ปัจจัยทำนายพลังสุขภาพจิตของผู้สูงอายุโรคเบาหวาน
Article Sidebar
เผยแพร่แล้ว:
ม.ค. 18, 2019
คำสำคัญ:
ปัจจัยทำนายพลังสุขภาพจิต ผู้สูงอายุโรคเบาหวาน
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาความสัมพันธ์เชิงทำนาย (Predictive correlational study) มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาพลังสุขภาพจิตของผู้สูงอายุโรคเบาหวาน และปัจจัยทำนายพลังสุขภาพจิตของผู้สูงอายุโรค เบาหวาน กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุทั้งเพศชายและหญิง ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป ที่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ว่า เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และเข้ารับการรักษาที่ตึกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลบ้านนา จังหวัดนครนายกได้มา โดยการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย จำนวน 108 คน เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือน กรกฎาคม ถึง เดือน สิงหาคม พ.ศ. 2559 เครื่องมือที่ใชใ้ นการเก็บรวบรวมขอ้ มูล ไดแ้ ก ่ แบบสัมภาษณข์ อ้ มูลสว่ นบุคคล แบบสัมภาษณ์ การรับรู้ภาวะสุขภาพ แบบสัมภาษณ์การเผชิญปัญหา แบบสัมภาษณ์ความสามารถเชิงปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน ต่อเนื่อง แบบสัมภาษณ์การสนับสนุนทางสังคม และแบบสัมภาษณ์พลังสุขภาพจิต มีค่าความเที่ยงเท่ากับ .74, .79, .85, .87 และ .83 ตามลำดับวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติ การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยของพลังสุขภาพจิตอยู่ในระดับสูง ( = 147.16, SD = 12.32) การสนับสนุนทางสังคม การรับรู้ภาวะสุขภาพ และความสามารถเชิงปฏิบัติกิจวัตรประจำวันต่อเนื่อง สามารถร่วมทำนายพลังสุขภาพจิตของผู้สูงอายุโรคเบาหวานได้ร้อยละ 43.6อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (R2 = .436)การศึกษาครั้งนี้ มีข้อเสนอแนะว่า พยาบาลและบุคคลากรทีมสุขภาพ ควรจัดกิจกรรมการพยาบาลในการ ส่งเสริมการสนับสนุนทางสังคม การรับรู้ภาวะสุขภาพ และความสามารถเชิงปฏิบัติกิจวัตรประจำวันต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้สูงอายุโรคเบาหวานมีพลังสุขภาพจิตที่ดี
Article Details
รูปแบบการอ้างอิง
Chunsorn, N., Kangchai, W., & Rattanajarana, S. (2019). ปัจจัยทำนายพลังสุขภาพจิตของผู้สูงอายุโรคเบาหวาน. NU Journal of Nursing and Health Sciences, 12(2), 12–24. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/NurseNu/article/view/166986
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
เอกสารอ้างอิง
กชชุกร หว่างนุ่ม. (2550). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับ
ความสามารถในการดูแลตนเองของผู้สูงอายุ
โรคมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด. วิทยานิพนธ์
พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการ
พยาบาลผู้สูงอายุ, บัณฑิตวิทยาลัย, จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย.
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2557). แนวทาง
เวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2557. กรุงเทพฯ:
ศรีเมืองการพิมพ์.
งานเทคโนโลยีสารสนเทศโรงพยาบาลบ้านนา.
(2558). งานเทคโนโลยีสารสนเทศ กลุ่มภารกิจ
ด้านอำนวยการ. นครนายก: โรงพยาบาลบ้านนา.
ฉัตรฤดี ภาระญาติและวารี กังใจ. (2559). ปัจจัย
ทำนายพลังสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ. วารสาร
คณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยบูรพา, 24(2),
97-106.
