ผลของโปรแกรมส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดา ต่อประสิทธิภาพการให้นมมารดา และอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดาเป็นเวลา 6 เดือน ในมารดาหลังคลอดบุตรคนแรก
คำสำคัญ:
โปรแกรมส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดา, ประสิทธิภาพการให้นมมารดาบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดาต่อประสิทธิภาพการให้นมมารดาและอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดา 6 เดือนหลังคลอด ในมารดาหลังคลอดบุตรคนแรก ระหว่างเดือนมีนาคม 2561 ถึงกุมภาพันธ์ 2562 สุ่มกลุ่มตัวอย่างเข้ากลุ่มทดลองหรือกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 84 ราย กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ โดยการให้คำแนะนำแบบกลุ่มด้วยการดูวีดิทัศน์ความรู้เกี่ยวกับการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดา และสาธิตวิธีการอุ้มลูกเข้าเต้าจากพยาบาล กลุ่มทดลองได้รับการพยาบาลตามปกติร่วมกับโปรแกรมฯ โดยการให้ความรู้เกี่ยวกับการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดาผ่านสื่อการสอนใน iPad และเอกสารคู่มือการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดา พร้อมทั้งฝึกทักษะการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดา ด้วยการสอนแบบตัวต่อตัว (Coaching) เครื่องมือวิจัยคือ โปรแกรมส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดา เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบบันทึกประสิทธิภาพการให้นมมารดา และแบบบันทึกการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดาเก็บข้อมูลความรู้ด้วยแบบทดสอบความรู้ มีค่าความยากง่าย (Difficulty Index: P) และค่าอำนาจจำแนก (Discrimination Index: r) ของแบบทดสอบ 0.86 และ 0.20 ตามลำดับ และแบบสอบถามความพึงพอใจฯ มีค่าสัมประสิทธิ์อัลฟ่าของครอนบาค 0.93 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และทดสอบสมมติฐานด้วยสถิติเชิงอ้างอิง ผลการวิจัยพบว่ากลุ่มทดลองมีคะแนนประสิทธิภาพการให้นมมารดาระยะ 3 วันหลังคลอดสูงขึ้นตามลำดับ (p<0.05) ในขณะที่ค่าเฉลี่ยคะแนนประสิทธิภาพการให้นมมารดาในวันที่ 3 หลังคลอด ของกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมไม่แตกต่างกัน (p>0.05) คะแนนความรู้เกี่ยวกับการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดามีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 98.75 สูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80 และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) คะแนนความพึงพอใจต่อโปรแกรมฯ มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด ร้อยละ 91.25 สูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80 และสูงกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) และอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดาใน 6 เดือนแรกพบร้อยละ 35 ซึ่งสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ดังนั้น จึงควรนำโปรแกรมส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดาไปใช้ในการดูแลมารดาหลังคลอดบุตรคนแรก
เอกสารอ้างอิง
WHO, NUNICEF. Baby friendly hospital initiative revised updated and expanded for integrated care Switzerland: WHO Document Production Services; 2009 [Available from: www.unicef.org/french/nutrition/files/BFHI_2009_s3.slides.pdf].
Foundation TBC, editor Breastfeeding and Work -Let’s Make it Work. The 5th National Breastfeeding Conference; 2015 September, 2-4 2015; Montien Riverside Hotel, Bangok. Bangkok: Print and More; 2015.
Victora CG, Bahl R, Barros AJ, et al. Breastfeeding in the 21st century: epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. Lancet 2016;387(10017):475-90.
Health MoP. 5 Flagship Projects A.D.2014. 2nd ed. Nonthaburi: Department of Health, Ministry of Public Health.; 2014 Febuary 27, p. 221.
Office NS, Thailand U. Multiple Indicators Cluster Survey (MICS): The survey of the situation of children and women in Thailand 2015-2016. Full report. Bangkok:UNICEF Office for Thailand; 2016 June 28,2017.
Liu L, Zhu J, Yang J, et al. The effect of a perinatal breastfeeding support program on breastfeeding outcomes in primiparous mothers. West J Nurs Res 2017;39(7):906-23.
