รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการดูแลผู้สูงอายุของผู้ดูแลผู้สูงอายุ ตำบลป่ามะม่วง อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก
Main Article Content
บทคัดย่อ
จุดมุ่งหมายของการศึกษารูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการดูแลผู้สูงอายุโดยมีขั้นตอนดำเนินงาน 3 ขั้นตอนคือ 1)ศึกษาความต้องการพัฒนาสมรรถนะการดูแลผู้สูงอายุโดยวิเคราะห์และสังเคราะห์เอกสาร สำรวจ สัมภาษณ์กลุ่มและสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ดูแลผู้สูงอายุ 30คนและผู้เชี่ยวชาญ 5 คน 2) สร้างรูปแบบ การพัฒนาสมรรถนะการดูแลผู้สูงอายุโดยใช้โปรแกรมการเสริมสร้างสมรรถนะแห่งตนและตรวจสอบ คุณภาพโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5คน 3) ทดลองและประเมินผลรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการดูแลผู้สูงอายุ ในเขตตำบลป่ามะม่วงเป็นระยะเวลา 12 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยแบบสอบถาม สัมภาษณ์เชิงลึก สัมภาษณ์กลุ่ม แบบประเมินสมรรถนะ ประเมินความพึงพอใจและประเมินการปฏิบัติดูแลผู้สูงอายุ วิเคราะห์ ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา สถิติบรรยาย ร้อยละ ค่าเฉลี่ย เบี่ยงเบนมาตรฐาน มัธยฐาน พิสัยควอไทล์ และสถิติอนุมาน paired-t-test ผลการวิจัยพบว่า 1) ความต้องการพัฒนาสมรรถนะการดูแลผู้สูงอายุประกอบด้วย 6 ด้าน : สมรรถนะ การดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะความดันโลหิตสูงและการวัดสัญญาณชีพ อาหารและโภชนาการ การออกกำลังกาย การช่วยเหลือกิจวัตรประจำวัน สิ่งแวดล้อม และการสื่อสารโน้มน้าวใจ 2) รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะ การดูแลผู้สูงอายุประกอบด้วย (1) หลักการ (2) วัตถุประสงค์ (3) เนื้อหา (4) โปรแกรมสร้างเสริมสมรรถนะ แห่งตน ซึ่งมีประสิทธิภาพในการเพิ่มระดับสมรรถนะของผู้ดูแล หลังการใช้รูปแบบสูงกว่าก่อนการใช้ รูปแบบในทุกด้านอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ผู้ดูแลผู้สูงอายุมีความพึงพอใจต่อการพัฒนาสมรรถนะ การดูแลผู้สูงอายุภาพรวมในระดับมากที่สุด ( = 4.63, S.D. = 0.453) ดังนั้นรูปแบบการพัฒนาสมรรถนะนี้ สามารถนำไปใช้พัฒนาสมรรถนะการดูแลผู้สูงอายุของผู้ดูแลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กำลังกายสำหรับผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์
องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.
ขนิษฐา จิตชินะกุล. (2557). หลักการสื่อสาร. กรุงเทพฯ:
โรงพิมพ์ โอ.เอส.พริ้นติ้ง.เฮ้าส์.
เฉลิมพล ชนะนพวรรณ. (2552). คู่มือการดูแลผู้สูงอายุ
(Elder Care Manual). กรุงเทพฯ: แปลนพริ้นท์ติ้ง.
ที่ทำการปกครองอำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก. (2558).
สถิติกรมการปกครอง 2558.
ทิศนา แขมมณี. (2553). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้
เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ
(พิมพ์ครั้งที่ 12). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่ง
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิสมัย บุญเลิศ, เทอดศักดิ์ พรหมอารักษ์ และศุภวดี แถว
เพีย. (2559). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพ
อย่างต่อเนื่องสำหรับผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้าน
ติดเตียงในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพบ้าน
ดงมัน ตำบลสิงห์โคก อำเภอเกษตรวิสัย จังหวัด
ร้อยเอ็ด. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรค
ที่ 7 จังหวัดขอนแก่น, 23(2), 79-87.
