ประสิทธิผลของโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพโรคเมลิออยโดสิส ในอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลโคกก่อ อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพ ความรู้ และพฤติกรรมการป้องกันโรคเมลิออยโดสิสในอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มศึกษาและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 30 คน โดยกลุ่มศึกษาได้รับโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพโรคเมลิออยโดสิส 6 แผนการเรียนรู้ ระยะเวลา 10 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ โปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพโรคเมลิออยโดสิสและแบบสอบถาม ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน และหาค่าความเที่ยงโดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค ความรอบรู้ด้านสุขภาพ เท่ากับ 0.98 ความรู้โรคเมลิออยโดสิส เท่ากับ 0.76 และพฤติกรรมการป้องกันโรคเมลิออยโดสิส เท่ากับ 0.89 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ค่ามัธยฐาน พิสัยควอไทล์ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร้อยละ และสถิติเชิงอนุมานใช้ Paired t-test และ Mann-Whitney U test ผลการศึกษา พบว่า ภายหลังการได้รับโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ กลุ่มศึกษามีค่าเฉลี่ยคะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพ ความรู้ และพฤติกรรมการป้องกันโรคเมลิออยโดสิสเพิ่มขึ้นกว่าก่อนทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value <0.05) และการเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มเปรียบเทียบและกลุ่มศึกษา พบว่ากลุ่มศึกษาที่ได้รับโปรแกรม มีค่ามัธยฐานคะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพ ความรู้ และพฤติกรรมการป้องกันโรค สูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมดังกล่าวสามารถเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพโรคเมลิออยโดสิสในกลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านได้ ควรมีการนำโปรแกรมไปปรับใช้ในพื้นที่อื่นๆ