ความสัมพันธ์ของลักษณะทางเอกซเรย์คอมพิวเตอร์และการวัดเชิงปริมาณกับการเกิดโรคการแตก ของมะเร็งตับ

ผู้แต่ง

  • ณัฏฐวุฒิ จิรอร่าม ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
  • สิทธิพงศ์ ศรีสัจจากุล ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล

คำสำคัญ:

โรคการแตกของมะเร็งตับ, ลักษณะเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่สัมพันธ์กับโรคการแตกของมะเร็งตับ, การวัดเชิงปริมาณที่สัมพันธ์กับโรคการแตกของมะเร็งตับ

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

            โรคการแตกของมะเร็งตับ (Ruptured hepatocellular carcinoma) เป็นหนึ่งในภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงของโรงมะเร็งตับ วินิจฉัยโดยลักษณะจากการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (Computed tomographic (CT) scan) เช่น การอยู่ชิดขอบของรอยโรค หรือรอยโรคยื่นออกนอกขอบเขตของตับ อย่างไรก็ตามยังไม่มีการศึกษาเกี่ยวกับลักษณะทางเอกซเรย์คอมพิวเตอร์และการวัดเชิงปริมาณของโรคการแตกของมะเร็งตับที่มากนัก การศึกษาลักษณะทางเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ของโรคการแตกของมะเร็งตับจะเป็นประโยชน์ในการวินิจฉัย การบอกพยากรณ์โรค และเวลาการรักษาที่เหมาะสม ศึกษาลักษณะในเอกซเรย์คอมพิวเตอร์และการวัดเชิงปริมาณของโรคการแตกของมะเร็งตับ เพื่อเป็นประโยชน์ในการวินิจฉัยที่ดีขึ้น การบอกพยากรณ์โรค และช่วงเวลาการรักษา การศึกษาย้อนหลัง (retrospective study) โดยใช้กลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยที่มีโรคการแตกของมะเร็งตับจำนวน 53 คน และกลุ่มควบคุมใช้ผู้ป่วยที่มีโรคมะเร็งตับที่ไม่มีการแตกของมะเร็งตับจำนวน 94 คน ศึกษาข้อมูลทางคลินิกและภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ของผู้ป่วยทั้งสองกลุ่ม ขนาด พื้นที่ ปริมาตรของรอยโรค ความยาวและความสูงการยื่นของรอยโรคมีค่าที่สูงกว่าในกลุ่มผู้ป่วยที่มีโรคการแตกของมะเร็งตับ ส่วนสัดส่วนการยื่น (protrusion ratio) และค่าความเข้มสีของเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT attenuation) มีค่าที่ต่ำกว่าในกลุ่มผู้ป่วยที่มีโรคการแตกของมะเร็งตับ การยื่นของรอยโรค การกระจายของโรคนอกตับ การแพร่กระจายของโรค เส้นเลือดตับผิดปกติ น้ำในช่องท้อง การมีเนื้อตายของรอยโรค และการมีลิ่มเลือดอุดตันมีสัดส่วนที่มากกว่าในกลุ่มผู้ป่วยที่มีโรคการแตกของมะเร็งตับ โดยที่ความสูงการยื่นของรอยโรคมีความสัมพันธ์กับโรคการแตกของมะเร็งตับมากที่สุด ในการศึกษาหลายตัวแปรขนาดรอยโรคและการยื่นของรอยโรคมีความสัมพันธ์อย่างอิสระกับโรคการแตกของมะเร็งตับ และการยื่นของรอยโรคสัมพันธ์มากที่สุด โดยค่าจุดตัดขนาดของรอยโรค 6.3 เซนติเมตรให้ความไว 88.7% และความจำเพาะ 73.4% ขนาดรอยโรคและการยื่นของรอยโรคมีความสัมพันธ์อย่างอิสระกับโรคการแตกของมะเร็งตับ โดยค่าจุดตัดขนาดรอยโรคที่มากกว่า 6.3 เซนติเมตร และความสูงการยื่นของรอยโรคมากกว่า 3 เซนติเมตรสัมพันธ์กับโรคการแตกของมะเร็งตับ

