การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างระยะเวลาการรอคอยเพื่อวินิจฉัยจนเข้ารับการรักษากับการเสียชีวิตในกลุ่มโรคมะเร็งปอดชนิดเซลล์ไม่เล็กระยะแพร่กระจายในโรงพยาบาลสระบุรี
คำสำคัญ:
มะเร็งปอดชนิดเซลล์ไม่เล็ก, มะเร็งปอดระยะแพร่กระจาย, ระยะเวลารอคอยเพื่อวินิจฉัยและรักษา, อัตราการเสียชีวิตบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
ผู้ป่วยโรคมะเร็งปอดมีอัตราการเสียชีวิตที่สูง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์คือเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างระยะเวลาในการรอคอยเพื่อวินิจฉัยจนเข้ารับการรักษา ร่วมกับปัจจัยพื้นฐานอื่นๆ กับการเสียชีวิต ในกลุ่มผู้ป่วยโรคมะเร็งปอดระยะแพร่กระจาย 255 คนที่ได้รับการวินิจฉัยในโรงพยาบาลสระบุรี ระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2557 ถึง 31 ธันวาคม 2562 โดยเป็นการศึกษาแบบย้อนหลังและวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงด้วยวิธี Cox with time varying covariates ข้อมูลผู้ป่วยถูกบันทึกจากเวชระเบียนอิเลกโทรนิกส์และฐานข้อมูลทะเบียนมะเร็งระดับประเทศ ผลการศึกษาพบว่าประชากรในจังหวัดสระบุรีมีอุบัติการณ์การเสียชีวิตจากโรคมะเร็งปอด 1.5 ต่อ 100 คน-เดือน และอัตราการเสียชีวิตที่ 1, 3 และ 5 ปี อยู่ที่ ร้อย 58.8 91.3 และ 95 ตามลำดับ เมื่อนำปัจจัยด้านระยะเวลาการรอคอยมาวิเคราะห์ข้อมูลแบบตัวแปรเดี่ยวพบว่า การเสียชีวิตสัมพันธ์กับระยะเวลาการรอคอยที่ยาวนานในทุกช่วงของการรับบริการ โดยโอกาสการเสียชีวิตสูงขึ้นเกือบ 3 เท่าเมื่อระยะเวลาการรอคอยตั้งแต่เข้ารับบริการจนวินิจฉัยนานกว่า 4 สัปดาห์ เทียบกับการรอคอยที่สั้นกว่า [HR 2.81 (ความเชื่อมั่นร้อยละ 95 = 1.95-4.04)] นอกจากนั้นระยะเวลารอคอยในการทำหัตถการเพื่อให้ได้ชิ้นเนื้อที่นานกว่า 2 สัปดาห์ [HR 2.79 (ความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95 = 1.85-4.21)] ระยะเวลาตั้งแต่วินิจฉัยจนเริ่มรักษานานกว่า 4 สัปดาห์ [HR 1.50 (ความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95 = 1.11-2.02)] และระยะเวลาตั้งแต่เข้ารับบริการจนเริ่มรักษานานกว่า 6 สัปดาห์ [HR 2.63 (ความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95 = 1.70-4.08)] เพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชิวิตจากโรคมะเร็งปอด เมื่อวิเคราะห์ด้วยพหุตัวแปรไม่พบความความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างปัจจัยด้านระยะเวลากับการเสียชีวิต โดยปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเสียชีวิตอย่างมีนัยสำคัญคือการที่ผู้ป่วยไม่ได้เข้ารับการรักษา [adjusted HR 4.10 (ความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95 = 2.32-7.24)] หรือมีผลชิ้นเนื้อทางพยาธิวิทยาชนิดอื่นนอกเหนือจาก Adenocarcinoma หรือ Squamous cell carcinoma [adjusted HR 2.00 (ความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95 = 1.11-3.61)] สรุปคือปัจจัยด้านระยะเวลารอคอยเพื่อวินิจฉัยและรักษาที่ยาวนานขึ้นมีแนวโน้มที่จะส่งผลต่อการเสียชีวิตแม้ไม่พบนัยสำคัญทางสถิติ การที่ผู้ป่วยไม่ได้เข้ารับการรักษาที่จำเพาะต่อ จะเพิ่มโอกาสการเสียชีวิตจากโรคมะเร็งปอดสูงกว่าผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษา
เอกสารอ้างอิง
Imsamran W, Pattatang A, Supaattagorn P, et al. Cancer in Thailand volume IX, 2013-2015. Bangkok: NCIB. 2018.
National Cancer Institute. Hospital-based cancer registry 2561. Department of Medical Services Mistry of Public Health; 2019. Contract No.: 1.
Mountain CF. The international systemfor staging lung cancer. Semin Surg Oncol 2000;18:106.
Venuta F, Diso D, Onorati I, et al. Lung cancer in elderly patients. J Thorac Dis 2016;8:S908-14.
Tas F, Ciftci R, Kilic L, et al. Age is a prognostic factor affecting survival in lung cancer patients. Oncol Lett 2013;6:1507-13.
Feng SH, Yang ST. The new 8th TNM staging system of lung cancer and its potential imaging interpretation pitfalls and
limitations with CT image demonstrations. Diagnostic Interv Radiol 2019;25:270-9.
Lichtman SM, Wildiers H, Chatelut E, et al. International society of geriatric oncology chemotherapy taskforce: Evaluation of chemotherapy in older patients - An analysis of the medical literature. J Clin Oncol 2007;25:1832-43.
