ประสิทธิภาพของการใช้แบบฟอร์มการให้สารอาหารทางหลอดเลือดในทารก

บทคัดย่อ

การให้สารอาหารทางหลอดเลือด (PN) มีความจำเป็นต่อการเจริญเติบโตของทารกแรกเกิดก่อนกำหนดและมีน้ำหนักตัวน้อย แต่ PN เป็นการให้สารทางหลอดเลือดที่มีส่วนประกอบหลายชนิดที่มีความเสี่ยงสูง อีกทั้งการสั่ง PN ยังต้องใช้ความรู้ที่จำเพาะกับทารกจึงทำให้มีโอกาสที่จะเกิดความผิดพลาดได้สูงและส่งผลเสียต่อทารกจากการปฏิบัติงานในหอผู้ป่วยทารกแรกเกิดวิกฤต ทางผู้วิจัยได้เห็นถึงปัญหาความผิดพลาดของการสั่ง PN จึงได้จัดทำแบบฟอร์ม PN ขึ้น และเป็นที่มาของงานวิจัยฉบับนี้ คือ เพื่อวัดประสิทธิภาพการใช้แบบฟอร์ม PN โดยวัดจาก (1) ความผิดพลาดของการสั่ง PN (2) อายุที่น้ำหนักของทารกสามารถกลับขึ้นมาเท่ากับน้ำหนักแรกเกิด และ (3) ความผิดปกติของผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการในช่วงก่อนและหลังการใช้แบบฟอร์ม PN โดยเป็นการศึกษาในรูปแบบกึ่งทดลองโดยวัดผลหลังการทดลอง (หลังใช้แบบฟอร์ม PN หรือ กลุ่มทดลอง) เปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมในอดีต (ก่อนใช้แบบฟอร์ม PN หรือ กลุ่มควบคุม) ที่หอผู้ป่วยทารกแรกเกิดวิกฤต ศูนย์การแพทย์ปัญญานันทภิกขุ ชลประทาน ระยะเวลาการศึกษาตั้งแต่เดือนธันวาคม 2563 - เดือนพฤศจิกายน 2565 ผลการศึกษาพบว่ามีกลุ่มควบคุม 166 คำสั่งจาก 229 คำสั่งที่เกิดความผิดพลาด คิดเป็นร้อยละ 72.5% ส่วนกลุ่มทดลองมีเพียง 15 คำสั่งจาก 236 คำสั่งที่เกิดความผิดพลาด คิดเป็นร้อยละ 6.4% ซึ่งความผิดพลาดในกลุ่มทดลองลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่อายุที่ทารกกลับมามีน้ำหนักเท่าแรกเกิดในกลุ่มควบคุมคือ 11.8 วัน และในกลุ่มทดลองคือ 7.6 วันซึ่งพบว่าทารกในกลุ่มทดลองมีน้ำหนักกลับมาเท่ากับแรกเกิดได้เร็วขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติและผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการเรื่องความผิดปกติของโซเดียมต่ำ พบร้อยละ 17.7% ในกลุ่มควบคุมและร้อยละ 2.6% ในกลุ่มทดลอง ซึ่งพบว่ากลุ่มทดลองมีจำนวนการตรวจที่มีความผิดปกติของโซเดียมต่ำลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ดังนั้น จึงสรุปได้ว่าแบบฟอร์ม PN สามารถลดความผิดพลาดของการสั่ง PN อีกทั้งยังช่วยให้ทารกมีน้ำหนักกลับขึ้นมาเท่ากับน้ำหนักแรกเกิดได้เร็วขึ้น และลดภาวะโซเดียมต่ำในทารกได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