ผลการป้องกันอาการคลื่นไส้อาเจียนหลังผ่าตัดระหว่างออนดาเซทรอนร่วมกับโปรโพฟอลขนาดต่ำหรือเดกซาเมทาโซนในผู้ป่วยหญิงที่มาผ่าตัดผ่านกล้องแบบนัดหมายล่วงหน้า

บทคัดย่อ

อาการคลื่นไส้อาเจียนหลังผ่าตัด (Postoperative nausea and vomiting; PONV) เป็นปัญหาที่พบได้บ่อย ก่อให้เกิดความไม่สุขสบาย และอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนอื่นตามมา การผ่าตัดผ่านกล้องมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดอาการคลื่นไส้อาเจียนหลังผ่าตัด การให้ยาป้องกันหลายชนิดร่วมกันมีผลป้องกัน PONV ได้ดีกว่าการให้ยาเพียงชนิดเดียว ผู้วิจัยจึงต้องการศึกษาอุบัติการณ์การเกิดPONV จากการให้ยาป้องกัน 2 ชนิด คือโปรโพฟอล 0.5 มก./กก. ร่วมกับออนดาเซทรอน 4 มก. (กลุ่ม P) เปรียบเทียบกับเดกซาเมทาโซน 4 มก. ร่วมกับออนดาเซทรอน 4 มก. (กลุ่ม D) การศึกษาไปข้างหน้าแบบสุ่มที่มีตัวควบคุมในผู้ป่วยหญิงที่มาผ่าตัดผ่านกล้องแบบนัดหมายล่วงหน้า อายุ 18 ถึง 60 ปี จำนวน 90 ราย แบ่งเป็นกลุ่ม P และ D กลุ่มละ 45 ราย วัตถุประสงค์หลักเพื่อศึกษาอุบัติการณ์การเกิด PONV ในเวลา 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัด วัตถุประสงค์รอง ประกอบด้วยขนาดยาเมโทโคลพราไมด์ที่ใช้เพื่อรักษาอาการ PONV, ระดับความรุนแรง และระยะเวลาการถอดท่อช่วยหายใจ ผลการศึกษาพบว่าในผู้ป่วย 90 ราย มีอาการ PONV 9 ราย คิดเป็นอุบัติการณ์ร้อยละ 10 โดยมีกลุ่ม P 5 ราย (ร้อยละ 11.11) และกลุ่ม D 4 ราย (ร้อยละ 8.89)  ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value 0.73) ส่วนใหญ่เกิดในช่วง 6-12 ชั่วโมงหลังผ่าตัด ความรุนแรงส่วนใหญ่เป็นระดับ 2 ขนาดยาเมโทโคลพราไมด์และระยะเวลาการถอดท่อช่วยหายใจไม่แตกต่างกันระหว่าง 2 กลุ่ม ขนาดยาโปรโพฟอลที่ให้เพื่อป้องกัน PONV ในกลุ่ม P มีค่าเฉลี่ย 32.13 ± 5.55 มก. การศึกษานี้สรุปได้ว่าอุบัติการณ์การเกิด PONV ร้อยละ 10 ในผู้ป่วยหญิงผ่าตัดผ่านกล้องแบบนัดหมายล่วงหน้าที่ได้รับยาป้องกันอาการคลื่นไส้อาเจียน 2 ชนิด โดยการให้โปรโพฟอลขนาดต่ำร่วมกับออนดาเซทรอนทางหลอดเลือดดำให้ผลป้องกัน PONV ได้ไม่แตกต่างกับเดกซาเมทาโซนร่วมกับออนดาเซทรอน