การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคปลาดิบ ของประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคพยาธิใบไม้ตับ ตำบลบึงงาม อำเภอทุ่งเขาหลวง จังหวัดร้อยเอ็ด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์การบริโภคปลาดิบ ของชุมชน 2) สร้างกระบวนการมีส่วนร่วมในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคปลาดิบ 3) ศึกษาผล ของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคปลาดิบที่ถูกสร้างขึ้นจากกระบวนการมีส่วนร่วมในชุมชน กลุ่มตัวอย่าง 88 คน ได้แก่ ผู้ร่วมวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม 33 คน และผู้เข้าร่วมโปรแกรมที่เป็นประชาชน กลุ่มเสี่ยงโรคพยาธิใบไม้ตับ 55 คน เครื่องมือในการวิจัยได้แก่ 1) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองเป็นโปรแกรม การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคปลาดิบ 2) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม ข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามความรู้ทัศนคติ การรับรู้ความสามารถของตนเองและพฤติกรรมการป้องกันการ บริโภคปลาดิบโดยมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามความรู้เท่ากับ 0.86 แบบสอบถามทัศนคติเท่ากับ 0.73 แบบสอบถามการรับรู้ความสามารถของตนเองเท่ากับ 0.75 และแบบสอบถามพฤติกรรมการป้องกันการบริโภค ปลาดิบเท่ากับ 0.74 วิเคราะห์ข้อมูลโดยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Paired t - test ระดับ นัยสำคัญที่ .05 ผลการศึกษา ประชาชนยังคงมีการบริโภคปลาดิบหรือสุกๆ ดิบๆ อยู่ เนื่องจากประกอบอาชีพหาปลา เพื่อค้าขาย และบริโภครวมทั้งวัฒนธรรมการกินปลาดิบที่สืบทอดกันมาเป็นปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี หลังการจัดประชุมโดยใช้เทคนิค AIC ได้เป็นโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การบริโภคปลาดิบ ประกอบด้วยกิจกรรมให้ความรู้ทัศนคติ เสริมสร้างการรับรู้ความสามารถของตนเองต่อการ เลิกบริโภคปลาดิบโดยประยุกต์ใช้แนวคิดของแบนดูราหลังเข้าร่วมโปรแกรมกลุ่มเสี่ยงโรคพยาธิใบไม้ตับมี คะแนนเฉลี่ยดา้ นความรู ้ทัศนคติ การรับรูค้ วามสามารถของตนเองและพฤติกรรมการปอ้ งกันการบริโภคปลาดิบ เพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) ข้อเสนอแนะโปรแกรมการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคปลาดิบนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ในชุมชนที่มีบริบทคล้ายกัน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: the exercise of
control. New York: Freeman.
Best, J.W. (1977). Research education (3rded.).
Englewood Cliffs,New Jersey: Prentice Hall Inc.
Bloom, B. (1997). Handbook on formative and summative
evaluation of study of learning. New York: Mc
Graw-Hill.
Bloom, B. S., Madaus, G. F., & Hastings, J. T. (1997).
Evaluation to improve learning. New York:
McGraw-Hill.
Bueng Ngam Health Promoting Hospital. (2018). The result
of liver fluke examination and bile duct cance. Roi Et:
Bueng Ngam Health Promoting Hospital. [In Thai].
Chokdamrongsuk, J. (2018). Decades of liver fluke - bile
duct cancer Phase 2, 2018.Retrieved 20
September 2018 from https://www.hfocus.org/
content/2018/07/16010.[In Thai].
Cholangiocarcinoma Foundationthai of Thailand.
(2018). Statistics and incidence of disease 2018.
Wechvichakarn Building, Faculty of Medicine,
KhonKaen University. [In Thai].
DeeProm, C.,& Wongyai, N. (2017). The development
of health prevention behavior fluke parasite egg
detected in the liver in Tong Thani sub district,
Thawat Buri, Roi Et province. Rachawadeesarn,
, 13-26. [In Thai].
Duangsong, R. (2007). Pattern for changing the pattern
of liver fluke disease prevention Cholangiocarcinoma
by participation of people in Hua Hin
Subdistrict, Huai Mek District, Kalasin Province.
Khon Kaen: Faculty of Public Health,Khonkaen
University.[In Thai].
Kaewphitun, S. (2013). Development of liver fluke
databases for prevention and control in Surin
province.Rachawadeesarn, [In Thai].
Kemmis, S., McTaggart, R., & Retallick, J. (2004).
The action research planner.Karachi: Aga Khan
University, Institute for Educational Development.
Kongjionong, C. (2010). The effectiveness of the health
education program together with social support
by village health volunteers knowledge, awareness
Disease prevention and control behavior
Dengue fever of family health leaders Bueng
Krachap, Wichian Buri District Phetchaboon.
Master thesis(public Health), Naresuan University,
Phitsanulok. [In Thai].
Langsatan, P., & Duangsong,R. (2018). The results of
the health education program together with short
book media for Change behavior to prevent liver
fluke disease in the liver fluke disease risk group
-59 years, Selaphum District, Roi Et Province.
Retrieved 20September2018 from https://
www.tci-thaijo.org
Ministry of Public Health. (2017). Importance of liver
fluke and bile duct cancer in Thailand.Bangkok:
Department of Disease Control, Ministry of
PublicHealth. [In Thai].
Phromphanjai, T. (2018). Model development for
community-based prevention and control of
opisthorchiasis in acommunity of Lahan
sub-district, Chatturat, Chaiyaphum, The Office
of Disease Prevention and Control 9th Nakhon
Ratchasima Journal, 24(1), 43-53. [In Thai].
Rungreangchai, G. (2018). Liver fluke disease risk
factors for bile duct cancer. Retrieved 24
September 2018 from https://www.hfocus.org/
content/2018/07/16010.
Roi-Et Provincial Provincial Public Health, (2018).
Primary prevention report in OV. Retrieved 10
September 2018 from https://cloud.cascap.in.th/
project84/report-y61
Wisetsang, W. (2017). Behavior modification program
by family health leaders to reduce the occurrence
of liver fluke disease in the labor group Khayung
Subdistrict, Uthumphon Phisai District Srisaket
Province. Nursing Journal, 4, 115-126.
