การวิเคราะห์เปรียบเทียบข้อผิดพลาดและการปนเปื้อนในการเตรียมยาเคมีบำบัดระหว่างระบบหุ่นยนต์และการเตรียมยาด้วยมือ: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์อภิมาน

บทคัดย่อ

ผู้ป่วยมะเร็งในประเทศไทยมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้ความต้องการในการจัดเตรียมยาเคมีบำบัดโดยเภสัชกรเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ปัจจุบันมีการนำหุ่นยนต์สำหรับเตรียมยามาใช้กันอย่างแพร่หลายในต่างประเทศ และเริ่มนำเข้ามาใช้ในประเทศไทย การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์อภิมานในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความผิดพลาดและการปนเปื้อนของการเตรียมยาเคมีบำบัดชนิดฉีดระหว่างระบบหุ่นยนต์และการเตรียมยาด้วยมือโดยเภสัชกร โดยรวบรวมงานวิจัยจากฐานข้อมูลต่าง ๆ ได้แก่ PubMed, ScienceDirect, Cochrane reviews และอื่น ๆ ตั้งแต่เริ่มมีฐานข้อมูลจนถึงวันที่ 16 เมษายน 2568 พบงานวิจัยที่ถูกคัดเลือกเข้าจำนวน 11 เรื่อง จากทั้งสิ้น 2,197 เรื่อง ผลการประเมินคุณภาพงานวิจัยด้วยเครื่องมือ ROBIN-I พบงานวิจัย 7 เรื่อง มีความเสี่ยงต่อการเกิดอคติในภาพรวมระดับปานกลาง และอีก 4 เรื่องมีความเสี่ยงต่อการเกิดอคติในระดับสูงที่ต้องพิจารณา ผลการวิเคราะห์อภิมาน พบว่า การเตรียมยาเคมีบำบัดระบบหุ่นยนต์มีความคลาดเคลื่อนของขนาดยา (MD= -0.04, 95%CI -0.40, 0.33, I2=99.7% model with random effect model) การปนเปื้อนจากภายนอก (OR=0.49, 95%Cl 0.10, 2.40, I2=71.4% model with random effect model) และความล้มเหลวของการเตรียมยา (OR=0.45, 95%Cl 0.09, 2.17, I2=84.1% model with random effect model) น้อยกว่าการเตรียมยาด้วยมือโดยเภสัชกร แต่การปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อมพบได้มากกว่า (OR=1.61, 95%Cl 0.72, 3.63, I2=54.3% model with random effect model) ดังนั้นจึงสรุปผลได้ว่า สามารถนำหุ่นยนต์เตรียมยาเคมีบำบัดมาใช้ทดแทนการเตรียมยาด้วยมือโดยเภสัชกรได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถลดภาระงานของเภสัชกรได้ แต่อย่างไรก็ตามเทคโนโลยียังมีราคาแพงจำเป็นต้องพิจารณาความเหมาะสมในบริบทของแต่ละโรงพยาบาล