Menon P, Nguyen PH, Saha KK, et al.Impacts on breastfeeding practices of atscale strategies that combine intensive interpersonal counseling, mass media,and community mobilization: results of cluster-randomized program evaluations in Bangladesh and Viet Nam. PLOS med 2016;13(10).
Owatanapanich S, Sommang K, Sukprasong P. Factors related to successful breastfeeding at King Narai Hospital, Lopburi Province. J Health Sci 2017;24(2):200-10.
Imdad A, Yakoob MY, Bhutta ZA. Effect of breastfeeding promotion interventions on breastfeeding rates, with special focus on developing countries. BMC Public Health 2011;11(3):1-8.
Yuangthong S, Sawatphanit W, Deoisres W. The effect of breastfeeding promoting program for first-time postpartum mothers on breastfeeding duration and behaviors.
PHJBUU 2014;7(2):100-15.
Butchan P, Chamusri S, Singhala K. Effects of breastfeeding promoting program on family members self-efficacy and breastfeeding promotion behavior in community. J Nursing Health Care 2016;34(4):97-105.
Ward KN, Byrne JP. A critical review of the impact of continuing breastfeeding education provided to nurses and midwives. J Hum Lact 2011;27(4):381-93.
Plodpluang U, Srichan A, Kaewpraphan S. Effect of breastfeeding promotion based on familial support program to knowlege, attitude and behavior of postpartum mothers and familiar’s members. PRRJ 2016;11(2):41-52
Arthibenyakul C, Sangperm P, Prasopkittikun T, et al. The effects of self-efficacy promoting program on perceived self-efficacy, efficiency of breastfeeding and breastfeeding rate among mothers of late preterm infants.J Nurs Sci 2017;35(1):23-35.
Khakhong S, Nirattharadorn M. The effects of promoting self-efficacy program on breast feeding behavior among adolescent mothers in community. J Public Health 2017;47(1):31-43.
Murray SS, McKinney ES. Foundation of maternal-newborn and women’s health nursing. 6th ed. United States of America: Elservir Saunders; 2014.
Hatfield NT. Introductory maternity and pediatric nursing. 3rd ed. China: Wolters Kluwer Health; 2014.
Yang S-F, Salamonson Y, Burns E, et al. Breastfeeding knowledge and attitudes of health professional students: a systematic review. Int Breastfeed J 2018;13(1):8.
Thussanasupap B, Lapvongwatana P, Kalampakorn S, et al. Effects of the community-based breastfeeding promotion program for working mothers: A quasi-experimental study. Pac Rim Int J Nurs Res 2016;20(3):196-209.
Wallenborn JT, Ihongbe T, Rozario S, et al. Knowledge of breastfeeding recommendations and breastfeeding duration: A survival analysis on infant feeding practices II. BREASTFEED MED 2017;12(3):156-62.
Abd-Allah N, Nasr E, Hassan H. Impact of a breast feeding educational program for mothers having pre-term infants in general hospitals in port said. IJNRHN 2017;4(3):215-25.
Sangploy T, Sriarporn P, Xuto P. Effect of social support on breastfeeding behavior among mothers with preterm delivery. Nursing J 2016;43(3):13-23.
Evans A, Marinelli KA, Taylor JS. ABM clinical protocol#2: Guidelines for hospital discharge of the breastfeeding term newborn and mother: “The going home protocol.” revised 2014. BREASTFEED MED 2014;9(1):3-8.
Chiengta P, Baosoung C, Kantaruksa. Effects of social support on success in exclusive breastfeeding among primiparous mothers. Nursing J 2014;41(3):1-12.
Wongphinit U, Sinsuksai N, Yusamran C. Personal factors, social support and effective suckling at discharge in predicting exclusive breastfeeding at one month among first-time mothers. JRTAN 2016;17 (1):88-95.
Buttham S, Kongwattanakul K, Jaturat N, et al. Rate and factors affecting nonexclusive breastfeeding among Thai women under the breastfeeding promotion program. J Women’s Health 2017;9:689.