ชื่นฤทัย กาญจนะจิตรา, ชาย โพธิสิตา, กฤตยา อาชวนิจกุล,
อุมาภรณ์ ภัทรวาณิชย์, กุลวีณ์ศิริรัตน์มงคล,
หทัยรัตน์ เสียงดัง และสุภรต์ จรัสสิทธิ์. (2550).
สุขภาพคนไทย 2550 "หอมกลิ่นลำดวน" เตรียม
พร้อมสู่สังคมผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: อมรินทร์
พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
ดวงเดือน รัตนะมงคลกุล, สมสมัย สังขมณี, สุธีร์
รัตนะมงคลกุล, วิมลวรรณ เลิศวงศ์เผ่าพันธ์ุ และ
สิร์ดาภัทร สุขฉวี.(2015). ภาพสุขภาวะของผู้สูงอายุ
ผ่านมุมมองพฤฒพลังในชุมชนจังหวัดนครนายก.
Journal of Medicine and Health Sciences,
22(2), 48-60.
ประเสริฐ อัสสันตชัย. (2556). ปัญหาสุขภาพที่พบบ่อย
ในผู้สูงอายุและการป้องกัน. กรุงเทพฯ: ยูเนี่ยน
ครีเอชั่น.
ปราณี มิ่งขวัญ. (2542). ความเครียดและการเผชิญ
ความเครียดในผู้ป่วยสูงอายุโรคหลอดเลือดสมอง.
วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตร มหาบัณฑิต,
สาขาวิชาการพยาบาลผู้สูงอายุ, บัณฑิตวิทยาลัย,
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Ç¹Ô´Ò ËҤسҡØÅ. (2539). ¼Å¢Í§¡ÒÃÊè§àÊÃÔÁ¡ÒÃ
»ÃѺµÑÇÍÂèÒ§ÁÕẺἹµèÍ¡ÒÃÃѺÃÙéÀÒÇÐÊØ¢ÀÒ¾
áÅСÒûÃѺµÑÇã¹¼Ùé»èÇÂâä¡ÅéÒÁà¹×éÍËÑÇ㨵ÒÂ.
ÇÔ·ÂÒ¹Ô¾¹¸ì¾ÂÒºÒÅÈÒʵÃÁËҺѳ±Ôµ,
ÊÒ¢ÒÇÔªÒ¡ÒþÂÒºÒżÙéãËè, ºÑ³±ÔµÇÔ·ÂÒÅÑÂ,
ÁËÒÇÔ·ÂÒÅÑÂÁËÔ´Å.
ÇÔäÅÇÃó ·Í§à¨ÃÔ. (2554). ÈÒʵÃìáÅÐÈÔÅ»ì¡ÒÃ
¾ÂÒºÒżÙéÊÙ§ÍÒÂØ. ¡Ãا෾Ï: â¤Ã§¡ÒõÓÃÒ
¤³Ð¾ÂÒºÒÅÈÒʵÃì ÁËÒÇÔ·ÂÒÅÑÂÁËÔ´Å.
ʶҺѹàǪÈÒʵÃì¼ÙéÊÙ§ÍÒÂØ. (2542). Ẻ·´Êͺ
ÊÀÒ¾ÊÁͧàº×éͧµé¹ ©ºÑºÀÒÉÒä·Â MMSEThai
2002. ¹¹·ºØÃÕ: ʶҺѹàǪÈÒʵÃì¼ÙéÊÙ§ÍÒÂØ
¡ÃÁ¡ÒÃá¾·Âì ¡ÃзÃǧÊÒ¸ÒóÊØ¢.
ÊØ·¸ÔªÑ ¨ÔµÐ¾Ñ¹¸ì¡ØÅ. (2542). ËÅÑ¡ÊӤѢͧàǪÈÒʵÃì
¼ÙéÊÙ§ÍÒÂØ (¾ÔÁ¾ì¤ÃÑ駷Õè 2).¡Ãا෾Ï: ¤³Ðá¾·Âì
ÈÒʵÃì¨ØÌÒŧ¡Ã³ìÁËÒÇÔ·ÂÒÅÑÂ.
