การประยุกต์ใช้แบบพิมพ์โมเดลสามมิติในการผ่าตัดรักษากระดูกใบหน้าหักหลายตำแหน่ง : รายงานผู้ป่วย

กิ่งเกศ  อักษรวงศ์

ผู้แต่ง

กิ่งเกศ อักษรวงศ์ หน่วยศัลยกรรมช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล ภารกิจด้านทันตกรรม โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช

คำสำคัญ:

แบบพิมพ์ 3 มิติ, กระดูกใบหน้าหักหลายตำแหน่ง

บทคัดย่อ

กระดูกใบหน้าหักหลายตำแหน่ง (Panfacial fracture) เป็นลักษณะหนึ่งของการบาดเจ็บทางใบหน้าและขากรรไกร (Maxillofacial trauma) ที่รุนแรงและซับซ้อน โดยจะพบลักษณะของกระดูกที่แตกหักหลายชิ้นทั้งใบหน้าส่วนบน ส่วนกลาง และส่วนล่าง การรักษามีความยุ่งยากเมื่อเทียบกับการรักษากระดูกแตกหักของบริเวณเดียวกันในรูปแบบอื่น จุดมุ่งหมายของการรักษากระดูกใบหน้าหักลักษณะดังกล่าวคือเพื่อฟื้นฟูรูปร่างทางกายวิภาคและโครงสร้างใบหน้าทั้งสามมิติ รวมถึงการทำงานของกระดูกใบหน้าและขากรรไกรให้กลับไปใกล้เคียงกับก่อนอุบัติเหตุ ในปัจจุบันการใช้แบบพิมพ์โมเดลสามมิติมีประโยชน์มากต่อการรักษาผู้ป่วยดังกล่าว ได้แก่ ช่วยวินิจฉัยการแตกหักของกระดูกใบหน้าได้ชัดเจน รวมถึงการวางแผนและเตรียมอุปกรณ์ก่อนการผ่าตัด ช่วยลดเวลาผ่าตัด ทำให้ได้ผลการรักษาที่ดี และลดข้อแทรกซ้อนภายหลังผ่าตัดได้ บทความนี้เป็นการรายงานผู้ป่วย 1 รายที่ได้รับการวินิจฉัยเป็นกระดูกใบหน้าหักหลายตำแหน่งจากอุบัติเหตุจราจร ได้ประยุกต์แบบพิมพ์โมเดลสามมิติมาช่วยวินิจฉัย วางแผนและเตรียมอุปกรณ์ก่อนการผ่าตัด ช่วยลดความยุ่งยากและเพิ่มความแม่นยำขณะผ่าตัด การติดตามหลังการรักษาเป็นระยะเวลา 1 ปี พบว่าผู้ป่วยหายดี มีรูปร่างใบหน้าที่เหมาะสม การทำหน้าที่ของอวัยวะต่าง ๆ เป็นปกติเช่นเดียวกับก่อนอุบัติเหตุ ผู้ป่วยและญาติพึงพอใจต่อผลการรักษา การป้องกันการบาดเจ็บลักษณะเช่นนี้สามารถทำได้ด้วยการขับขี่โดยรักษาวินัยจราจรอย่างเคร่งครัด

เอกสารอ้างอิง

Yoon JH, Kang DH, Kim H. Sequencing of panfacial fracture surgery: a literature review and personal preference. Arch Craniofac Surg 2022;23(6):256-61.

Resnick E, Balumuka D, Hassan B, et al. Management of panfacial fractures: operative staging and overall complications. FACE 2026;7(1):121-7.

Yun S, Na Y. Panfacial bone fracture: cephalic to caudal. Arch Craniofac Surg 2018;19(1):1-2.

Abouchadi A, Taoufik H, Nacir O, Arrob A. Pan-facial fractures: a retrospective study and review of literature. Open J Stomatol 2018;8:110-9.

Sharma S, Dhanasekaran V. Surgical approaches and management of panfacial trauma: a case report. J Clin Diagn Res 2015;9(8):ZD13-4.

Bertin E, Coussens-Brumpt C, Meyer C, Louvier A. 3D printing and acute maxillofacial trauma: an overview of the literature. 3D Print Med 2025;11:33.

Zoabi A, Redenski I, Oren D, Kasem A, Zigron A, Daoud S, Moskovich L, Kablan F, Srouji S. 3D printing and virtual surgical planning in oral and maxillofacial surgery. J Clin Med 2022;11(9):2385.

Wang X, Mu M, Yan J, Han B, Ye R, Guo G. 3D printing materials and 3D printed surgical devices in oral and maxillofacial surgery: design, workflow and effectiveness. Regen Biomater 2024;11:rbae066.

Chakravarthy C, Gupta NC, Patil R. A simplified digital workflow for the treatment of pediatric mandibular fractures using three-dimensional (3D) printed cap splint: a case report. Craniomaxillofac Trauma Reconstr Open 2020;3(1):125-128

Du Y, Yang D, Pang Y, Liu C, Zhang K. Application of CAD and 3D printing in the treatment of pediatric multiple mandible fractures: a case report. Med Case Rep Study Protoc 2021;2(5):e0095.

Murray-Douglass A, Snoswell C, Winter C, Harris R. Three-dimensional (3D) printing for post-traumatic orbital reconstruction: a systematic review and meta-analysis. Br J Oral Maxillofac Surg 2022;60(9):1176-83

Marschall JS, Oppenheim MA, Kushner GM. Can a point-of-care 3D printing workflow produce accurate and successful results for craniomaxillofacial trauma? J Oral Maxillofac Surg 2024;82(2):207-17.

Bergeron L, Bonapace-Potvin M, Bergeron F. In-house 3D model printing for acute cranio-maxillo-facial trauma surgery: process, time, and costs. Plast Reconstr Surg Glob Open 2021;9(9):e3804.

Hussein SM, Kuruoglu D, Morris JM, Sears VA, Shehab AA, Gibreel W, Sharaf BA. Point-of-care virtual planning and 3D printing in facial trauma: a 10-year experience at a single institution. J Clin Med 2025;14(8):2788.

Hadad H, Lima FBDJ, Shirinbak I, Porto TS, Chen JE, Guastaldi FPS. The impact of 3D printing on oral and maxillofacial surgery. J 3D Print Med 2023;7(2). Article 3DP007.

Silva JDAA, Lago CAP, Pereira RVS, Costa MCF, Martins KYN, Campos GJL, Andrade ESS. The use of 3D model printing for acute planning in oral and maxillofacial traumatology. Open Dent J 2024;18:e1874210653641424091011024.

Cevik P, Kocacikli M. Three-dimensional printing technologies in the fabrication of maxillofacial prosthesis: a case report. Int J Artif Organs 2020;43(5):343-7.

Stopa L, Papeczyc A, Stopa Z, Abed K. Use of 3D-printed model to plan the surgical management of a patient with isolated orbital floor fracture: a case report. AME Case Rep 2024;8:110.

Follmar KE, DeBruijn M, Baccarani A, Bruno AD, Mukundan S, Erdmann D, et al. Concomitant injuries in patients with panfacial fractures. J Trauma 2007;63:831-5.