ความชุกของคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในผู้สูงอายุที่มารับบริการที่กองตรวจโรคผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า
คำสำคัญ:
ผู้สูงอายุ, คุณภาพการนอนหลับ, ผู้ป่วยนอก, ภาวะซึมเศร้า, ภาวะการรู้คิดบกพร่องบทคัดย่อ
ทั่วโลกกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุด้วยอัตราเร่งที่รวดเร็ว หนึ่งในปัญหาด้านสุขภาพที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ คือ ภาวะนอนไม่หลับซึ่งส่งผลต่อคุณภาพชีวิตที่ลดลงและปัญหาสุขภาพทางกายและจิตใจ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ในการหาความชุกของคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีของผู้สูงอายุและปัจจัยที่มีเกี่ยวข้อง รวมถึงความชุกของภาวะการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อยและภาวะซึมเศร้า โดยเป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวางในผู้สูงอายุที่อายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไปที่มารับบริการในกองตรวจโรคผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนถึงธันวาคม พ.ศ. 2567 จำนวน 200 คน การเก็บข้อมูลทำโดยใช้ แบบสอบถามสัมภาษณ์เกี่ยวกับข้อมูลประชากรและสุขภาพทั่วไป แบบประเมินคุณภาพการนอนหลับ (Thai-PSQI) แบบประเมินสุขอนามัยการนอนหลับ แบบประเมินคัดกรองสภาพสมองเบื้องต้น (Mini-Cog) และแบบวัดความเศร้าในผู้สูงอายุ (TGDS-15) ซึ่งวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและวิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีด้วยการวิเคราะห์ความถดถอยพหุโลจิสติก ผลการศึกษาพบกลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 69.6 ปี (S.D.= 6.0) ความชุกคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีเป็นร้อยละ 79.5 (95%CI: 73.4-84.6) โดยมีค่ามัธยฐานจาก Thai-PSQI เท่ากับ 8.5 (IQR=6-11) การวิเคราะห์ด้านปัจจัยพบว่าประสิทธิภาพของการนอนหลับช่วยลดความเสี่ยงต่อคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีด้วยค่า adjusted OR=0.73 (95%CI: 0.63-0.84) ส่วนระดับการศึกษาที่ต่ำกว่าอนุปริญญานั้นเพิ่มความความเสี่ยงคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีด้วยค่า adjusted OR=9.79 (95%CI: 1.07-89.46) ในประชากรนี้พบว่ามีความชุกของผู้ป่วยที่สงสัยภาวะการรู้คิดบกพร่องร้อยละ 61.5 (95%CI: 54.6-68.0)และความชุกของผู้ป่วยที่สงสัยภาวะซึมเศร้าร้อยละ 9.5 (95%CI: 6.2-14.4) สรุปผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีและยังพบความชุกของโรคทางระบบจิตและประสาทร่วมด้วย บุคลากรทางการแพทย์จึงควรมุ่งเน้นที่จะคัดกรอง ส่งเสริม ป้องกันเรื่องภาวะนอนไม่หลับในผู้สูงอายุ โดยเน้นให้ความรู้ที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการนอนหลับ โดยเฉพาะในผู้ที่มีระดับการศึกษาต่ำกว่าอนุปริญญา เพื่อเพิ่มคุณภาพชีวิตและลดความเสี่ยงของโรคที่เกี่ยวข้อง
เอกสารอ้างอิง
The Bureau of Registration Administration. [Internet]. Pathum Thani: Population by age group, [updated 2024 June;cited 2024 Sep 5]. Available from: https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMenu/newStat/home.php.
Sawanyavisuth K. Insomnia symptoms. In: Pisanprapha P, Sivamokatham S, Sawanyavisuth K, Sura T, editors. Strategies for outpatient care. 1st ed. Bangkok: Thepphenwanit Ltd., Partnership; 2018. p.381-9.
