ระบบหุ่นยนต์ WEFRE REHAB SYSTEM ช่วยการเคลื่อนไหวมือและแขนของผู้ป่วยอัมพาตแขนขาสองข้าง: การศึกษานำร่อง: ระบบหุ่นยนต์ WEFRE REHAB SYSTEM ช่วยการเคลื่อนไหวมือและแขนของผู้ป่วยอัมพาตแขนขาสองข้าง: การศึกษานำร่อง

อภิชนา โฆวินทะ; ปรัชญพร คำเมืองลือ; สินธิป พัฒนะคูหา; สยาม ทองประเสริฐ; วินัย ชนปรมัตถ์; วิศรุต ทรัพย์ศรี

ผู้แต่ง

อภิชนา โฆวินทะ Department of Rehabilitation, Faculty of Medicine, Chiang Mai University
ปรัชญพร คำเมืองลือ Department of Rehabilitation, Faculty of Medicine, Chiang Mai University
สินธิป พัฒนะคูหา Department of Rehabilitation, Faculty of Medicine, Chiang Mai University
สยาม ทองประเสริฐ Department of Rehabilitation, Faculty of Medicine, Chiang Mai University
วินัย ชนปรมัตถ์ National Electronics and Computer Technology Center, the National Science and Technology Development Agency
วิศรุต ทรัพย์ศรี

คำสำคัญ:

ระบบหุ่นยนต์, การฟื้นสภาพ, พิสัยการเคลื่อนไหว, แขน, อัมพาตแขนขาสองข้าง

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาว่าระบบหุ่นยนต์ WEFRE สามารถช่วยคงหรือเพิ่มพิสัยการเคลื่อนไหวข้อศอก, ข้อมือ และแขนท่อนปลายของผู้ป่วยอัมพาต/อ่อนแรงแขนขาสองข้างได้เทียบเท่าการบำบัดด้วยนักกิจกรรมบำบัด

รูปแบบการวิจัย: การศึกษานำร่อง

สถานที่ทำการวิจัย: หอผู้ป่วยฟื้นฟูสภาพ โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่

กลุ่มประชากร: ผู้ป่วยบาดเจ็บไขสันหลังส่วนคอและมีอัมพาต/อ่อนแรงแขนขาสองข้าง

วิธีการศึกษา: แขนข้างใดข้างหนึ่งของผู้ป่วยถูกสุ่มให้เป็นแขนควบคุมหรือแขนทดลอง วัดพิสัยข้อของแขนทั้งสองข้างก่อนและหลังการศึกษาสิ้นสุด แขนควบคุมได้รับการบำบัดการเคลื่อนไหวแขนวันละ 2 ครั้ง ๆละ 30 นาที โดยนักกิจกรรมบำบัด ส่วนแขนทดลองได้รับการบำบัด 2ครั้งต่อวันเช่นกัน โดยนักกิจกรรมบำบัด 1 ครั้ง และโดยหุ่นยนต์ 1 ครั้งทั้งนี้ ผู้ป่วยต้องได้รับการบำบัดอย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 ครั้ง จนครบ10 ครั้ง เปรียบเทียบพิสัยข้อศอก, ข้อมือ, ข้อโคนนิ้วมือ และแขนท่อนปลาย ระหว่างก่อนและหลังการบำบัด และระหว่างแขนทดลองและแขนควบคุม และสอบถามความเห็นของนักกิจกรรมบำบัดและผู้ป่วยต่อระบบหุ่นยนต์ช่วยการเคลื่อนไหวแขน

ผลการศึกษา: มีผู้เข้าร่วมวิจัย 6 ราย ก่อนการบำบัด หลังบำบัด และผลต่างระหว่างก่อน-หลังบำบัด ของพิสัยข้อระหว่างแขนทดลองและแขนบำบัดไม่ต่างกัน เมื่อวิเคราะห์เฉพาะแขนทดลองพิสัยข้อก่อน-หลังการบำบัดมีแนวโน้มต่างกัน (p=0.066-0.068) ทุกข้อที่ประเมินยกเว้นข้อมือ ส่วนแขนควบคุมมีแนวโน้มพิสัยข้อต่างกันระหว่างก่อน-หลังบำบัดเฉพาะข้อศอก (p=0.066) พบว่าข้อไหล่ของแขนทดลองของผู้ป่วย 1ราย มีอาการเจ็บหลังการบำบัด นักกิจกรรมบำบัดเห็นด้วยระดับปานกลางว่าการใช้ระบบหุ่นยนต์นี้แทนนักกิจกรรมบำบัด ไม่มีผู้ป่วยรายใดไม่พอใจกับการใช้ระบบหุ่นยนต์นี้ ผู้ป่วยส่วนใหญ่เชื่อว่าระบบหุ่นยนต์นี้ใช้แทนการบำบัดโดยนักกิจกรรมบำบัดได้ แต่มีเพียง 1 ราย ที่คิดว่าผู้ดูแลจะสามารถใช้เครื่องนี้ได้

สรุป: ระบบหุ่นยนต์ WEFRE rehab system สามารถทดแทนการบำบัดโดยนักกิจกรรมบำบัดได้ในการคงหรือเพิ่มพิสัยการคลื่อนไหวข้อศอก ข้อมือ และแขนท่อนปลายของผู้ป่วยอัมพาตแขนขาสองข้างได้อย่างปลอดภัย นักกิจกรรมบำบัดและผู้ป่วยพอใจกับการใช้ระบบหุ่นยนต์นี้ในระดับปานกลาง ควรมีการพัฒนาปรับปรุงระบบหุ่นนี้เพื่อให้การใช้งานง่ายขึ้นและทนทานต่อการใช้งาน

เอกสารอ้างอิง

1. Kovindha A, Kammuang-lue P, Tongprasert S, Komaratat N, Mahachai R, Chotiyarnwong C. A preliminary report on post-acute rehabilitation of spinal cord injury patients: a multi-center study in Thailand. Presented at the 15th Asian Spinal Cord Network Conference, 2016 October 26-30, Holiday Inn Hotel, Kemayoran,
Jakarta, Indonesia.
2. Biering-Sorensen F, Bryden A. Curt A, Friden J, Harvey LA, Malcahey MJ, et al. International spinal cord injury upper extremity basic Data set. Spinal Cord. 2014;52:652-7.
3. Lynskey JV, Belanger A, Jung R. Activity-dependent plasticity in spinal cord injury. J Rehabil Res Dev. 2008;45:229-40.
4. Keller U, Scholch S, Albisser U, Rudhe C, Curt A, Riener R, et al. Robot-assisted arm assessments in spinal cord injured patients: a consideration of concept study. PLoS ONE. 2015;10(5):e0126948.
5. Vanmulken DA, Spooren AI, Bongers HM, Seelen HA. Robotassisted task-oriented upper extremity skill training in cervical spinal cord injury: a feasibility study. Spinal Cord. 2015;53:547-51.
6. Chonnaparamutt W, Chanthabudsri E, Rungkao W, Sapsri W. WEFRE rehab system, presented at the CREATe ‘6th Rehabilitation Engineering & Assistive Technology Tampines, Singapore-July 24-26, 2012.
7. Zariffa J, Kapadia N, Kramer JL, Taylor P, Alizadeh-Meghrazi M, Zivanovic V, et al. Feasibility and effi cacy of upper limb robotic rehabilitation in a subacute cervical spinal cord injury population. Spinal Cord. 2012;50:220-6.

Robotic WEFRE Rehab System for Upper Extremity Movements in Tetraplegic Patients: A Pilot Study