การประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์และอาการผิดปกติของระบบกระดูกและกล้ามเนื้อในกระบวนการคัดแยกพัสดุ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ (Survey Research) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกของอาการผิดปกติของระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ และเพื่อประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ของกลุ่มพนักงานขนส่งพัสดุ จำนวนทั้งหมด 22 คน โดยใช้แบบสอบถามนอร์ดิกสำหรับความผิดปกติทางระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ (Standard Nordic Musculoskeletal Questionnaire) เพื่อศึกษาความชุกของอาการความผิดปกติของระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ และประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ใช้แบบประเมินอย่างรวดเร็วของท่าทางทั้งร่างกาย (Rapid Entire Body Assessment) ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างทั้งหมดเป็นเพศชาย อายุอยู่ในช่วง 36-45 ปี คิดเป็นร้อยละ 63.00 และมีอายุการทำงานเฉลี่ย 7 ปี ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา กลุ่มตัวอย่างมีอาการผิดปกติที่ส่วนต่างๆของร่างกายเรียงจากมากไปน้อย 3 อันดับแรกได้ดังนี้ หลังส่วนล่าง ร้อยละ 86.00 รองลงมาคือ บ่า/ไหล่ ร้อยละ 77.00 และหลังส่วนบน ร้อยละ 68.00 ส่วนในช่วง 7 วันที่ผ่านมา กลุ่มตัวอย่างมีอาการผิดปกติที่ส่วนต่างๆของร่างกายเรียงจากมากไปน้อย 3 อันดับแรก คือ หลังส่วนล่าง ร้อยละ 18.00 ตามมาด้วย บ่า/ไหล่ ร้อยละ 13.00 และหลังส่วนบน ขา/ต้นขา และข้อเท้า/เท้า ร้อยละ 9.00 ผลการประเมินความเสี่ยงในขั้นตอนการคัดแยกพัสดุ พบว่า ระดับความเสี่ยงจากการประเมินด้วยวิธี REBA ในส่วนด้านซ้าย กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ร้อยละ 66.00 มีคะแนนความเสี่ยงอยู่ในช่วง ≥ 11 คะแนน จัดอยู่ในระดับความเสี่ยงสูงมากควรได้รับการปรับปรุงทันที และผลการประเมิน REBA ในส่วนด้านขวา กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ร้อยละ 62.00 มีคะแนนความเสี่ยงอยู่ในช่วง 8-10 คะแนน จัดอยู่ในระดับความเสี่ยงสูงควรวิเคราะห์เพิ่มเติม ในขั้นตอนการจัดเตรียมพัสดุ พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ร้อยละ 58.00 มีคะแนนความเสี่ยงอยู่ในช่วง ≥ 11 คะแนน จัดอยู่ในระดับความเสี่ยงสูงมากควรปรับปรุงทันที ผลการประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ด้วยวิธี REBA ในส่วนด้านขวา พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ร้อยละ 60.00 มีคะแนนความเสี่ยงอยู่ในช่วง ≥ 11 คะแนน จัดอยู่ในระดับความเสี่ยงสูงมากควรปรับปรุงทันที ผลการประเมินความเสี่ยงท่าทางการทำงานในกลุ่มตัวอย่างทั้งสองขั้นตอนมีระดับความเสี่ยงสูงถึงสูงมาก เนื่องจากมีการทำงานในลักษณะท่าทางการทำงานที่ต้องก้มตัวเพื่ออ่านรายละเอียดบนพัสดุทุกชิ้นอีกทั้งต้องมีการยกพัสดุจากสายพานขึ้นรถ นอกจากนี้อาจจะเกิดเนื่องจากลักษณะท่าทางการทำงานที่ไม่ถูกต้องหรือสถานีงานไม่เหมาะสมกับการทำงาน จากผลการศึกษานี้สามารถนำข้อมูลไปใช้เป็นพื้นฐานในการปรับปรุงสถานีงาน และจัดหามาตรการป้องกันหรือแนวทางในการปรับปรุงการทำงานเพื่อลดอาการผิดปกติของระบบกระดูกและกล้ามเนื้อและลดระดับความเสี่ยงทางการยศาสตร์ต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม. การยศาสตร์และโรคระบบกระดูกและกล้ามเนื้อจากการทำงาน. แนวทางการจัดบริการด้านอาชีวอนามัยในชุมชนให้กับเเรงงานในชุมชนด้านการยศาสตร์. นนทบุรี:กระทรวงสาธารณสุข; 2560.
Nalisa. ตลาดขนส่งพัสดุเติบโต แต่ละแบรนด์ต้องปรับกลยุทธ์สปีดหนีคู่แข่งทั้ง ‘ราคา-ความเร็ว’. Marketeer Online. [อินเทอร์เน็ต]; 2564. [เข้าถึงเมื่อ 23 พฤษภาคม 2564]. เข้าถึงได้จาก
https://marketeeronline.co/archives/222852
ปริญญาภรณ์ แก้วยศ, สุนิสา ชายเกลี้ยง, รุ้งทิพย์ พันธุเมธากุล. การประเมินภาระงานของกล้ามเนื้อและความเสี่ยงทางการยศาสตร์ในพนักงานที่มีการยกลำเลียงในโรงงานอุตสาหกรรม.วารสารความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม. 2562;4(2):62-72.
สืบศักดิ์ นันทวานิช, สุดธิดา กรุงไกรวงศ์, พฤทธิพงศ์ สามสังข์. คู่มือการปรับปรุงการปฏิบัติงานยกและเคลื่อนย้ายวัสดุด้วยแรงกายตามหลักการยศาสตร์, กรุงเทพฯ: บริษัท ชยากร พริ้นติ้ง จำกัด; 2562.
Kuorinka I, Jonsson B, Kilbom A, Vinterberg H, Biering-Sorensen F, Andersson G, et al. Standardised Nordic questionnaires for the analysis of musculoskeletal symptoms. Appl Ergon 1987;18(3):233-7.
Hignett S, McAtamney L. Rapid Entire Body Assessment (REBA) : Appl Ergon 2000;31(2):201–5.
Spyropoulos E, Chroni E, Athanassiou G. Muscle fatigue estimation in repetitive lifting task using surface electromyography-based analysis. J Ergonomics 2015;5(2):1-8 doi: 10.4172/2165-7556.1000139
ชนิกาพร ใหม่ตัน, นิวิท เจริญใจ. การประเมินความเสี่ยงในงานยกย้ายในการผลิตโถสุขภัณฑ์แบบนั่งยอง.วารสารข่ายงานวิศวกรรมอุตสาหการไทย. 2558;1(1):31-6.
วรวิทย์ เจริญเลิศ. โครงการการส่งเสริมสุขภาพและความปลอดภัยในการทำงาน กรณีศึกษาผลกระทบต่อแรงงานที่มีอาการเจ็บป่วยเกี่ยวกับ โรคโครงสร้างกระดูกและกล้ามเนื้อเนื่องจากการทำงานของ แรงงานในภาคอุตสาหกรรมคลังสินค้า ธุรกิจค้าปลีก. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2555.
ศรุดา จิรัฐกุลธนา.อันตรายจากการยก (Lifting) และการเอื้อม (Reaching) และวิธีการออกแบบแก้ไขตามหลักการยศาสตร์. สมาคมอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในการทำงาน [อินเทอร์เน็ต]; 2564. [เข้าถึงเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2564]. เข้าถึงได้จาก https://www.ohswa.or.th/17833716/ergonomics-and-workstation-design-series-ep3