Likitkumchorn N, Supasirisun Y. Prevalence and factors associated with poor sleep quality among older urban adults in the outpatient department of Vajira Hospital. PCFM 2024;7(2):150-60. (in Thai)
Aunjitsakul W, Pitanupong J, Werachattawan N, et al. Sleep quality among elderly people within the outpatient department of Songklanagarind Hospital, Thailand: A cross-sectional study. Songkla Med J 2017;35:195-204. (in Thai)
Chinvararak C, Tangwongchai S, Dumrongpiwat N. Sleep quality and its associated factors in the elderly at Pracha Niwet Village. J Psychiatr Assoc Thailand 2018;63(2):199-210. (in Thai)
Puangsombatwanit S. The association between sleep quality and mild cognitive impairment in older adults. PCFM 2021;4(1):150-60. (in Thai)
Suri K, Sununsirikul K, Tonsuvan K. Quality of sleep and associated factors in elderly at urban community, Nakhon Sawan. R3 Med PHJ 2022;19(1):15-27. (in Thai)
Jamwong P, Borisuth P, Chaiwoot K, et al. Prevalence and predictive factors of poor sleep quality among the elderly in the urban areas of Lampang Province, Northern Thailand. J Health Res 2024;38(4):311-21. (in Thai)
Thichumpa W, Howteerakul N, Suwannapong N, et al. Sleep quality and associated factors among the elderly living in rural Chiang Rai, northern Thailand. Epidemiol Health 2018;40:e2018018. doi:10.4178/epih.e2018018.
Sitasuwan T, Bussaratid S, Ruttanaumpawan P, et al. Reliability and validity of the Thai version of the Pittsburgh Sleep Quality Index. J Med Assoc Thai 2014;97(Suppl 3):S57-67.
Methipisit T, Mungthin M, Saengwanitch S, et al. The development of sleep questionnaires Thai version (ESS, SA-SDQ, and PSQI): Linguistic validation, reliability analysis, and cut-off level to determine sleep-related problems in the Thai population. J Med Assoc Thai 2016;99(8):893-903.
Kaewpang P. Relationsjips between selected factors and insomnia in adult cancer patients. [Master's thesis]. Bangkok: Chulalongkorn University; 2004.
Institute of Geriatric Medicine. Final study report: Development of an appropriate screening tool for dementia in the Thai context [Internet]. Nonthaburi;2021. Mini-Cog test (S. Borson), version1. [cited 2024 Sep 5]. p.111. Available from: http://agingthai.dms.go.th/agingthai/wp-content/uploads/2021/03/book-19.pdf
Wongpakaran N, Wongpakaran T. Prevalence of major depressive disorders in long-term care facilities: a report from northern Thailand. Psychogeriatrics 2012;12(1):11-7. doi:10.1111/j.1479-8301.2011.00383.x.
Wongpakaran N, Wongpakaran T, van Reekum R. The use of GDS-15 in detecting MDD: A comparison between residents in a Thai long-term care home and geriatric outpatients. J Clin Med Res 2013;5(2):101-11. doi:10.4021/jocmr1239w.
Wongpakaran N, Wongpakaran T, Kuntawong P. Evaluating hierarchical items of the Geriatric Depression Scale through factor analysis and Item response theory. Heliyon 2019;5(8):e02300. doi:10.1016/j.heliyon.2019.e02300.
The Ngoc T, Tuong ML, Tran To N, et al. Poor sleep quality and associated factors among community-dwelling older adults in Vietnam. Aging Med Healthc 2023;14(3):130-7. doi:10.33879/AMH.143.2022.02016.
Luo J, Zhu G, Zhao Q, et al. Prevalence and risk factors of poor sleep quality among Chinese elderly in an urban community: results from the Shanghai aging study. PLoS One 2013;8(11):e81261. doi:10.1371/journal.pone.0081261.
Anders MP, Breckenkamp J, Blettner M, et al. Association between socioeconomic factors and sleep quality in an urban population-based sample in Germany. Eur J Public Health 2014;24(6):968-73. doi:10.1093/eurpub/ckt175.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการแพทย์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