ภาวิณี พรหมบุตร, เอื้อจิต สุขพูล, กิตติภูมิ ภิญโย และ
ปิยนุช ภิญโย. (2558). ผลของโปรแกรมการ
เสริมสร้างการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อความรู้
และการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของอาสาสมัคร
สาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดูแลผู้ป่วย
เบาหวานและความดันโลหิตสูงในชุมชน ของ
จังหวัดแห่งหนึ่ง ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
(ตอนใต้). วารสารวิทยาลัยพยาบาลสงขลา
นครินทร, 35(2), 113-128.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2559).
สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ.2558. กรุงเทพฯ:
อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
ยุพา สุทธิมนัส, วนิดา ดุรงค์ฤทธิ์ชัย และทวีศักดิ์ กสิผล.
(2557). การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาล
เพื่อเพิ่มศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุที่ควบคุม
ความดันโลหิตไม่ได้. วารสารพยาบาลสาธารณสุข,
28(2), 81-91.
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล บ้านชะลาด ตำบลป่า
มะม่วง. (2559). รายงานผู้ป่วยประจำปี 2559.
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล บ้านชะลาด
ตำบลป่ามะม่วง อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก.
ศูนย์ฝึกอบรมปฐมพยาบาลและสุขภาพอนามัย
สภากาชาดไทย. (2555). การดูแลตนเองของ
ผู้สูงอายุ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: รุ่งแสง
การพิมพ์.
ศูนย์ฝึกอบรมปฐมพยาบาลและสุขภาพอนามัย
สภากาชาดไทย. (2555). การดูแลผู้สูงอายุ
(พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: รุ่งแสงการพิมพ์.
สุมาลี เอี่ยมสมัย, รัตนา เหมือนสิทธิ์ และจรูญศรี
ทองมาก.( 2556). รูปแบบการดูแลผู้สูงอายุของ
อาสาสมัครผู้ดูแลผู้สูงอายุในเขตเทศบาล
ตำบลพุกร่าง อำเภอพระพุทธบาท จังหวัด
สระบุรี. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข,
22(3), 77-86.
สุรเกียรติ อาชานานุภาพ. (2553). ตำราการตรวจรักษา
โรคทั่วไป (พิมพ์ครั้งที่ 5 ฉบับปรับปรุง).
กรุงเทพฯ: พิมพ์ดี กรุงเทพฯ.
สำนักงานปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความ
มั่นคงของมนุษย์. (2557). ประชากรสูงอายุไทย :
ปัจจุบันและอนาคต. ใน เอกสารประมวลสถิติ
ด้านสังคม 1/2558 (หน้า 1-13). กรุงเทพฯ: ศูนย์
เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการสื่อสาร สำนักงาน
ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคง
ของมนุษย์.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตาก. (2558). รายงาน
ผลการดำเนินงานสำนักงานสาธารณสุข
จังหวัดตาก ประกอบการตรวจราชการระดับ
จังหวัดตาก 2558. ตาก.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงเทคโนโลยีและการ
สื่อสาร. (2557). การสำรวจประชากรสูงอายุใน
ประเทศไทย พ.ศ.2557. กรุงเทพฯ: เท็กซ์ แอนด์
เจอร์นัล พับลิเคชั่น.
สายพิณ เกษมกิจวัฒนา และปิยะพร ไพรสนธิ์. (2557).
ญาติผู้ดูแลผู้ป่วยเรื้อรัง:กลุ่มเสี่ยงที่ไม่ควร
มองข้าม. วารสารสภาการพยาบาล, 29(4), 22-31.
อารีย์ สุขก้องวารี. (ม.ป.ป.). การดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ.
ในละเอียด แจ่มจันทร์ และสุรี ขันธรักษวงศ์
(บรรณาธิการ), สาระทบทวนการพยาบาลผู้สูงอายุ
(หน้า 28 – 34). กรุงเทพฯ: จุดทอง.
Bandura, A. (1994). Self-Efficacy. In V.S. Ramachaudran
(Ed.),Encyclopedia of human behavior
(Vol. 4,pp. 1-15). New York: Academic Press.
Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The exercise of control.
New York : Worth Publishers.
Joyce.B.R. & Weil.M. (2000). Models of Teaching
(6th ed.). Boston: Allyn and Bacon