ÍÁÃÒ ·Í§Ë§Éì, ¡ÁŪ¹¡ à·¾ÊÔ·¸Ò áÅÐÀÒ¤ÀÙÁÔ
¨§¾ÔÃÔÂÐ͹ѹµì. (2555).ÃÒ§ҹ¡ÒÃà½éÒÃÐÇѧâä
äÁèµÔ´µèÍàÃ×éÍÃѧ ¾.È. 2555. ¹¹·ºØÃÕ: ÊӹѡÃкҴ
ÇÔ·ÂÒ ¡ÃÁ¤Çº¤ØÁâä¡ÃзÃǧÊÒ¸ÒóÊØ¢.
Bahremand, M., Rai, A., Alikhani, M., Mohammadi,
S., Shahebrahimi, K., &Janjani, P. (2015).
Relationship between family functioning and
mental health considering the mediating role of
resiliency in type 2 diabetesmellitus patients.
Global Journal of Health Science, 7(3), 254-
259.
Brook, R. H., Ware, J. E., Davies-Avery, A., Stewart,
A. L., Donald, C. A., Rogers, W. H., Williams,
K. N., & Johnston, S. A. (1979). Overview of
adult health status measures fielded in Rand's
health insurance study. Medical Care, 17(S7),
1-131.
Celano, C. M., Beale, E. E., Moore, S. V., Wexler, D.
J., & Huffman, J. C. (2013). Positive psychological
characteristics in diabetes: A review.
Current Diabetes Report, 13, 917-929.
Centers for Disease Control and Prevention. (2014).
National diabetes statistics report: Estimates of
diabetes and its burden in the United States,
2014. Atlanta: U.S. Department of Health and
Human Services.
Choowattanapakorn, T., Alex, L., Lundman, B.,
Norberg, A., &Nygren, B. (2010). Resilience
among older women and men aged 60 years
and over in Sweden and in Thailand.
Nursingand Health Sciences, 12, 329-335.
Grotberg, E. H. (2003). Resilience for today: Gaining
strength from adversity. Westport: Praeger.
Hardy, S. E., Concato, J., & Gill, T. M. (2004).
Resilience of community-dwelling older
persons. Journal of the American Geriatrics
Society, 52(2), 257-262.
Hengudomsub, P. (2007). Resilience in later life.
Thai Pharmaceutical and Health Science
Journal. 2(1), 115-123.
House, J. S. (1981). Work stress and social support.
New Jersey: Prentice Hall.
Jalowiec, A. (1988). Confirmatory factor analysis of the
Jalowiec coping scale. In C. F.Waltz, &O. L.
Strickland (Eds), Measurements of nursing
outcomes: Measuring client outcomes (pp. 287-
308). New York: Springer.
Jitapunkul, S., Kamolratanakul, P., Chandraprasert, S.,
&Bunnag, S. (1994).Disability among Thai
elderly living in KlongToey slum.Journal of
the Medical Association of Thailand, 77(5),
231-238.
Kirkman, M. S., Briscoe, V. J., Clark, N., Florez, H.,
Haas, L. B., Halter, J. B., Huang, E. S.,
Korytkowski, M. T., Munshi, M. N., Odegard,
P. S., Pratley, R. E., & Swift, C. S. (2012).
Diabetes in older adults: A consensus report.
Journal of the American Geriatrics Society, 60,
2342-2356.
Lazarus, R. S., &Folkman, S. (1984). Stress, appraisal,
and coping. New York: Springer.
Li, Y., Burrows, N. R., Gregg, E. W., Albright, A.,
&Geiss, L. S. (2012). Declining rates of
hospitalization for nontraumatic lowerextremity
amputation in the diabetic population
aged 40 years or older: U.S., 1988-2008.
Diabetes Care, 35, 273-277.
