ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช กลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกข้าว
คำสำคัญ:
เกษตรกรผู้ปลูกข้าว, ความรอบรู้สุขภาพ, สารเคมีกำจัดศัตรูพืชบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพที่มีต่อระดับความรอบรู้สุขภาพ พฤติกรรมป้องกันการรับสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช และความเสี่ยงทางสุขภาพของเกษตรกรผู้ปลูกข้าว จังหวัดนครราชสีมา ดำเนินการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม วัดผลเปรียบเทียบก่อนและหลัง กลุ่มตัวอย่าง 70 คน กลุ่มละ 35 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ประกอบด้วย 3 ประเภท ดังนี้ 1) เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามมี 3 ตอน ได้แก่ ข้อมูลทั่วไป แบบประเมินความรอบรู้สุขภาพ และแบบวัดพฤติกรรมป้องกันการรับสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช 2) เครื่องตรวจวิเคราะห์หาระดับเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรสในเลือด และ 3) โปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพ ดำเนินการจัดกิจกรรม 4 ครั้ง ระยะเวลารวม 8 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป วิเคราะห์สถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Independent t-test และ Paired Samples t-test
ผลการศึกษาพบว่า ภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยความรอบรู้สุขภาพ (Mean diff. = 54.91, 95% CI = 47.93-61.89, p-value < 0.001) พฤติกรรมป้องกันการรับสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช (Mean diff. = 49.34, 95% CI = 45.10-53.58, p-value < 0.001) และระดับเอนไซม์โคลีนเอสเตอเรสในเลือดสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Mean diff. = 409.03, 95% CI = 217.97-600.08, p-value < 0.001) ดังนั้น จึงควรส่งเสริมให้มีการใช้โปรแกรมส่่งเสริมความรอบรู้สุขภาพให้แก่เกษตรกรผู้ปลูกข้าวเพื่อเพิ่มระดับความรอบรู้สุขภาพในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ส่งผลทำให้เกิดพฤติกรรมป้องกันตนเองจากการรับสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช และลดความเสี่ยงทางสุขภาพจากการรับสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
เอกสารอ้างอิง
Aroonsrimorakot, S., Sangnate, V., & Pradabphetrat, P. (2017). The chemical application in rice production of farmers in Nong-Sue District, Pathum Thani Province. Prawarun Agricultural Journal,14(2), 173-180. (in Thai)
Brabers, A. E., Rademakers, J. J., Groenewegen, P. P., Van Dijk, L., & De Jong, J. D. (2017). What Role Does Health Literacy Play in Patients’ Involvement in Medical Decision-Making? PLOS One, 12(3), 248-255. e0173316. doi:10.1371/journal.pone.0173316.
Chaikliang, S., & Praengkratok, S. (2013). Biological assessment of risk of pesticide exposure among farmers: A case study of Kaeng Sanam Nang Sub-district, Kaeng Sanam Nang District, Nakhon Ratchasima Province. Srinakarin Wetchasan, 28(3), 382-389. (in Thai)
Chantaramane, N. (2017). Behaviors of chemical pesticide uses and the effectiveness of an occupational health education program of safety knowledge among farmers in Upriver Area, Phayao Province. Journal of Safety and Health, 37(3), 35-45. (in Thai)
Chesser, A. K., Keene Woods, N., Smothers, K., & Rogers, N. (2016). Health literacy and older adults: A systematic review. Gerontology and Geriatric Medicine, 2, 2333721416630492. doi: 10.1177/2333721416630492.
Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychoologicaltesting. (5th ed.). New York: Harper Collins.
Health Education Division, Department of Health Service Support, Ministry of Public Health. (2018). Health promotion, health literacye valuation andhealth behavior for children and adolescent 7-14 years old and aged over 15 years old. (2nd ed.). Bangkok: Ministry of Public Health. (in Thai)
Hung, D. Z., Yang, H. J., Li, Y. F., Lin, C. L., Chang, S. Y., Sung, F. C. et al. (2015). The long-term effects of organophosphates poisoning as a risk factor of CVDs: A nationwide populationbased cohort study. PLOS One,10(9), 1-15.
Jawjit, S., Kwanhian, W., Vattanasit, U., Thirarattanasunthon, P., Yimthiang, S., Mahaboon et al. (2017). A comparison of knowledge, attitudes, and practices of rice farmers and levels of pesticide residues in the environment in Nakhon Si Thammarat Province. Journal of Safety and Health, 37(4), 10-20. (in Thai)
Ministry of Public Health. (2020). Health Data Center (HDC). Retrieved October 21, 2022, from https://hdcservice.moph.go.th/hdc/main/index_pk.php. (in Thai)
Nutbeam, D. (2015). Defining, measuring and improving health literacy. Health Evaluation and Promotion, 42(4), 450-455.
Petchchuay, C. (2017). The situation of agricultural chemical use in the lower Mekong region. Science and Technology Journal Ubon Ratchathani University, 9(1), 111-122. (in Thai)
Promnon, S., & Nathapindhu, G. (2018). The situation of pesticide usage in Dongklang Sub-district, Khonsan District, Chaiyaphum Province. Thailand Journal of Health Promotion and Environmental Health, 41(2), 116-128. (in Thai)
Rivera, E. P., Siriwong, W., Taneepanichskul, N., Norkaew, S., & Robson, M. G. (2016). Health risk related to pesticides exposure in agriculture system in Thailand: A systematic review. Journal of Health Research, 30(Suppl.1), S71-80.
Rootman, I. (2009). Health literacy, what should we do about it? Presentation the faculty of education at the university of Victoria. British. Columbia: Canada Personal Communication.
Singhatong, S. (2017). Acetylcholinesterase and butyrylcholinesterase levels of healthy volunteers who not exposed to pesticides in Chiang Mai Province. Journal of Associated Medical Sciences, 50(2), 168-175. (in Thai)
Srisookkum, T., & Sapbamrer, R. (2021). Development of health promotion program regarding health literacy on risk reduction of pesticide use among corn field farmers in Phayao province. Disease Control Journal, 47(3), 571–583. (in Thai)
Suwannarat, J., & Panyasaisophon, T. (2022). Research and development of health literacy model Onpesticide preventive behaviors and cholinesterase levels in blood among farmers. Journal of Nursing and Health Care, 40(1), 84-93. (in Thai)
Thetkathuek, T. (2013). Occupational health in agriculture on pesticides in occupational health and safety. (5th ed.). Bangkok: Odeon Store Publisher. (in Thai)
WHO. (1986). Ottawa Charter for Health Promotion: First International Conference on Health Promotion. Ottawa: World Health Organization.
WHO. (2009). Health literacy and health promotion. Definitions, concepts and examples in the Eastern Mediterranean Region. The 7th Global Conference on HealthPromotion, “Promoting Health and Development: Closing the Implementation Gap”. Nairobi: WHO.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2023 วารสารสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจัยสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องบทความในวารสารวิชาการและวิจัยเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยนเรศวร และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ ความรับผิดชอบเกี่ยวกับบทความแต่ละเรื่องผู้เขียนจะรับผิดชอบของตนเองแต่ละท่าน
