การพัฒนาวิธีการตรวจหาสารพิษโบทูลินัมท็อกซินด้วยวิธี antibody capture ELISA

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ
เชื้อ Clostridium botulinum เป็นเชื้อในกลุ่มแบคทีเรียที่ไม่ใช้ออกซิเจน แกรมบวก รูปท่อน สร้างสปอร์ และสามารถสร้างสารพิษต่อระบบประสาทได้ สารพิษแบ่งออกเป็น 8 ชนิด ได้แก่ A-H วิธีการตรวจพิสูจน์หาชนิดของสารพิษทำได้โดยการฉีดสารพิษในหนูทดลอง แต่ยังต้องการวิธีการทดสอบหาสารพิษด้วยวิธีอื่นเพื่อ เป็นทางเลือกในการลดการใช้สัตว์ทดลอง เช่น วิธี Enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) และ immunochromatography (IC) การศึกษาครั้งนี้ได้ทดสอบหาความเข้มข้นของ Primary antibody และ Secondary antibody ที่เหมาะสมที่สุดเพื่อที่จะนำมา Coating plate ในการทำ Capture ELISA ของสารพิษ 4 ชนิด ได้แก่ A, B, E และ F และทำการทดสอบหาปริมาณโบทูลินัมท็อกซิน (botulinum neurotoxin) ในอาหาร 4 ชนิด (หน่อไม้ ปูดอง ถั่วเน่า และน้ำส้ม) ที่มีการผสมโบทูลินัมท็อกซินทั้ง 4 ชนิดลงไป ผลการศึกษาสำหรับชนิด A, B และ E พบว่าใช้ Primary antibody เป็น Goat และ Secondary เป็น Rabbit complex แอนติบอดีทั้ง 2 ชนิดใช้ที่ความเข้มข้น 0.5, 0.5 และ 0.5 ug/ml ตามลำดับ สำหรับชนิด F พบว่าใช้Primary antibody เป็น Rabbit complex และ Secondary antibody เป็น Goat ที่ความเข้มข้น 1 ug/ml สามารถตรวจหาสารพิษ ชนิด A, B, E และ F ที่ความเข้มข้นที่น้อยที่สุดคือ 1, 10, 5 และ 1 ng/ml ตามลำดับ และทดสอบหา botulinum neurotoxin ที่เติมในอาหาร 4 ชนิด ได้แก่ หน่อไม้ ปูดอง ถั่วเน่า และน้ำส้ม โดย สามารถตรวจหาโบทูลินัมท็อกซิน ชนิด A, B, E และ F ได้น้อยที่สุดที่ความเข้มข้นช่วง 10-50 ng/ml ผลที่ได้ จากการวิจัยครั้งนี้ สามารถนำไปพัฒนาเป็นชุดตรวจหาโบทูลินัมท็อกซิน โดยวิธี ELISA ในตัวอย่างทั้งอาหาร และน้ำดื่ม ชุดตรวจวิเคราะห์มีความเหมาะสมสำหรับนำมาใช้ในประเทศและเป็นการลดค่าใช้จ่ายในการนำเข้าชุดทดสอบหาโบทูลินัมท็อกซินจากต่างประเทศ