Resnick, B., Gwyther, L. P., & Roberto, K. A. (Eds.).
(2011). Resilience in aging: Concepts, research,
andoutcomes. New York: Springer.
Stewart, D. E., & Yuen,T. (2011).A systematic review
of resilience in the physically ill.Psychosomatic,
52(3), 199-209.
Tabachnick, B. G., &Fidell, L. (2013).Using multivariate
statistics (6th ed.). New Jersey: Pearson.
Touhy, T. A., & Jett, K. F. (2012).Ebersole & Hess'
toward healthy aging : Human needs &
nursingresponse (8th ed.). St. Louis: Elsevier Mosby.
Wagnild, G. (2003). Resilience and successful aging:
Comparison among low and high income older
adults. Journal of Gerontological Nursing,
29(12), 42-49.
Wagnild, G.M., &Young, H. M. (1993). Development
and psychometric evaluation of the resilience
scale. Journal of Nursing Measurement, 1(2),
165-178.
Wagnild, G., & Collins, J. A. (2009).Assessing resilience.
Psychosocial Nursing, 47(12), 28-33.
Well, M. (2010). Resilience in older adults living in
rural, suburban, and urban areas.Journal of Rural
Nursing and Health Care, 10(2), 45-54.
Yi-Frazier, J. P., Smith, R. E., Vitaliano, P. P., Yi, J. C.,
Mai, S., Hillman, M., &Weinger, K. (2009). A
person-focused analysis of resilienceresources
and coping in patients with diabetes.Stress and
Health, 26, 51-60.
ความสามารถในการดูแลตนเองของผู้สูงอายุ
โรคมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด. วิทยานิพนธ์
พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการ
พยาบาลผู้สูงอายุ, บัณฑิตวิทยาลัย, จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย.
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2557). แนวทาง
เวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2557. กรุงเทพฯ:
ศรีเมืองการพิมพ์.
งานเทคโนโลยีสารสนเทศโรงพยาบาลบ้านนา.
(2558). งานเทคโนโลยีสารสนเทศ กลุ่มภารกิจ
ด้านอำนวยการ. นครนายก: โรงพยาบาลบ้านนา.
ฉัตรฤดี ภาระญาติและวารี กังใจ. (2559). ปัจจัย
ทำนายพลังสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ. วารสาร
คณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยบูรพา, 24(2),
97-106.
ชื่นฤทัย กาญจนะจิตรา, ชาย โพธิสิตา, กฤตยา อาชวนิจกุล,
อุมาภรณ์ ภัทรวาณิชย์, กุลวีณ์ศิริรัตน์มงคล,
หทัยรัตน์ เสียงดัง และสุภรต์ จรัสสิทธิ์. (2550).
สุขภาพคนไทย 2550 "หอมกลิ่นลำดวน" เตรียม
พร้อมสู่สังคมผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: อมรินทร์
พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
ดวงเดือน รัตนะมงคลกุล, สมสมัย สังขมณี, สุธีร์
รัตนะมงคลกุล, วิมลวรรณ เลิศวงศ์เผ่าพันธ์ุ และ
สิร์ดาภัทร สุขฉวี.(2015). ภาพสุขภาวะของผู้สูงอายุ
ผ่านมุมมองพฤฒพลังในชุมชนจังหวัดนครนายก.
Journal of Medicine and Health Sciences,
22(2), 48-60.
ประเสริฐ อัสสันตชัย. (2556). ปัญหาสุขภาพที่พบบ่อย
ในผู้สูงอายุและการป้องกัน. กรุงเทพฯ: ยูเนี่ยน
ครีเอชั่น.
ปราณี มิ่งขวัญ. (2542). ความเครียดและการเผชิญ
ความเครียดในผู้ป่วยสูงอายุโรคหลอดเลือดสมอง.
วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตร มหาบัณฑิต,
สาขาวิชาการพยาบาลผู้สูงอายุ, บัณฑิตวิทยาลัย,
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Ç¹Ô´Ò ËҤسҡØÅ. (2539). ¼Å¢Í§¡ÒÃÊè§àÊÃÔÁ¡ÒÃ
»ÃѺµÑÇÍÂèÒ§ÁÕẺἹµèÍ¡ÒÃÃѺÃÙéÀÒÇÐÊØ¢ÀÒ¾
áÅСÒûÃѺµÑÇã¹¼Ùé»èÇÂâä¡ÅéÒÁà¹×éÍËÑÇ㨵ÒÂ.
ÇÔ·ÂÒ¹Ô¾¹¸ì¾ÂÒºÒÅÈÒʵÃÁËҺѳ±Ôµ,
ÊÒ¢ÒÇÔªÒ¡ÒþÂÒºÒżÙéãËè, ºÑ³±ÔµÇÔ·ÂÒÅÑÂ,
ÁËÒÇÔ·ÂÒÅÑÂÁËÔ´Å.
ÇÔäÅÇÃó ·Í§à¨ÃÔ. (2554). ÈÒʵÃìáÅÐÈÔÅ»ì¡ÒÃ
¾ÂÒºÒżÙéÊÙ§ÍÒÂØ. ¡Ãا෾Ï: â¤Ã§¡ÒõÓÃÒ
¤³Ð¾ÂÒºÒÅÈÒʵÃì ÁËÒÇÔ·ÂÒÅÑÂÁËÔ´Å.
ʶҺѹàǪÈÒʵÃì¼ÙéÊÙ§ÍÒÂØ. (2542). Ẻ·´Êͺ
ÊÀÒ¾ÊÁͧàº×éͧµé¹ ©ºÑºÀÒÉÒä·Â MMSEThai
2002. ¹¹·ºØÃÕ: ʶҺѹàǪÈÒʵÃì¼ÙéÊÙ§ÍÒÂØ
¡ÃÁ¡ÒÃá¾·Âì ¡ÃзÃǧÊÒ¸ÒóÊØ¢.
ÊØ·¸ÔªÑ ¨ÔµÐ¾Ñ¹¸ì¡ØÅ. (2542). ËÅÑ¡ÊӤѢͧàǪÈÒʵÃì
¼ÙéÊÙ§ÍÒÂØ (¾ÔÁ¾ì¤ÃÑ駷Õè 2).¡Ãا෾Ï: ¤³Ðá¾·Âì
ÈÒʵÃì¨ØÌÒŧ¡Ã³ìÁËÒÇÔ·ÂÒÅÑÂ.
ÍÁÃÒ ·Í§Ë§Éì, ¡ÁŪ¹¡ à·¾ÊÔ·¸Ò áÅÐÀÒ¤ÀÙÁÔ
¨§¾ÔÃÔÂÐ͹ѹµì. (2555).ÃÒ§ҹ¡ÒÃà½éÒÃÐÇѧâä
äÁèµÔ´µèÍàÃ×éÍÃѧ ¾.È. 2555. ¹¹·ºØÃÕ: ÊӹѡÃкҴ
ÇÔ·ÂÒ ¡ÃÁ¤Çº¤ØÁâä¡ÃзÃǧÊÒ¸ÒóÊØ¢.
Bahremand, M., Rai, A., Alikhani, M., Mohammadi,
S., Shahebrahimi, K., &Janjani, P. (2015).
Relationship between family functioning and
mental health considering the mediating role of
resiliency in type 2 diabetesmellitus patients.
Global Journal of Health Science, 7(3), 254-
259.
Brook, R. H., Ware, J. E., Davies-Avery, A., Stewart,
A. L., Donald, C. A., Rogers, W. H., Williams,
K. N., & Johnston, S. A. (1979). Overview of
adult health status measures fielded in Rand's
health insurance study. Medical Care, 17(S7),
1-131.
Celano, C. M., Beale, E. E., Moore, S. V., Wexler, D.
