ผลของการพัฒนาศักยภาพการใช้ยาต่อความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมน้ำตาลไม่ได้ ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลท่ามะปราง อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา

Rujira   Wongpornpenpap

Authors

Rujira Wongpornpenpap Pharmacy and Health Consumer Protection Department, Rattaphum Hospital

Keywords:

Potential development, Type 2 diabetes patients, The Medication adherence

Abstract

Background: Diabetes is a chronic condition demanding ongoing pharmacotherapy. Poor glycemic control can result in various systemic complications. Pharmacists have a crucial role in patient drug therapy, especially in assessing medication compliance.

Objectives: Aim to investigate the effects of a medication use potential development program on medication adherence among patients with uncontrolled Type 2 diabetes at Thamaprang Health Promoting Hospital, Rattaphum District,Songkhla Province.

Materials and Methods: This quasi-experimental research design with one group pretest-posttest. The sample consisted of 34 patients with diabetes. The study was conducted from Aprill 2025 to September 2025. The research instruments included: (1) a pharmacist-led diabetes clinic medication-use capability development plan consisting of 8 activities, (2) the Medication Adherence Scale (MAST©), (3) a questionnaire assessing the perception of motivation for continuous medication adherence, and (4) a record form for HbA1c levels.

Results: The results revealed that medication adherence scores increased significantly (p < .001) (34.85 ± 4.32 and 38.17±1.49 points), while medication motivation scores also improved significantly (p < .001) (22.59 ± 3.16 and 26.64 ± 0.60 ). Furthermore, the mean HbA1c level significantly decreased (p < .05) (8.69 ±1.27 and 7.81 ± 1.25).

Conclusions: The development of drug use results in the samples having reduced HbA1c levels and increased the level of drug cooperation and motivation to use.

References

International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas [Internet]. 10th ed. Brussels: International Diabetes Federation; 2021 [cited 2023 Feb 27]. Available from: https://www.idf.org/e-library/welcome/copyright-permission.html

Centers for Disease Control and Prevention. National diabetes statistics report [Internet]. Atlanta (GA): Centers for Disease Control and Prevention; 2024 [cited 2024 May 15]. Available from: https://www.cdc.gov/diabetes/php/data-research/index.html

ธเรศ กรัษนัยรวิวงค์. กรมควบคุมโรคเผยสถานการณ์โรคเบาหวานทั่วโลกมีผู้ป่วยแล้ว 537 ล้านคน มีส่วนทำให้เสียชีวิตสูงถึง 6.7 ล้านคน หรือเสียชีวิต 1 ราย ในทุก ๆ 5 วินาที [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 20 ก.พ. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=29611&deptcode=brc&news_views=2

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสงขลา, กลุ่มรายงานมาตรฐาน. อัตราการป่วยด้วยโรคเบาหวาน [อินเทอร์เน็ต]. สงขลา: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสงขลา; [เข้าถึงเมื่อ 29 ก.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://plg.hdc.moph.go.th/hdc/reports/report.php?&cat_id=6

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านท่ามะปราง. ข้อมูลผู้ป่วยเบาหวาน [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2567 [สืบค้นเมื่อ 2 ส.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://jhcis.moph.go.th

Khan YH, Alzarea AI, Alotaibi NH, Alatawi AD, Khokhar A, Alanazi AS, et al. Evaluation of impact of a pharmacist-led educational campaign on disease knowledge, practices and medication adherence for type 2 diabetic patients: a prospective pre- and post-analysis. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(16):10060.

กมลชนก จงวิไลเกษม, สงวน ลือเกียรติบัณฑิต. การพัฒนาแบบวัดความร่วมมือในการใช้ยาสำหรับคนไทย. วารสารเภสัชกรรมไทย. 2564;13(1):17-30.

พนิตนันท์ วงศ์สุวรรณ. การพัฒนาเครื่องมือแบบประเมินแรงจูงใจในการรับประทานยา และพฤติกรรมการรับประทานยาอย่างต่อเนื่องในผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงในชุมชน. วารสารการพยาบาลและการศึกษา. 2560;10(1):90-104.

วิภารัตน์ ลี้ชัยกิจเจริญ. การพัฒนารูปแบบส่งเสริมความร่วมมือในการใช้ยาแก่ผู้ป่วยโรคเบาหวานแรกวินิจฉัย โรงพยาบาลภูเวียง จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. 2562;1(2):23-38.

วุฒิไกร กรพิมาย. ประสิทธิผลของโปรแกรมกระตุ้นความร่วมมือในการใช้ยาที่มีต่อระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมไม่ดีในหน่วยบริการปฐมภูมิ. วารสารระบบบริการปฐมภูมิและเวชศาสตร์ครอบครัว. 2567;7(1):1-11.

วิกานดา เวชอุบล, พลอยกาญจน์ เกียรติวัฒน์, ทัดตา ศรีบุญเรือง. ผลของการให้บริบาลเภสัชกรรมต่อปัญหาจากการใช้ยาในผู้ป่วยสูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารเภสัชกรรมไทย. 2564;13(1):127-142.

สรคมน์ วัชราภินชัย. ผลของการบริบาลเภสัชกรรมผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในคลินิก NCD High Risk โรงพยาบาลปาดังเบซาร์. มหาราชนครศรีธรรมราชเวชสาร. 2568;8(2):64-79.

Ting CY, Ahmad Zaidi Adruce S, Hassali MA, Ting H, Lim CJ, Ting RS, et al. Effectiveness and sustainability of a structured group-based educational program (MEDIHEALTH) in improving medication adherence among Malay patients with underlying type 2 diabetes mellitus in Sarawak State of Malaysia: study protocol of a randomized controlled trial. Trials. 2018;19(1):310.