การออกแบบและพัฒนาเครื่องมือสนับสนุนการปฏิบัติงานของคลังยาตามหลักการยศาสตร์เพื่อลดภาระงานทางความคิดและภาระงานทางกายของเจ้าพนักงานในโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร

บทคัดย่อ

 งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาด้านการยศาสตร์ในการปฏิบัติงานภายในคลังยาของโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร และออกแบบพัฒนาเครื่องมือเพื่อช่วยลดภาระงานและความเสี่ยงด้านการยศาสตร์ที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติงาน จากการศึกษาพบว่า การบริหารจัดการคลังยาผู้ป่วยในที่ยังอาศัยระบบเอกสารเป็นหลัก ส่งผลให้การค้นหา ตรวจสอบ และประมวลผลข้อมูลใช้เวลานาน ก่อให้เกิดภาระงานทางความคิดของผู้ปฏิบัติงาน อีกทั้งภายในคลังยาหลัก ผู้ปฏิบัติงานต้องยกและเคลื่อนย้ายกล่องน้ำยาล้างไตที่มีน้ำหนักมาก โดยไม่มีอุปกรณ์ช่วย ก่อให้เกิดภาระทางกายและความเสี่ยงต่อการเกิดความผิดปกติของระบบกล้ามเนื้อและกระดูก จากปัญหาดังกล่าวผู้วิจัยจึงออกแบบและพัฒนาระบบสารสนเทศโดยประยุกต์ใช้ AppSheet เพื่อลดภาระทางความคิดของผู้ปฏิบัติงานภายในคลังยาผู้ป่วยใน ภายหลังการออกแบบระยะเวลาเฉลี่ยในการปฏิบัติงานลดลงจาก 86.10 นาทีต่อสัปดาห์ เหลือ 31.60 นาทีต่อสัปดาห์ หรือลดลงร้อยละ 63.30 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) สะท้อนให้เห็นว่าระบบที่พัฒนาช่วยเพิ่มความสะดวกในการเข้าถึงข้อมูลและสนับสนุนการตัดสินใจในการบริหารคลังยา โดยผู้ใช้งานมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก นอกจากนี้ผู้วิจัยได้ออกแบบอุปกรณ์ต้นแบบเพื่อลดภาระทางกายของผู้ปฏิบัติงานในคลังยาหลัก ผลการศึกษาภายหลังออกแบบอุปกรณ์ต้นแบบ โดยการประเมินด้วยแบบประเมิน REBA พบว่าคะแนนความเสี่ยงลดลงจาก 11 คะแนน (ระดับความเสี่ยงสูงมาก) เหลือ 2 คะแนน (ระดับความเสี่ยงต่ำ) แสดงให้เห็นว่าอุปกรณ์ต้นแบบสามารถลดภาระทางกายของผู้ปฏิบัติงานภายในคลังยาหลักได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยสรุป เครื่องมือที่ออกแบบและพัฒนาขึ้นสามารถลดภาระงานทั้งด้านความคิดและภาระทางกาย พร้อมทั้งเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานและลดความเสี่ยงทางด้านการยศาสตร์ของผู้ปฏิบัติงาน