ความสัมพันธ์ระหว่างภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองและการขยายขนาดของภาวะเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองเรื้อรัง

บทคัดย่อ

ภาวะเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองเรื้อรังเป็นภาวะที่พบได้บ่อยทางศัลยกรรมประสาท การรักษามาตรฐานในผู้ป่วยที่มีอาการคือการผ่าตัดระบายเลือดใต้เยื่อหุ้มสมอง ในปัจจุบันมีแนวโน้มในการรักษาแบบประคับประคองมากขึ้น พบว่าในผู้ป่วยหลายรายเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองสามารถถูกดูดซึมได้เองโดยไม่ต้องผ่าตัด ผู้วิจัยจึงมีความคิดที่จะนําความรู้ที่ได้จากพยาธิกําเนิดของโรคนี้เพื่อช่วยในการตัดสินใจว่าชนิดของเลือดออกในภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองแบบใดที่สัมพันธ์กับการขยายขนาดของเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองเรื้อรัง ตลอดจนศึกษาปัจจัยเสี่ยงและ odds ratio ของปัจจัยเสี่ยงที่มีผลต่อการขยายขนาดของเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองเรื้อรัง ผู้วิจัยทบทวนข้อมูลของผู้ป่วยเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองเรื้อรังทั้งหมดที่เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลชลประทานตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2558 ถึง 30 เมษายน พ.ศ. 2564 และศึกษาภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองและวิเคราะห์หาปัจจัยเสี่ยงที่สัมพันธ์กับการขยายขนาดของเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองเรื้อรัง ผู้ป่วยที่ผ่านเกณฑ์คัดเลือกเข้าสู่วิจัยมีจํานวนทั้งหมด 80 ราย ซึ่งได้รับวินิจฉัยโรคทั้งสิ้น 97 รอยโรค แบ่งชนิดของเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองเรื้อรังตาม Modified CT classification ออกได้เป็น homogenous, laminar, gradation, separated และ trabecular type ได้จํานวน 44, 13, 19, 10 และ 11 รายตามลําดับ ผลการวิจัยพบว่า gradation type สัมพันธ์กับการขยายขนาดของเลือดมากที่สุด (odds ratio 6.61, ความเชื่อมั่นร้อยละ 95 = 1.61 - 27.08) นอกจากนี้ ยังพบว่าประวัติอุบัติเหตุในช่วง 1 เดือนก่อนการวินิจฉัยและโรคไขมันในเลือดสูงสัมพันธ์ต่อการขยายขนาดของเลือดอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ สามารถใช้ลักษณะของเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองในภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองในการพยากรณ์การขยายขนาดของเลือดในผู้ป่วยเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองเรื้อรัง โดยชนิดของเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองเรื้อรังที่สัมพันธ์กับการขยายขนาดของเลือดมากที่สุดคือ gradation type ใน Modified CT classification