J., & Huffman, J. C. (2013). Positive psychological
characteristics in diabetes: A review.
Current Diabetes Report, 13, 917-929.
Centers for Disease Control and Prevention. (2014).
National diabetes statistics report: Estimates of
diabetes and its burden in the United States,
2014. Atlanta: U.S. Department of Health and
Human Services.
Choowattanapakorn, T., Alex, L., Lundman, B.,
Norberg, A., &Nygren, B. (2010). Resilience
among older women and men aged 60 years
and over in Sweden and in Thailand.
Nursingand Health Sciences, 12, 329-335.
Grotberg, E. H. (2003). Resilience for today: Gaining
strength from adversity. Westport: Praeger.
Hardy, S. E., Concato, J., & Gill, T. M. (2004).
Resilience of community-dwelling older
persons. Journal of the American Geriatrics
Society, 52(2), 257-262.
Hengudomsub, P. (2007). Resilience in later life.
Thai Pharmaceutical and Health Science
Journal. 2(1), 115-123.
House, J. S. (1981). Work stress and social support.
New Jersey: Prentice Hall.
Jalowiec, A. (1988). Confirmatory factor analysis of the
Jalowiec coping scale. In C. F.Waltz, &O. L.
Strickland (Eds), Measurements of nursing
outcomes: Measuring client outcomes (pp. 287-
308). New York: Springer.
Jitapunkul, S., Kamolratanakul, P., Chandraprasert, S.,
&Bunnag, S. (1994).Disability among Thai
elderly living in KlongToey slum.Journal of
the Medical Association of Thailand, 77(5),
231-238.
Kirkman, M. S., Briscoe, V. J., Clark, N., Florez, H.,
Haas, L. B., Halter, J. B., Huang, E. S.,
Korytkowski, M. T., Munshi, M. N., Odegard,
P. S., Pratley, R. E., & Swift, C. S. (2012).
Diabetes in older adults: A consensus report.
Journal of the American Geriatrics Society, 60,
2342-2356.
Lazarus, R. S., &Folkman, S. (1984). Stress, appraisal,
and coping. New York: Springer.
Li, Y., Burrows, N. R., Gregg, E. W., Albright, A.,
&Geiss, L. S. (2012). Declining rates of
hospitalization for nontraumatic lowerextremity
amputation in the diabetic population
aged 40 years or older: U.S., 1988-2008.
Diabetes Care, 35, 273-277.
Resnick, B., Gwyther, L. P., & Roberto, K. A. (Eds.).
(2011). Resilience in aging: Concepts, research,
andoutcomes. New York: Springer.
Stewart, D. E., & Yuen,T. (2011).A systematic review
of resilience in the physically ill.Psychosomatic,
52(3), 199-209.
Tabachnick, B. G., &Fidell, L. (2013).Using multivariate
statistics (6th ed.). New Jersey: Pearson.
Touhy, T. A., & Jett, K. F. (2012).Ebersole & Hess'
toward healthy aging : Human needs &
nursingresponse (8th ed.). St. Louis: Elsevier Mosby.
Wagnild, G. (2003). Resilience and successful aging:
Comparison among low and high income older
adults. Journal of Gerontological Nursing,
29(12), 42-49.
Wagnild, G.M., &Young, H. M. (1993). Development
and psychometric evaluation of the resilience
scale. Journal of Nursing Measurement, 1(2),
165-178.
Wagnild, G., & Collins, J. A. (2009).Assessing resilience.
Psychosocial Nursing, 47(12), 28-33.
Well, M. (2010). Resilience in older adults living in
rural, suburban, and urban areas.Journal of Rural
Nursing and Health Care, 10(2), 45-54.
Yi-Frazier, J. P., Smith, R. E., Vitaliano, P. P., Yi, J. C.,
Mai, S., Hillman, M., &Weinger, K. (2009). A
person-focused analysis of resilienceresources
and coping in patients with diabetes.Stress and
Health, 26, 51-60.
