5.ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของผู้สูงอายุ ในอำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน

Main Article Content

นันทวรรณ ธุปะละ
ศรัจจันทร์ อุดมแก้วกาญจน์
ประจวบ แหลมหลัก
ทวีวรรณ ศรีสุขคำ
รัฐศาสตร์ ขันยอด
สมคิด จูหว้า

บทคัดย่อ

การศึกษาเชิงสำรวจครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชในกลุ่มผู้สูงอายุ ในอำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน เก็บข้อมูลโดยแบบสอบถาม จากกลุ่มตัวอย่าง 642 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติเชิงพรรณนา ไค-สแควร์ และสหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (ร้อยละ 61.4) อายุอยู่ในช่วง 60–69 ปี (ร้อยละ 74.10) สถานภาพสมรสคู่ (ร้อยละ 84.2) การศึกษาระดับประถมศึกษา (ร้อยละ 80.5) มีอาชีพทำสวนยาง (ร้อยละ 29.1) มีรายได้แบบพอใช้บางเดือน (ร้อยละ 43.9) ไม่มีโรคประจำตัว (ร้อยละ 58.7) มีสถานะทางสังคม เป็นประชาชนทั่วไป (ร้อยละ 96.6)  สิทธิการรักษาพยาบาล เป็นบัตรทอง (ร้อยละ 89.7) มีความรอบรู้เกี่ยวกับสารเคมีกำจัดศัตรูพืช อยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 43.2) มีพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช อยู่ในระดับสูง (ร้อยละ 58.9) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ณ ระดับนัยสำคัญที่ 0.05 คือ สถานะทางสังคม ความรอบรู้ด้านสุขภาพ 3 ด้าน ได้แก่ ด้านการสอบถาม ด้านความเข้าใจ และด้านการเข้าถึง ผลการวิจัยที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้จะนำไปสู่กระบวนการเพื่อการพัฒนาโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุที่สัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในอำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน (ระยะ ที่ 2) ต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ธุปะละ น., อุดมแก้วกาญจน์ ศ. ., แหลมหลัก ป. ., ศรีสุขคำ ท. ., ขันยอด ร., & จูหว้า ส. . (2025). 5.ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของผู้สูงอายุ ในอำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน . วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.2 พิษณุโลก, 12(2), 51–65. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/dpcphs/article/view/274501
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคง. สถิติผู้สูงอายุ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 30 ส.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/1962

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. ผู้สูงอายุจังหวัดน่าน [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 16 ก.ย. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://3doctor.hss.moph.go.th/main/rp_screen

สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ้งภากรณ์. สถานการณ์สูงวัยกับผลิตภาพและการทำเกษตรของครัวเรือนเกษตรไทย มีนัยต่อการพัฒนาภาคเกษตรอย่างไร [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [เข้าถึงเมื่อ 30 ส.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก:https://www.pier.or.th/abridged/2019/13/

National pesticides information center (NPIC). Older adults and pesticides [อินเทอร์เน็ต]. 2011 [เข้าถึงเมื่อ 30 ส.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก:http://npic.orst.edu/factsheets/olderadults.html

ไทยแพน. เปรียบเทียบสารพิษตกค้างในผักและผลไม้ [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 30 ส.ค. 2566].

เข้าถึงได้จาก: https://thaipan.org/data/2333

Baldi I, Lebailly P, Mohammed-Brahim B, Letenneur L, Dartigues JF, Brochard P. Neurodegenerative Diseases and Exposure to Pesticides in the Elderly. Am J Epidemiol. 2003; 157(5): 409-14.

Srisookkum T, Sapamrer R. Health Symptoms and Health Literacy of Pesticides Used among Thai Cornfield Farmers. Iran J Public Health. 2020; 49(11): 2095-102.

Srisookkum T, Katkhaw O, Takaew T, Phromkaewngam S, Prapasuchat N. Health literacy, anxiety and stress among people during Coronavirus-2019 pandemic at the northern of Thailand. J Public Health Dev. 2022; 20(3): 221-35.

Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int. 2000; 15(3): 259-67.

Shahidullah AKM, Islam A, Rahman M. Knowledge, attitude, and practice of pesticide use by vegetable growers in Bangladesh: a health literacy perspective in relation to non-communicable diseases. Front Sustain Food Syst. 2023; 7: 1199871.

สำนักงานสาธารณสุขอำเภอนาหมื่น. ฐานข้อมูลโปรแกรม HOSxP_PCU; 2566.

Wayne WD. Biostatistics: A foundation of analysis in the health sciences. 6th ed. New York: John Wiley & Sons; 1995.

รัตนา ทรัพย์บำเรอ. การวิจัยทางสาธารณสุข. พิมพ์ครั้งที่ 1. พะเยา: มหาวิทยาลัยพะเยา; 2556.

กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระนอง. แนวทางปฏิบัติและองค์ความรู้เกี่ยวกับการตรวจคัดกรองความเสี่ยงจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชโดยกระดาษทดสอบโคลีนเอสเตอเรส

สำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในหน่วยบริการปฐมภูมิ จังหวัดระนอง. ระนอง: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระนอง; 2563.

Best JW. Research in Education. 3rd ed. New Jersey: Prentice Hall; 1977.

ธวัชชัย เอกสันติ, นิภา มหารัชพงศ์, ยุวดี รอดจากภัย, อนามัย เทศกะทึก. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้สุขภาพกับพฤติกรรมป้องกันการรับสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกข้าว จังหวัดนครราชสีมา.

วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล. 2565; 28(2): 1-15.

ธณกร ปัญญาใสโสภณ, สราวุธ สายจันมา, จงรัก สุวรรณรัตน์, นิชาภา เหมือนภาค, เอกอํานาจ เรืองศรี. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการป้องกันสารเคมีกําจัดศัตรูพืชในเกษตรกร อําเภอหนองบุญมาก จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยนครราชสีมา. 2565; 1(1): 1-10.

ปวันรัตน์ หวานนอก, ปิยานนทน์ หาพุทธา. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สารเคมีกาจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกมันสาปะหลังตำบลปอแดง อำเภอชนบทจังหวัดขอนแก่น. วารสารเกษตร. 2566; 39(2): 233-43.

ปิยาพัชร นาคมุสิก. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชและพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากการใช้สารเคมีของเกษตรกรสวนทุเรียน อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยบูรพา. 2566; 31(4): 124-38.

ศรีสุรางค์ เคหะนาค, อิทธิพล ดวงจินดา, ณัฏฐ์อริ เดชะศิริพงษ์, ธินกร ไฝเพชร. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากการได้รับอันตรายสารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกร. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์. 2565; 14(3): 1-22.

กนกวรรณ วรชินา, นิภา มหารัชพงศ์, ปาจรีย์ อับดุลลากาซิม. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันตนเองในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวนาปี จังหวัดนครพนม. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2565; 15(3): 252-65.