ปัจจัยที่มีผลต่อการเสียชีวิตของผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช ด้วยภาวะเลือดออกทางเดินอาหารส่วนต้นเฉียบพลัน

บทคัดย่อ

ภาวะเลือดออกทางเดินอาหารส่วนต้นเฉียบพลันเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญทั่วโลกและเป็นสาเหตุหนึ่งของการเสียชีวิต จากข้อมูลของโรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช 5 ปีย้อนหลังพบอัตราตายสูงถึงร้อยละ 9-14 การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการเสียชีวิตของผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยภาวะเลือดออกทางเดินอาหารส่วนต้นเฉียบพลัน กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาจำนวน 204 ราย ได้รับการวินิจฉัยภาวะเลือดออกทางเดินอาหารส่วนต้นเฉียบพลันระหว่างเดือนมกราคม 2566 ถึง ธันวาคม 2566 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบบันทึกข้อมูล ประกอบด้วย ปัจจัยพื้นฐานส่วนบุคคล ปัจจัยทางคลินิก ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ ผลการส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนต้นและผลการรักษา วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและวิเคราะห์ การถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่ามีผู้ป่วยภาวะเลือดออกทางเดินอาหารส่วนต้นเฉียบพลันจำนวน 204 ราย เป็นเพศชาย 122 ราย (ร้อยละ 59.8) อายุเฉลี่ย 61.14±15.06 ปี มีประวัติใช้ยาแอสไพรินร้อยละ 30.4 ส่วนใหญ่มาด้วยอาการอุจจาระเหลวสีดำสนิท 110 ราย (ร้อยละ 53.9) อาเจียนเป็นเลือดสด 94 ราย (ร้อยละ 46.1) มีผู้ป่วยเสียชีวิตจำนวน 35 ราย (ร้อยละ 17.15) ในจำนวนนี้ได้รับการส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนต้น 18 ราย (ร้อยละ 51.4) พบหลอดเลือดโป่งพองในหลอดอาหาร 9 ราย (ร้อยละ 50) และแผลเปปติก 8 ราย (ร้อยละ 44) ปัจจัยที่มีผลต่อการเสียชีวิตของผู้ป่วยเลือดออกทางเดินอาหารส่วนต้นเฉียบพลันอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) คือ ชีพจรมากกว่า 100 ครั้ง/นาที ความดันซิสโตลิกน้อยกว่า 90 มิลลิเมตรปรอท จำนวนเม็ดเลือดขาวมากกว่า 12.00x109 เซลล์ต่อลิตร การไม่ได้รับการส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนต้นและการได้รับพลาสมาสดแช่แข็งมากกว่า 3 ยูนิต โดยสรุป หลอดเลือดโป่งพองในหลอดอาหารและแผลเปปติกเป็นสาเหตุส่วนใหญ่ของการเสียชีวิต ปัจจัยที่มีผลต่อการเสียชีวิตคือ ชีพจรมากกว่า 100 ครั้ง/นาที ความดันซิสโตลิกน้อยกว่า 90 มิลลิเมตรปรอท จำนวนเม็ดเลือดขาวมากกว่า 12.00x109 เซลล์ต่อลิตร การไม่ได้รับการส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนต้นและการได้รับพลาสมาสดแช่แข็งมากกว่า 3 ยูนิต