การศึกษาผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า ในนักเรียนแกนนำ โรงเรียนละหานทรายวิทยา จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองรูปแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า ของนักเรียนแกนนำด้านสุขภาพ โรงเรียนละหานทรายวิทยา อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 30 คน ด้วยวิธีสุ่มอย่างง่ายจากนักเรียนแกนนำ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย โปรแกรมการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพที่เน้นการพัฒนาทักษะ 5 ด้าน ได้แก่ การเข้าถึง การเข้าใจ การไต่ถาม การตัดสินใจ และการนำไปใช้ ดำเนินกิจกรรมเป็นระยะเวลา 12 สัปดาห์ และเครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพ แบบทดสอบความรู้ และแบบประเมินพฤติกรรมการป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยคะแนนก่อนและหลังการทดลองด้วยสถิติ Paired t-test

ผลการวิจัยพบว่า ก่อนเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพ = 74.10 คะแนน (S.D. ± 9.60) ค่าเฉลี่ยความรู้เรื่องโรคพิษสุนัขบ้า = 8.30 คะแนน (S.D. ± 1.08) และค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า = 14.30 คะแนน (S.D. ± 3.18) ภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรม = 86.00 คะแนน (S.D. ± 8.15), = 9.36 คะแนน (S.D. ± 1.29) และ = 16.13 คะแนน (S.D. ± 3.24) ตามลำดับ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ P-value <0.001, 0.005 และ 0.021 นอกจากนี้กลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจต่อรูปแบบกิจกรรมในระดับมาก = 4.40 คะแนน (S.D. ± 0.63) แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมดังกล่าวมีประสิทธิผลในการพัฒนาศักยภาพนักเรียนแกนนำ จึงควรขยายผลการดำเนินงานสู่กลุ่มนักเรียนทั่วไปและภาคีเครือข่ายในชุมชนเพื่อความยั่งยืนในการป้องกันโรค