เอกสารอ้างอิง

Abdalla EK, Stuart KE. Overview of treatment approaches for hepatocellular carcinoma [Internet]. UpToDate. [cited 2020Oct18]. Available from: https://www.uptodate.com/contents/overview-of-treatment-approaches-for-hepatocellular-carcinoma

Torre LA, Bray F, Siegel RL, et al. Global cancer statistics, 2012: Global Cancer Statistics, 2012. CA Cancer J Clin 2015;65(2):87–108.

Somboon K, Siramolpiwat S, Vilaichone R-K. Epidemiology and survival of hepatocellular carcinoma in the central region of Thailand. Asian Pac J Cancer Prev 2014;15(8):3567–70.

Lai ECH, Lau WY. Spontaneous rupture of hepatocellular carcinoma: a systematic review: A systematic review. Arch Surg 2006;141(2):191–8.

Zhu Q, Li J, Yan JJ, et al. Predictors and clinical outcomes for spontaneous rupture of hepatocellular carcinoma. World J Gastroenterol 2012;18(48):7302.

Sahu SK, Chawla YK, Dhiman RK, et al. Rupture of Hepatocellular Carcinoma: A review of literature. J Clin Exp Hepatol 2019;9(2):245–56.

Singhal M, Sinha U, Kalra N, et al. Enucleation sign: A computed tomographic appearance of ruptured hepatocellular carcinoma. J Clin Exp Hepatol 2016;6(4):335–6.

Choi J-Y, Lee J-M, Sirlin CB. CT and mr imaging diagnosis and staging of hepatocellular carcinoma: Part I. development, growth, and spread: Key Pathologic and imaging aspects. Radiology 2014;272(3):635–54.

Santillan C. CT and MRI of the liver for hepatocellular carcinoma. Hepatoma Res 2020;6:63.

Kim HC, Yang DM, Jin W, et al. The various manifestations of ruptured hepatocellular carcinoma: CT imaging findings. Abdom Imaging 2008;33(6):633–42.

Kanematsu M, Imaeda T, Yamawaki Y, et al. Rupture of hepatocellular carcinoma: predictive value of CT findings. AJR Am J Roentgenol 1992;158(6):1247–50.

Kashkoush S, El Moghazy W, Kawahara T, et al. Three-dimensional tumor volume and serum alpha-fetoprotein are predictors of hepatocellular carcinoma recurrence after liver transplantation: refined selection criteria. Clin Transplant 2014;28(6):728–36.

Xia F, Ndhlovu E, Zhang M, et al. Ruptured hepatocellular carcinoma: Current status of research. Front Oncol 2022;12.

Kerdsuknirun J, Vilaichone V, Vilaichone R-K. Risk factors and prognosis of spontaneously ruptured hepatocellular carcinoma in Thailand. Asian Pac J Cancer Prev 2018;19(12):3629–34.

Choi BG, Park SH, Byun JY, et al. The findings of ruptured hepatocellular carcinoma on helical CT. Br J Radiol 2001;74(878):142–6.

Trevisani F, Cantarini MC, Wands JR, et al. Recent advances in the natural history of hepatocellular carcinoma. Carcinogenesis 2008;29(7):1299–305.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-12-29

รูปแบบการอ้างอิง

1.
จิรอร่าม ณ, ศรีสัจจากุล ส. ความสัมพันธ์ของลักษณะทางเอกซเรย์คอมพิวเตอร์และการวัดเชิงปริมาณกับการเกิดโรคการแตก ของมะเร็งตับ. J Med Health Sci [อินเทอร์เน็ต]. 29 ธันวาคม 2022 [อ้างถึง 1 มกราคม 2026];29(3):124-36. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jmhs/article/view/260786

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย