Predictors of Long-term Functional Outcomes in Acute Stroke Patients
ตัวแปรพยากรณ์ผลลัพธ์ระยะยาวด้านความสามารถของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในระยะเฉียบพลัน
คำสำคัญ:
กิจวัตรประจำวัน, ผลลัพธ์ด้านความสามารถ, ผลลัพธ์ระยะยาว, ตัวพยากรณ์, โรคหลอดเลือดสมองบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินผลลัพธ์ระยะยาวและตัวแปรที่สัมพันธ์กับการพยากรณ์ผลลัพธ์ด้านความสามารถที่ดีและไม่ดีของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในระยะเฉียบพลัน
รูปแบบการวิจัย: การศึกษาวิจัยย้อนหลัง
สถานที่ทำการวิจัย: หอผู้ป่วยและหน่วยโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา
กลุ่มประชากร: ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมาในระยะเฉียบพลัน ระหว่าง 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม 2558
วิธีการศึกษา: เก็บข้อมูลผู้ป่วยจากประวัติการรักษาอิเล็กทรอนิกส์ ได้แก่ อายุ เพศ สภาวะก่อนการเจ็บป่วย การวินิจฉัยโรค โรคร่วม ภาวะแทรกซ้อน การตรวจร่างกายทางระบบประสาท การให้การรักษา การปรึกษาเวชศาสตร์ฟื้นฟู วันนอน ระดับความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันในระหว่างนอนโรงพยาบาลใช้คะแนนบาร์เทล ผลลัพธ์ระยะยาวด้านความสามารถถูกประเมินอย่างน้อย 6 เดือนหลังป่วยเป็นโรคหลอดเลือดสมองด้วยแบบประเมินบาร์เทลทางโทรศัพท์และข้อมูลจากประวัติผู้ป่วย ตัวแปรที่สามารถพยากรณ์ผลลัพธ์ระยะยาวทั้งผลลัพธ์ที่ดีและไม่ดีถูกวิเคราะห์ด้วยการถดถอยโลจิสติกส์
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยในการศึกษานี้มีทั้งหมด 907 ราย, 191 (ร้อยละ 21) เสียชีวิตในระหว่างนอนรักษาที่โรงพยาบาลในระยะเฉียบพลัน, 117 ราย (ร้อยละ 13) เสียชีวิตหลังจากนั้น และ 210 ราย (ร้อยละ 23) ไม่มาติดตามการรักษาและไม่สามารถติดต่อได้ มีตัวแปร 4 ตัวที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสัมพันธ์กับผลลัพธ์ด้านความสามารถที่ดีหลังการวิเคราะห์แบบการถดถอยโลจิสติกส์ ผู้ป่วยที่อายุน้อยกว่าหรือเท่ากับ 55 ปี มีกำลังกล้ามเนื้อมากกว่าหรือเท่ากับ 2 มีระดับความรู้สึกตัวปกติ เพศชาย มีอัตราส่วนออด 11.46, 5.88, 5.15 และ 3.88 ตามลำดับ และมี 5 ตัวแปรที่มีความสัมพันธ์กับผลลัพธ์ด้านความสามารถที่ไม่ดี ได้แก่ มีกำลังกล้ามเนื้อระดับ 0-1 อายุมากกว่า 65 ปี มีระดับความรู้สึกตัวไม่ดี มีโรคร่วมมากกว่า 3 โรคและมีคะแนนบาร์เทลระหว่างนอนโรงพยาบาลน้อยกว่า 50 โดยมีอัตราส่วนออด 4.96, 4.85, 2.79, 2.33 และ 2.13 ตามลำดับ
สรุป: ผลลัพธ์ระยะยาวด้านความสามารถของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองมีความสัมพันธ์กับอายุ กำลังกล้ามเนื้อ ระดับความรู้สึกตัว เพศ จำนวนโรคร่วมและคะแนนบาร์เทลระหว่างนอนโรงพยาบาล
เอกสารอ้างอิง
Suwanwela NC. Stroke epidemiology in Thailand. J Stroke 2014; 16(1):1-7.
