ผลของโปรแกรมการฝึกหายใจแบบลึก-ช้าต่อสมรรถภาพทางกายในผู้สูงอายุที่มีประวัติการติดเชื้อโควิด-19

บทคัดย่อ

ภาวะโควิด-19 ส่งผลต่อระบบทางเดินหายใจและสมรรถภาพทางกายของผู้ติดเชื้อ โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่ฟื้นตัวช้าและเสี่ยงภาวะแทรกซ้อน การฝึกหายใจแบบลึก-ช้าช่วยเสริมสมรรถภาพปอดและร่างกาย แต่งานวิจัยในกลุ่มนี้ยังมีจำกัด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลของโปรแกรมฝึกหายใจแบบลึก-ช้าต่อสมรรถภาพทางกายในผู้สูงอายุที่เคยติดเชื้อโควิด-19 กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุอายุ 60 ปีขึ้นไปในอำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ จำนวน 46 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มฝึกหายใจ กลุ่มละ 23 คน โดยสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง กลุ่มควบคุมใช้ชีวิตตามปกติ ส่วนกลุ่มฝึกหายใจเข้าร่วมโปรแกรมหายใจลึก-ช้า 8 สัปดาห์ มีการเก็บข้อมูลที่ 3 ช่วงเวลา ได้แก่ ก่อนออกกำลังกาย หลังสัปดาห์ที่ 4 และหลังสัปดาห์ที่ 8 ประกอบด้วย คือ ข้อมูลพื้นฐานทั่วไป ค่าสมรรถภาพทางกาย สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำ และการทดสอบค่าที จากผลการศึกษา พบว่า หลังออกกำลังกาย 8 สัปดาห์ กลุ่มฝึกหายใจมีสมรรถภาพทางกายดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05 สำหรับ 1 รายการ และ p<0.001 สำหรับ 4 รายการ) และสูงกว่ากลุ่มควบคุมใน 3 ตัวแปร ได้แก่ การลุก-ยืน 30 วินาที (p=0.044) ระยะทางเดินเร็ว 6 นาที (p=0.007) และอัตราการใช้ออกซิเจนสูงสุด (p=0.047) กลุ่มฝึกหายใจมีสมรรถภาพปอดดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับก่อนฝึกหายใจ (p<0.001) และมีค่าที่สูงกว่ากลุ่มควบคุมใน 3 ตัวแปร ได้แก่ ร้อยละค่าคาดการณ์ของอัตราการไหลของอากาศหายใจออกสูงสุด (p=0.012) ความจุปอด (p=0.022) และร้อยละค่าคาดการณ์ของความจุปอด (p=0.002) สรุปได้ว่า โปรแกรมฝึกหายใจแบบลึก-ช้า 8 สัปดาห์ช่วยเพิ่มสมรรถภาพทางกายและสมรรถภาพปอดในผู้สูงอายุที่เคยติดเชื้อโควิด-19