong H, Wattanachanya L, et al. Epidemiology of hip fractures in Thailand. Osteoporos Int 2024;35(9):1661-8. doi:10.1007/s00198-024-07140-2.
Papavasiliou K, Gkekas NK, Stamiris D, et al. Patients with femoral neck fractures treated by bipolar hemiarthroplasty have superior to unipolar hip function and lower erosion rates and pain: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled studies. Eur J Orthop Surg Traumatol 2023;33(5):1449-62. doi:10.1007/s00590-022-03320-0.
Schneppendahl J, Betsch M, Petrov V, et al. Recovery after hip fractures: influence of bipolar hemiarthroplasty on physical disability and social dependency in the elderly. Hip Int 2011;21(6):751-6. doi:10.5301/HIP.2011.8824.
Klestil T, Röder C, Stotter C, et al. Impact of timing of surgery in elderly hip fracture patients: A systematic review and meta-analysis. Sci Rep 2018;8(1):13933. doi:10.1038/s41598-018-32098-7.
Al-Ani AN, Samuelsson B, Tidermark J, et al. Early operation on patients with a hip fracture improved the ability to return to independent living. A prospective study of 850 patients. J Bone Joint Surg Am 2008;90(7):1436-42. doi:10.2106/JBJS.G.00890.
Warren M, Bretherton C, Parker M. Delay to surgery beyond 12 hours is associated with increased hip fracture mortality. Eur J Orthop Surg Traumatol 2024;34(6):2973-80. doi:10.1007/s00590-024-03997-5.
Roberts KC, Brox WT, Jevsevar DS, et al. Management of hip fractures in the elderly. J Am Acad Orthop Surg 2015;23(2):131-7. doi:10.5435/JAAOS-D-14-00432.
Seong YJ, Shin WC, Moon NH, et al. Timing of Hip-fracture Surgery in Elderly Patients: Literature Review and Recommendations. Hip Pelvis 2020;32(1):11-6. doi:10.5371/hp.2020.32.1.11.
Brox WT, Roberts KC, Taksali S, et al. The American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS) evidence-based guideline on management of hip fractures in the elderly. J Bone Joint Surg Am 2015;97(14):1196-9. doi:10.2106/JBJS.O.00229.
Mitchell SM, Chung AS, Walker JB, et al. Delay in hip fracture surgery prolongs postoperative hospital length of stay but does not adversely affect outcomes at 30 days. J Orthop Trauma 2018;32(12):629-33.
doi:10.1097/BOT.0000000000001306.
Leung F, Lau TW, Kwan K, et al. Does timing of surgery matter in fragility hip fractures?. Osteoporos Int 2010;21(Suppl 4):S529-34. doi:10.1007/s00198-010-1391-2.
Castellanos SC, Marco FL, Domínguez EB, et al. Does delaying surgery for “healthy” hip fracture patients have increased complications and mortality?. Injury 2022;53(10):3209-13. doi:10.1016/j.injury.2022.06.035.
Varady NH, Ameen BT, Chen AF. Is Delayed Time to Surgery Associated with Increased Short-term Complications in Patients with Pathologic Hip Fractures?. Clin Orthop Relat Res 2020;478(3):607-15. doi:10.1097/CORR.0000000000001038.
O’Connor MI, Switzer JA. AAOS Clinical practice guideline summary: Management of hip fractures in older adults. J Am Acad Orthop Surg 2022;30(20):e1291-6. doi:10.5435/JAAOS-D-22-00125.
Orosz GM, Magaziner J, Hannan EL, et al. Association of timing of surgery for hip fracture and patient outcomes. JAMA 2004;291(14):1738-43. doi:10.1001/jama.291.14.1738..
Vidán MT, Sánchez E, Gracia Y, et al. Causes and effects of surgical delay in patients with hip fracture: a cohort study. Ann Intern Med 2011;155(4):226-33. doi:10.7326/0003-4819-155-4-201108160-00006.
Moja L, Piatti A, Pecoraro V, et al. Timing matters in hip fracture surgery: patients operated within 48 hours have better outcomes. A meta-analysis and meta-regression of over 190,000 patients. PLoS One 2012;7(10):e46175. doi:10.1371/journal.pone.0046175.
Fergus L, Cutfield G, Harris R. Auckland City Hospital's ortho-geriatric service: an audit of patients aged over 65 with fractured neck of femur. N Z Med J 2011;124(1337):40-54.
Lau TW, Leung F, Siu D, et al. Geriatric hip fracture clinical pathway: the Hong Kong experience. Osteoporos Int 2010;21(Suppl 4):S627-36. doi:10.1007/s00198-010-1387-y.
Suttaphakti B, Tananoo S, Thremthakanpon W, et al. Comparison of one-year survival rate of hip arthroplasty performed within and after 72 hours in elderly femoral neck Fracture. JseaOrtho 2023;47(2):3-10. (in Thai)
Laflamme GY, Rouleau DM, Leduc S, et al. The timed up and go test is an early predictor of functional outcome after hemiarthroplasty for femoral neck fracture. J Bone Joint Surg Am 2012;94(13):1175-9. doi:10.2106/JBJS.J.01952.
Biswas BK, Das KR, Manjur M, et al. Evaluation of functional outcome of cemented bipolar prosthesis in femoral neck fracture in old age patients. Int J Res Orthop 2024;11(1):13-9.
Maini P, Talwar N, Nijhawan V, et al. Results of cemented bipolar hemiarthroplasty for fracture of the femoral neck - 10 year study. Indian Journal of Orthopaedics 2006;40:154-6. doi:10.4103/0019-5413.34481
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการแพทย์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