Suwanwele NC, Poungvarin N, the Asian Stroke Advisory Panel. Stroke burden and stroke care system in Asia. Neurol India 2016; 64:46-51.
Suksathien R. Accessibility to medical rehabilitation service for acute stroke at Maharat Nakhon Ratchasima Hospital: Related factors and outcomes. J Thai Rehabil Med 2014;24(2):37- 43.
Frankel MR, Morgenstern LB, Kwiakowski T, et al. Predicting prognosis after stroke: a placebo group analysis from the National Institute of Neurological Disorders and Stroke rt-PA Stroke Trial. Neurology 2000;55:952-9.
Saver JL, Altman H. Relationship between neurologic deficit severity and final functional outcome shifts and strengthens during first hours after onset. Stroke 2012;43(6):1537-41.
Andersen KK, Andersen ZJ, Olsen TS. Predictors of early and late case-fetality in a nationwide Danish study of 26,818 patients with first-ever ishemic stroke. Stroke 2011:42:2806-12.
Peduzzi P, Concato J, Kemper E, et al. A simulation study of the number of events per variable in logistic regression analysis. J Clin Epidemiol 1996;49(12):1373-9.
Mahoney FI, Barthel D. Functional evaluation: the Barthel Index. Md Med J 1965;14:56-61.
Korner-Bitensky N, Wood-Dauphinee S. Barthel index information elicited over the telephone. Is it reliable? Am J Phys Med Rehabil 1995;74(1):9-18.
Della Pietra GL, Savio K, Oddone E, Reggiani M, Monaco F, Leone MA. Validity and reliability of the Barthel index administered by telephone. Stroke 2011;42:2077-9.
Tangcharoen T, Vathesatogkit P, Wareesangthip K, Suwanwela NC, Deerochanawong C, Kunjara R, et al. A retrospective cohort of all-cause mortality in the Thai patients with established cardiovascular diseases. In preparation.
Andersen KK, Olsen TS, Dehlendorff C, Hammersgaard LP. Hemorrhagic and ischemic strokes compared stroke severity, mortality and risk factors. Stroke 2009;40:2068-72.
Chindaprasirt J, Sawanyawisuth K, Chattakul P, Limpawattana P, Tiamkao S, Aountri P, et al. Age predicts functional outcome in acute stroke patients with rt-PA treatment. ISRN Neurology 2013;
Andersen KK, Andersen ZJ, Olsen TS. Predictors of early and late case-fatality in a nationwide Danish study of 26 818 patients with first-ever ischemic stroke. Stroke 2011;42:2806-12.
Bagg S, Pombo AP, Hopman W. Effect of age on functional outcomes after stroke rehabilitation. Stroke 2002;33:179-85.
Ween JE, Alexander MP, D’Esposito M, Roberts M. Factors predictive of stroke outcome in a rehabilitation setting. Neurology 1996;47:388-92.
Kimberly WT, Lima FO, O’Connor S, Furie KL. Sex differences and hemoglobin levels in relation to stroke outcomes. Neurology 2013;80:719-24.
Niewada M, Kobayashi A, Sandercock PA, Kamiński B, Członkowska. A. A; International Stroke Trial Collaborative Group. Influence of gender on baseline features and clinical outcomes among 17,370 patients with confirmed ischaemic stroke in the international stroke trial. Neuroepidemiology 2005;24:123-8.
Zhou G, Nie S, Dai L, Wang X, Fan W. Sex differences in stroke case fatality: a meta-analysis. Acta Neurol Scand 2013;128:1-8.
Varona JF, Bermejo F, Guerra JM, Molina JA. Long-term prognosis of ischemic stroke in young adults. J Neurol 2004;251:1507-14.
Saposnik G, Kapral MK, Liu Y, Hall R, O’Donnell M, Raptis S, et al. IScore: A risk score to predict death early after hospitalization for an acute ischemic stroke. Circulation 2011;123:739-49.
Bill O, Zufferey P, Faouzi M, Michel P. Sever stroke: patient profile and predictors of favorable outcome. J Thromb Haemost 2013;11:92-9.
