ความสามารถในการทรงตัวของผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นเบาหวานที่มีภาวะปลายประสาทเสื่อม และไม่มีภาวะปลายประสาทเสื่อม
คำสำคัญ:
ภาวะปลายประสาทเสื่อม, การทรงตัว, การควบคุมการทรงท่า, การหกล้ม, ภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวานบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
โรคเบาหวานชนิดที่ 2 เป็นโรคเรื้อรังที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ โดยลักษณะสำคัญของโรคเบาหวาน คือ มีภาวะ ระดับน้ำตาลในเลือดสูง จึงส่งผลให้ผู้ป่วยเบาหวานเกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ตามมา เช่น โรคหลอดเลือดส่วนปลายผิด ปกติ และภาวะปลายประสาทเสื่อม ซึ่งนำไปสู่การลดลงของความสามารถในการควบคุมการทรงตัวและเพิ่มความเสี่ยงต่อการหกล้มในผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะแทรกซ้อนดังกล่าว ดังนั้นการศึกษาในครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความสามารถในการทรงตัวระหว่างผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีและไม่มีภาวะปลายประสาทเสื่อม และผู้ที่ไม่เป็นโรคเบาหวาน อาสาสมัครทั้งหมดจำนวน 105 คน ถูกแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละ 35 คน ประกอบด้วยกลุ่มผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นเบาหวานที่มีภาวะปลายประสาทเสื่อม กลุ่มผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นเบาหวาน ที่ไม่มีภาวะปลายประสาทเสื่อม และกลุ่มผู้สูงอายุปกติที่ไม่เป็นโรคเบาหวาน ทำการประเมินและเปรียบเทียบความสามารถในการทรงตัวของอาสาสมัครทั้ง 3 กลุ่ม โดยใช้แบบประเมินการทรงตัว Berg balance scale (BBS) และการทดสอบการทรงตัวด้วยวิธี Timed up and Go test (TUG) ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะปลายประสาทเสื่อมมีคะแนนตามแบบประเมิน BBS (BBS score) น้อยกว่าและใช้เวลาในการทดสอบ TUG (TUG time) นานกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) เมื่อเทียบกับกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานที่ไม่มีภาวะปลายประสาทเสื่อมและกลุ่มผู้สูงอายุปกติ และพบว่ากลุ่มผู้ป่วยเบาหวานที่ไม่มีภาวะปลายประสาทเสื่อมมีค่า TUG time มากกว่ากลุ่มผู้สูงอายุปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) แต่ไม่พบความแตกต่างของค่า BBS score ระหว่างกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานที่ไม่มีภาวะปลายประสาทเสื่อมกับกลุ่มผู้สูงอายุปกติ จากผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะปลายประสาทเสื่อมมีความสามารถในการทรงตัวที่ต่ำกว่าผู้ป่วยเบาหวานที่ไม่มีภาวะปลายประสาทเสื่อมและผู้ที่ไม่เป็นโรคเบาหวาน บ่งชี้ว่าภาวะปลายประสาทเสื่อมในผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานทำให้มีความเสี่ยงต่อการหกล้มเพิ่มขึ้น ดังนั้น ข้อมูลที่ได้จากการศึกษานี้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการดูแลรักษาผู้ป่วยเบาหวานที่มีและไม่มีภาวะปลายประสาทเสื่อมได้ โดยอาจใช้เป็นข้อมูลประกอบการวางแผนในการส่งเสริมสุขภาพและการออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความสามารถในการควบคุมการทรงตัวหรือป้องกันการหกล้มที่อาจจะเกิดขึ้น
เอกสารอ้างอิง
2. Aekplakorn W, Chariyalertsak S, Kessomboon P, et al. Prevalence of Diabetes and Relationship with Socioeconomic Status in the Thai Population: National Health Examination Survey, 2004-2014. J Diabetes Res 2018;1-8.
3. D’Silva LJ, Lin J, Staecker H, et al. Impact of diabetic complications on balance and fall: contribution of the vestibular system. Phys Ther 2016;96:400-9.
4. Ites KI, Anderson EJ, Cahill ML, et al. Balance interventions for diabetic peripheral neuropathy: a systematic review. J Geriatr Phys Ther 2011;34:109-
116.