Ito Y, Ohno Y, Rachet B, et al. Cancer survival trends in Osaka, Japan: The influence of age and stage at diagnosis. Jpn J Clin Oncol 2007;37:452-8.
Tammemagi CM, Neslund-Dudas C, Simoff M, et al. Smoking and lung cancer survival: The role of comorbidity and treatment.
Chest 2004;125:27-37.
Yoshino I, Kawano D, Oba T, et al. Smoking status as a prognostic factor in patients with stage I pulmonary adenocarcinoma. Ann Thorac Surg 2006;81:1189-93.
Mäkitaro R, Pääkko P, Huhti E, et al. Prospective population-based study on the survival of patients with lung cancer. Eur Respir J 2002;19:1087-92.
Joshi A, Mishra R, Desai S, et al. Molecular characterization of lung squamous cell carcinoma tumors reveals therapeutically relevant alterations. Oncotarget 2021;12: 578-88.
Vaid AK, Gupta A, Momi G. Overall survival in stage IV EGFR mutation-positive NSCLC: Comparing first-, second- and
third-generation EGFR-TKIs (Review). Int J Oncol 2021;58:171-84.
Salloum RG, Smith TJ, Jensen GA, et al. Survival among non-small cell lung cancer patients with poor performance status after first line chemotherapy. Lung Cancer 2012;77:545-9.
Owusuaa C, Dijkland SA, Nieboer D, et al. Predictors of mortality in patients with advanced cancer—a systematic review and meta-analysis. Cancers (Basel) 2022;14:1-20.
Obenauf AC, Massagué J. Surviving at a distance: Organ-specific metastasis. Trends cancer 2015;1:76-91.
Gómez OH, Paul AM, Granados ALO, et al. “High tumor burden” in metastatic non-small cell lung cancer: Defining the concept. Cancer Manag Res 2021;13: 4665-70.
Gomez DR, Liao KP, Swisher SG, et al. Time to treatment as a quality metric in lung cancer: Staging studies, time to treatment, and patient survival. Radiother Oncol 2015;115:257-63.
Vichapat V. Prognostic factors and overall survival of advanced stage NSCLC patients in Saraburi Hospital. J Dept Med Ser 2021;46:182-9.
Ha D, Ries AL, Montgrain P, et al. Time to treatment and survival in veterans with lung cancer eligible for curative intent therapy. Respir Med 2018;141:172-9.
Bozcuk H, Martin C. Does treatment delay affect survival in non-small cell lung cancer? A retrospective analysis from a single UK centre. Lung Cancer 2001;34: 243-52.
TCB Report Online. Thai population cancer database. National Cancer Institute http://tcb.nci.go.th/CWEB/cwebBase. do?mode=initialApplication (2563).
Goldstraw P, Chansky K, Crowley J, et al. The IASLC lung cancer staging project: Proposals for revision of the TNM stage groupings in the forthcoming (eighth) edition of the TNM Classification for lung cancer. J Thorac Oncol 2016;11:39-51.
Ruhe C. Estimating survival functions after stcox with time-varying coefficients. STATA J 2016;16:867-79.
StataCorp, Stata Statistical Software: Release 14. College Station, TX: StataCorp LP. 2015.
Brule SY, Al-Baimani K, Jonker H, et al. Palliative systemic therapy for advanced non-small cell lung cancer: Investigating disparities between patients who are treated versus those who are not. Lung Cancer 2016;97:15-21.
Cheng TY, Cramb SM, Baade PD, et al. The international epidemiology of lung cancer: latest trends, disparities, and tumor characteristics. J Thorac Oncol 2016. Oct;11:1653-71.
Visbal AL, Williams BA, Nichols FC, et al. Gender differences in non-small-cell lung cancer survival: An analysis of 4,618 patients diagnosed between 1997 and 2002. Ann Thorac Surg 2004;78:209-15.
Islam KMM, Jiang X, Anggondowati T, et al. Comorbidity and survival in lung cancer patients. Cancer Epidemiol Biomarkers
Prev. 2015;24:1079-85.
Travis WD, Brambilla E, Geisinger KR. Histological grading in lung cancer: One system for all or separate systems for each histological type? Eur Respir J 2016;47:720-3.
Fukuoka M, Wu YL, Thongprasert S, et al. Biomarker analyses and final overall survival results from a phase III, randomized, open-label, first-line study of gefitinib versus carboplatin/paclitaxel in clinically selected patients with advanced non - small-cell lung cancer in Asia (IPASS). J Clin Oncol 2011;29:2866-74.
Zhou C, Wu YL, Chen G, et al. Erlotinib versus chemotherapy as first-line treatment for patients with advanced EGFR mutation-positive non-small-cell lung cancer (OPTIMAL, CTONG-0802): a multicentre, open-label, randomised, phase 3 study. Lancet Oncol 2011;12:735-42.
Vinod KS, Chandra A, Berthelsen A, et al. Does timeliness of care in Non-Small Cell Lung Cancer impact on survival?, Lung Cancer 2017;112:16-24.
Labbé C, Anderson M, Simard Msc S, et al. Wait times for diagnosis and treatment of lung cancer: A single-centre experience. Curr Oncol 2017;24:367-73.
Tsai HC, Kung TP, Kuo YW, et al. Effect of time interval from diagnosis to treatment for non-small cell lung cancer on survival:
A national cohort study in Taiwan. BMJ Openh 2020;10:1-10.
Peters S, Bexelius C, Munk V, et al. The impact of brain metastasis on quality of life, resource utilization and survival in patients with non-small-cell lung cancer. Cancer Treat Rev 2016;45:139-62.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
