แนวทางการจัดการระบบน้ำประปาหมู่บ้านเพื่อการสร้างเสริมสุขภาวะชุมชนในภาวะภัยแล้ง: กรณีศึกษาชุมชนลุ่มน้ำแม่เลาะ อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบผสมผสานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สำรวจสภาพโครงสร้างทางกายภาพและการจัดการระบบประปาหมู่บ้าน 2) วิเคราะห์คุณภาพน้ำด้านชีวภาพในน้ำประปาหมู่บ้าน และ 3) สังเคราะห์แนวทางการจัดการระบบน้ำประปาหมู่บ้านเพื่อการสร้างเสริมสุขภาวะชุมชนในภาวะภัยแล้ง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเป็นประชาชนในพื้นที่ชุมชนลุ่มน้ำแม่เลาะ อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 180 คน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย จำนวน 20 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม การสัมภาษณ์แบบไม่เป็นทางการ การสนทนากลุ่ม และการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำทางห้องปฏิบัติการ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ
เชิงพรรณนา และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการศึกษา พบว่า ระบบประปาหมู่บ้านที่ใช้ในพื้นที่เป็นระบบประปาภูเขาทั้งหมด ในภาวะภัยแล้งปริมาณน้ำอุปโภคไม่เพียงพอ และไม่สะอาด ทั้งนี้โครงสร้างทางกายภาพระบบประปาภูเขาขาดการดูแล ซ่อมแซมโครงสร้างที่เป็นส่วนประกอบ และยังพบโคลิฟอร์มแบคทีเรีย คัลโคลิฟอร์มแบคทีเรีย และอีโคไล บางจุดไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานกรมอนามัย ส่วนแนวทางการจัดการระบบน้ำประปาหมู่บ้านเพื่อการสร้างเสริมสุขภาวะชุมชนในภาวะภัยแล้ง
มีข้อเสนอให้ออกแบบและพัฒนากิจกรรมสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการจัดการระบบน้ำประปาหมู่บ้านโดยการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง และการพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้การตรวจวัดคุณภาพน้ำประปาหมู่บ้านเบื้องต้น