4.การพัฒนานวัตกรรมกระเป๋าคอนโดควบคุมอุณหภูมิวัคซีนแบบเคลื่อนที่ Innovation and Development of a Mobile Temperature - Controlled Vaccine Condo Bag

Main Article Content

ปฏิญญา แก้วคงนวล
ภัทราภรณ์ จันทร์เมือง
อรรถชัย มาสิก

บทคัดย่อ

         การรักษาอุณหภูมิที่เหมาะสมของวัคซีนระหว่างการขนส่งเป็นหัวใจของระบบลูกโซ่ความเย็น (Cold Chain) เพื่อคงคุณภาพวัคซีนไม่ให้เสื่อมสภาพ โดยเฉพาะในคลินิกเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12 จังหวัดสงขลา พบว่าผู้รับวัคซีนอหิวาตกโรคจำนวนมากไม่มีอุปกรณ์ควบคุมอุณหภูมิที่เหมาะสม ส่งผลให้เสี่ยงต่อการสูญเสียประสิทธิภาพของวัคซีน การวิจัยและพัฒนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์ปัญหาและความต้องการของผู้รับวัคซีนในการควบคุมอุณหภูมิ 2) พัฒนานวัตกรรมกระเป๋าคอนโดควบคุมอุณหภูมิแบบเคลื่อนที่ และ 3) ศึกษาประสิทธิผลของนวัตกรรม โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) พัฒนาต้นแบบกระเป๋าหนัง Polyurethane บุฉนวนกันความร้อน ติดตั้งเครื่องวัดอุณหภูมิ LCD และบรรจุเจลเก็บความเย็น 100 กรัม 3 ชิ้น ทำการทดสอบในอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน 30 คน และประเมินความพึงพอใจ        ผู้มารับบริการวัคซีนอหิวาตกโรคจำนวน 52 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติเชิงอ้างอิง ได้แก่ Chi-square test


        ผลการศึกษาพบว่านวัตกรรมสามารถรักษาอุณหภูมิ 2–8°C ได้นานเกิน 6 ชั่วโมง ดีกว่าอุปกรณ์เดิมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <0.00001)        การสำรวจความพึงพอใจผู้ใช้จริง 52 คน พบว่ามีระดับ “มากที่สุด” (ค่าเฉลี่ยรวม = 4.93, SD = 0.21) ข้อความจากผู้ใช้สะท้อนความสะดวก ประหยัดเวลา และมั่นใจในคุณภาพวัคซีน นวัตกรรมนี้จึงมีศักยภาพสูงในการนำไปใช้จริงทั้งในหน่วยบริการและสถานการณ์ขนส่งวัคซีนหรือยาที่ต้องควบคุมอุณหภูมิ


คำสำคัญ: วัคซีนอหิวาตกโรค, นวัตกรรม, ควบคุมอุณหภูมิ, การคิดเชิงออกแบบ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
แก้วคงนวล ป., จันทร์เมือง ภ. ., & มาสิก อ. . (2026). 4.การพัฒนานวัตกรรมกระเป๋าคอนโดควบคุมอุณหภูมิวัคซีนแบบเคลื่อนที่: Innovation and Development of a Mobile Temperature - Controlled Vaccine Condo Bag . วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.2 พิษณุโลก, 13(1), 41–56. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/dpcphs/article/view/282047
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. ข่าวเพื่อสื่อมวลชน สถานการณ์อหิวาตกโรค. [อินเทอร์เน็ต]. 2568. [เข้าถึงเมื่อ 28 มกราคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/files/4917220250110095245.pdf

กองโรคป้องกันด้วยวัคซีน กรมควบคุมโรค. มาตรฐานการดำเนินงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค ปีงบประมาณ 2564 [อินเทอร์เน็ต]. 2564. [เข้าถึงเมื่อ 29 พ.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2/dvp/files/1.%20EPI%20standard%20manual%20yr%2064%20on%2020210105.pdf

กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. สถิตินักท่องเที่ยว [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 6 ม.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.mots.go.th/news/category/411

กลุ่มโรคติดต่อระหว่างประเทศ กองโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค. โรคอหิวาตกโรค. [อินเทอร์เน็ต]. 2563. [เข้าถึงเมื่อ 18 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก:https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2//files/6%20Cholera % 203%20Dec.pdf

ชูศรี วงศ์รัตนะ. เทคนิคการใช้สถิติเพื่อการวิจัย. พิมพ์ครั้งที่ 12. กรุงเทพฯ: ไทเนรมิตกิจ อินเตอร์โปรเกรสซิฟ; 2553.

ธิดารัตน์ นิ่มกระโทก. นวัตกรรมกระติกวัคซีนเคลื่อนที่ บอกอุณหภูมิ. [อินเทอร์เน็ต]. 2564. [เข้าถึงเมื่อ 6 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://hrdkorat.com/file_research_database/database2/1680596571retype022 – 7891.pdf

ธีรศักดิ์ ชักนำ. กฎอนามัยระหว่างประเทศ พ.ศ. 2548 (2005). พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ: สำนักระบาดวิทยากรมควบคุมโรค; 2561.

ปฏิญญา แก้วคงนวล, บรรณาธิการ. สถิติผู้รับบริการคลินิกเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่12 จังหวัดสงขลา ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 – 2567. ใน: เอกสารประกอบการประชุม ติดตามประเมินผลการดำเนินงานคลินิกเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว พื้นที่เขต 12; 20 พ.ย. 2567; คลินิกเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว. จังหวัดสงขลา: คลินิกเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว; 2567.

ลิขิต กิจขุนทด, วรพจน์ พรหมสัตยพรต, อนุพันธ์ สุวรรณพันธ. การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการวัคซีนและระบบลูกโซ่ความเย็นในเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 6 จังหวัดขอนแก่น. 2558; 22 (2): 63 – 74.

วิโรจน์ ไววานิชกิจ. อหิวาตกโรค: การระบาด ความท้าทาย การจัดการและแนวทางแก้ไข. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิโรจน์ ไววานิชกิจ; 2567.

ศิริรัตน์ เตชะธวัช. มาตรฐานการดำเนินงานด้านคลังและการเก็บรักษาวัคซีน. กรุงเทพฯ: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ; 2556.

Erdfelder, E., Faul, F., & Buchner, A. G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavioral Research Method. Germany; 2007. 39,pp.175 – 191.

Pande M, Vijayakumar Bharathi S. Theoretical foundations of design thinking: A constructivism learning approach to design thinking. Think Skills Creat [Internet]. 2020 [cited 2024 Nov 18]; 36: 100637. Available from: https://doi.org/10.1016/j.tsc.2020.100637