ผลของโปรแกรมการบำบัดความคิดและพฤติกรรมต่อภาวะซึมเศร้า ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย อำเภอโนนคูณ จังหวัดศรีสะเกษ

บทคัดย่อ

ภาวะซึมเศร้าเป็นปัญหาสุขภาพจิตที่สำคัญของวัยรุ่นซึ่งอาจนำไปสู่การฆ่าตัวตายได้ การค้นหาแนวทางในการบำบัดความคิดและพฤติกรรมต่อภาวะซึมเศร้าจึงเป็นวิธีการที่จะช่วยลดปัญหาพร้อมทั้งสร้างแนวทางให้กลับไปใช้ชีวิตได้ตามปกติ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi experimental research) มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยภาวะซึมเศร้าและการเห็นคุณค่าในตนเองของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย ระหว่างกลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมการบำบัดความคิดและพฤติกรรมและกลุ่มควบคุม กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายที่มีคะแนนประเมินสภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น (PHQ-A) ตั้งแต่ 5-15 คะแนน โดยแบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 35 คน และกลุ่มควบคุม 35 คน รวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบคัดกรองภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น (CES-D) การเห็นคุณค่าในตนเอง ประเมินด้วยแบบวัดความภาคภูมิใจในตนเอง (RSES) โปรแกรมการบำบัดความคิดและพฤติกรรม จัดเป็นกิจกรรมทั้งสิ้น 8 กิจกรรมๆ ละ 45 นาที เป็นเวลา 8 สัปดาห์ ระยะติดตามผล 4 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงอนุมาน โดยใช้สถิติ Repeated measurement ANOVA ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ผลการวิจัยพบว่า คะแนนเฉลี่ยภาวะซึมเศร้าในกลุ่มทดลองแตกต่างจากกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) คะแนนในกลุ่มทดลองน้อยกว่าในกลุ่มควบคุม 6.51 คะแนน (95% CI : -7.86, -5.17) และในระยะติดตามผล คะแนนในกลุ่มทดลองน้อยกว่าในกลุ่มควบคุม 9.06 คะแนน (95% CI : -10.42, -7.70) และคะแนนเฉลี่ยการเห็นคุณค่าในตนเองหลังการเข้าร่วมโปรแกรมกลุ่มทดลองสูงกว่าในกลุ่มควบคุม (p = 0.030) คะแนนในกลุ่มทดลองสูงกว่าในกลุ่มควบคุม 2.00 คะแนน (95% CI : 0.20, 3.80) โปรแกรมการบำบัดความคิดและพฤติกรรมมีผลต่อคะแนนภาวะซึมเศร้าลดลงและคะแนนการเห็นคุณค่าในตนเองเพิ่มขึ้น ดังนั้นผู้ที่สนใจนำโปรแกรมการบำบัดความคิดและพฤติกรรมไปใช้ ควรปรับให้เหมาะสมตามบริบทของโรงเรียน การจัดกิจกรรมผู้จัดควรได้รับการอบรมความรู้ภาคทฤษฎี และภาคปฏิบัติในการใช้เทคนิคการบำบัดทางความคิดและพฤติกรรมโดยผ่านผู้เชี่ยวชาญ ควรศึกษาปัจจัยเชิงสาเหตุภาวะซึมเศร้าของนักเรียนก่อนเพื่อมาประกอบเป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาโปรแกรมการบำบัดความคิดและพฤติกรรม