ผลของโปรแกรมการดูแลในระยะเปลี่ยนผ่านต่อความพร้อมก่อนจำหน่ายจากโรงพยาบาล และความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยสูงอายุที่ได้รับการผ่าตัดหัวใจแบบเปิด

บทคัดย่อ

การผ่าตัดหัวใจแบบเปิดในผู้สูงอายุมีความแตกต่างจากวัยอื่น เนื่องด้วยลักษณะจำเพาะของผู้สูงอายุร่วมกับการผ่าตัดที่มีความซับซ้อนและใช้ระยะเวลานาน ส่งผลต่อการฟื้นตัวภายหลังการผ่าตัด และหากผู้สูงอายุมีความพร้อมก่อนจำหน่ายไม่เพียงพอ อาจส่งผลกระทบต่อการดูแลตนเองเมื่อต้องกลับไปอยู่ที่บ้าน การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบ after-only experimental with control group มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการดูแลในระยะเปลี่ยนผ่านต่อความพร้อมก่อนจำหน่ายจากโรงพยาบาล และความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยสูงอายุที่ได้รับการผ่าตัดหัวใจแบบเปิด โดยประยุกต์ใช้แนวคิดความพร้อมในการจำหน่ายจากโรงพยาบาลของ Weiss ร่วมกับปัจจัยการบำบัดทางการพยาบาลของทฤษฎีการเปลี่ยนผ่านของ Meleis คัดเลือกผู้ป่วยสูงอายุที่ได้รับการผ่าตัดหัวใจแบบเปิดเป็นครั้งแรก ณ โรงพยาบาลศรีนครินทร์จังหวัดขอนแก่น ดำเนินการศึกษาระหว่างเดือนมกราคม ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2566 โดยกลุ่มควบคุม 15 ราย ได้รับการดูแลตามปกติ และกลุ่มทดลอง 15 ราย ได้รับโปรแกรมการดูแลในระยะเปลี่ยนผ่านที่พัฒนาขึ้นมาดำเนินการ 2 ระยะ ได้แก่ ระยะก่อนผ่าตัด (เตรียมความพร้อมก่อนผ่าตัด) และระยะหลังผ่าตัด (การฟื้นฟูสมรรถภาพและการปฏิบัติตัวในระยะพักฟื้นที่บ้าน) ตรวจสอบดัชนีความตรงตามเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ CVI เท่ากับ 1.00 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสัมภาษณ์ ความพร้อมในการจำหน่ายจากโรงพยาบาล และแบบประเมินดัชนีบาร์เทลเอดีแอล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบ Independent t-test และสถิติ Mann-Whitney U test ผลการวิจัยพบว่า ผู้ป่วยสูงอายุที่ได้รับการผ่าตัดหัวใจแบบเปิดกลุ่มทดลองหลังได้รับโปรแกรมการดูแลในระยะเปลี่ยนผ่านมีค่าเฉลี่ยคะแนนความพร้อมก่อนจำหน่ายจากโรงพยาบาลมากกว่ากลุ่มควบคุมที่ได้รับการดูแลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 6.679, p < 0.001) และค่าคะแนนมัธยฐานความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันภายหลังจำหน่ายออกจากโรงพยาบาล 2 สัปดาห์ของกลุ่มทดลองมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Mann-Whitney U = 36.50, p < 0.001) สรุปได้ว่าโปรแกรมการดูแลในระยะเปลี่ยนผ่านนี้มีประสิทธิภาพ ช่วยเพิ่มความพร้อมก่อนจำหน่ายและเพิ่มความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันหลังจำหน่าย