ความชุกของอาการผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อและความเครียดจากการทำงานในเกษตรกรปลูกแตงโมขายเมล็ดระบบเกษตรพันธสัญญา อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น

Main Article Content

กวินธิดา ทองเหลือง
สุนิสา ชายเกลี้ยง
อนุสิทธิ์ ศรีพันธ์
พรนภา ศุกรเวทย์ศิริ

บทคัดย่อ

การศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความชุกของการเกิดความผิดปกติของระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อในเกษตรกรปลูกแตงโมขายเมล็ดระบบเกษตรพันธสัญญา อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น และความเครียดจากการทำงานของเกษตร กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 259 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง แบบประเมินความรุนแรงและความถี่ของความผิดปกติของระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อ (MSDs) แบบประเมินความเครียดจากภาระงาน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา คือ จำนวน ร้อยละ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 67 มีอายุระหว่าง 51-60 ปี ร้อยละ 32.82 มีค่าดัชนีมวลกายอยู่ในระดับสมส่วน ร้อยละ 42.08 ส่วนใหญ่มีรายได้ตั้งแต่ 10,000-50,000 บาท ร้อยละ 77.21 มีประสบการณ์การปลูกแตงโมขายเมล็ดน้อยกว่า 10 ปี ร้อยละ 74.90 มีระยะเวลามากกว่า 5 ชั่วโมงในการทำงานต่อวัน ร้อยละ 76.83 ลักษณะสภาพแวดล้อมในการทำงานมีฝุ่นละอองสารเคมี ร้อยละ 74.90 มีอากาศร้อนอบอ้าว ร้อยละ 79.54 และการเกิดความผิดปกติทางระบบ               โครงร่างและกล้ามเนื้อในเกษตรกร พบความชุกอาการรุนแรงของการเกิดความผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อในเกษตรกรปลูกแตงโมขายเมล็ดระบบเกษตรพันธสัญญา อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่นในรอบ 6 เดือนที่ผ่านมาคือ ร้อยละ 19.46 บริเวณที่พบว่าสูงสุด 3 ลำดับแรกคือ ที่บริเวณหลังส่วนล่าง (ร้อยละ 56.37) บริเวณเข่า (ร้อยละ 23.55) และบริเวณน่อง (ร้อยละ 20.85) ตามลำดับ โดยอาการแสดงจากความถี่และความรุนแรง พบว่า บริเวณที่ความถี่มากที่สุด คือ บริเวณหลังส่วนล่าง แขนท่อนล่าง และ มือและข้อมือ และอาการระดับความรุนแรงที่ระดับปานกลาง อยู่ในบริเวณหลังส่วนล่าง คอ และ เข่า และด้านความเครียดจากภาระงานพบว่า เกษตรกรมีความรู้สึกไม่สบายมากที่ควรมีการแก้ไขทันที ร้อยละ 83.40 จากการศึกษาพบความชุกของ MSDs ที่พบสูงในเกษตรกรกลุ่มเกษตรพันธะสัญญาและความเครียดจากภาระงานสูง ดังนั้นการศึกษาต่อไปควรมีการศึกษาปัจจัยเสี่ยงและความสัมพันธ์กับ MSDs โดยคำนึงถึงการประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ด้วยเครื่องมือที่เหมาะสมในเกษตรกร เพื่อหาแนวทางในการปรับปรุงแก้ไขปัญหาความผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อในเกษตรกรต่อไป

Article Details

ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. ภาวะเศรษฐกิจการเกษตรปี 2565. [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 20 กรกฏาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก https://www.oae.go.th.

สำนักงานเกษตรอำเภอหนองเรือ. ข้อมูลอำเภอหนองเรือ. [อินเทอร์เน็ต]. 2560 [เข้าถึงเมื่อ 15 กรกฏาคม 2566]. เข้าถึงได้จาก http://nongruea.khonkaen.doae.go.th.

อนัญญา ชุ่มธิ, วีระพร ศุทธากรณ์, วันเพ็ญ ทรงคำ. ภาระงานทางกายและอาการผิดปกติในระบบโครงร่างกล้ามเนื้อของเกษตรกรปลูกข้าวโพดฝักอ่อน. พยาบาลสาร 2560;44(2):127-37.

เวชระเบียนโรงพยาบาลหนองเรือ. ข้อมูลผู้มารับบริการที่โรงพยาบาลหนองเรือ อำเภอหนองเรือจังหวัดขอนแก่น ปี พ.ศ. 2560. ขอนแก่น: โรงพยาบาลหนองเรือ; 2560.

Chaiklieng S, Suggaravetsiri P, Bunprakob Y. Work ergonomic hazards for musculoskeletal pain among university office workers. Walailak J Sci Tech 2010;7(2):169-76.

Chaiklieng S. Health risk assessment on musculoskeletal disorders among potato-chip processing workers. PLoS ONE 2019;14(12):1-8.

สุนิสา ชายเกลี้ยง, อารยา ปานนาค. การประเมินด้านสุขภาพต่อการปวดไหล่ในพนักงานผลิตและประกอบชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์. วารสารสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล 2560;47(2):212-21.

สุนิสา ชายเกลี้ยง. สรีรวิทยาการทำงานและการยศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 1. ขอนแก่น:มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2557.

วิภาวิพา ชุปวา, นิรุวรรณ เทิร์นโบล์, วิลาวัณย์ ชาดา, กาญจนา แซ่อึง, ช่วงชัย ชุปวา. ความชุกและปัจจัยท่าทางการทำงานที่ส่งผลต่อการเจ็บปวดโครงร่างกระดูกและกล้ามเนื้อในเกษตรกรกลุ่มเย็บผ้า. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ 2565;15(1):17-27.

ชวนากร เครือแก้ว, สุนิสา ชายเกลี้ยง. ความรู้สึกไม่สบายทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อและความเสี่ยงทางการยศาสตร์ของเกษตรกรชาวสวนยาง. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยขอนแก่น 2566;23(1):147-58.

จินต์จุฑา ขำทอง, จินดารัตน์ ฤาเดช, อารีรัตน์ บุญส่ง. ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความผิดปกติของระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อของพนักงานเก็บขนขยะมูลฝอยในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารการพยาบาล สุขภาพและการศึกษา 2566;6(1):21-31.

กาญจนา ปินตาคำ, พิณัฏฐิณีย์ จิตคำ, ธนพนธ์ คำเที่ยง. ความเครียดและการเผชิญความเครียดของเกษตรกรชาวนาตำบลบ้านดู่ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย. วารสารราชภัฏเพชรบูรณ์สาร 2562;21(1):49-53.

สุนิสา ชายเกลี้ยง, กวิสทรารินทร์ คะณะพันธ์, พรนภา ศุกรเวทย์ศิริ. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับระดับเสี่ยงต่อความผิดปกติทางระบบโครงร่างและกล้ามเนื้อในเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา. วารสารเทคนิคการแพทย์และกายภาพบำบัด 2563;32(1):82-94.

Chaiklieng S, Poochada W, Suggaravetsiri P. Work-related diseases among agriculturists in Thailand: A systematic review. Songklanakarin J Sci Technol 2021; 43(3):639-48.