5. Mustapa A, Justine M, Mustafah NM, et al. Postural control and gait performance in the diabetic peripheral neuropathy: A systematic review. BioMed Res Int 2016;1-14.
6. Kelly C, Fleischer A, Yalla S, et al. Fear of falling is prevalent in older adults with diabetes mellitus but is unrelated to level of neuropathy. J Am Podiatr Med Assoc
2013;103:480-8.
7. Timar B, Timar R, Gaita L, et al. The impact of diabetic neuropathy on balance and on the risk of falls in patients with type 2 diabetes mellitus: a cross-sectional study.
PloS one 2016;11:1-11.
8. Kulkarni SV, Kunde C, Ganvi S. Analysis of balance dysfunction and fall risk in patients with diabetes: and observational study. Int J Adv Res 2019;7(1):1300-5.
9. Tander B, Atmaca A, Ulus Y, et al. Balance performance and fear of falling in older patients with diabetics: a comparative study with non-diabetic elderly. Turk J Phys Med Rehab 2016;62:314-22.
10. Amput P, Srithawong A, Sittitan M, et al. The assessment of balance ability in person with type 2 diabetes mellitus. Bull Chiang Mai Assoc Med Sci 2016;49:338-43.
11. Meijer JWG, Smit AJ, Sonderen EV, et al. Symptom scoring systems to diagnose distal polyneuropathy in diabetes: the Diabetic Neuropathy Symptom score.
Diabet Med 2002;19:962-5.
12. Lusardi MM, Pellecchia GL, Schulman M. Functional performance in community living older adults. J Geriatr Phys Ther 2003;26:14-22.
13. Bogle-Thorban L, Newton RA. Use of the Berg balance test to predict falls in elderly persons. Phys Ther 1996;15:576-85.
14. Hawk C, Hyland JK, Rupert R, et al. Assessment of balance and risk for falls in a sample of community-dwelling adults aged 65 and older. Chiropr Osteopat 2006;14:1-8.
15. Van Iersel MB, Munneke M, Esselink R, et al. Gait velocity and the timed up and go test were sensitive to changes in mobility in frail elderly patients. J Clin Epidemiol
2008;61:186-91.
16. Jalayondeja C. Falls screening by Timed Up and Go. J Med Tech Phy Ther 2014;26:5-16.
17. Bischoff HA, Stahelin HB, Monsch AU, et al. Identifying a cutoff point for normal mobility: a comparison of the timed ‘up and go’ test in community-dwellingand institutionalised elderly women. Age Ageing 2003;32:315-20.
18. Ghanavati T, Yazdi MJS, Goharpey S, et al., Functional balance in elderly with diabetic neuropathy. Diabetes Res Clin Pract 2012;96:24-28.
19. Hewston P, Deshpande N. Fall and balance impairments in older adults with type 2 diabetes: thinking beyond diabetic peripheral neuropathy. Can J Diabetes 2016;40:6-9.
20. Amput P, Sanguanchue C, Suttakat N, et al. The assessment of lower limb muscle strength and endurance in type 2 diabetes mellitus. Srinagarind Med J 2015;30:453-7.
21. Rinkel WD, Nieuwkasteele SV, Cabezas MC, et al. Balance, risk of falls, risk factors and fall-related costs in individuals with diabetes. Diabetes Res Clin Pract
2019;158:1-11.
22. Rinkel WD, van Nieuwkasteele S, Cabezas MC, et al. Balance, risk of falls, risk factors and fall-related costs in individuals with diabetes. Diabetes Res Clin Pract 2019;158:107930.
23. Reeves ND, Machekhina LV, Jude EB. Falls risk and the diabetic foot. Diabet Foot J 2019;22:23-7.
24. Bokan-Mirković V, Škarić-Karanikić Ž, Nejkov S, et al. Diabetic polyneuropathy and risk of falls: fear of falling and other factors. Acta Clin Croat 2017;56:721-7.
25. Rongsawad K, Cheni N, Promsri P, et al. Comparison of postural stability and dualtask walking in patient with and without diabetic peripheral neuropathy. PHJBUU.
2019;14:1-12.
